← 李维

自建城以来史

§38.2.1-38.2.14

腓力入侵阿塔马尼亚与惨败撤退

腓力在听说阿塔马尼亚叛乱后率军进攻,但遭到当地势力与埃托利亚人的埋伏,被迫惨败撤退。与此同时,占领艾索皮亚的部将塞农也陷入包围,其部队全军覆没。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§38.2.1

​Philippus audita defectione Athamaniae cum sex milibus armatorum profectus ingenti celeritate Gomphos pervenit.

腓力听说阿塔马尼亚叛乱后,率领六千武装步兵出发,以极快的速度抵达了贡菲。

§38.2.2

​ibi relicta maiore parte exercitus — neque enim ad tanta itinera sufficerent1 — cum duobus milibus Athenaeum, quod unum a praesidio suo retentum fuerat, pervenit.

他在当地留下了大部分军队——因为他们无法承受如此艰难的急行军——仅带着两千人到达了雅典娜乌姆,这是唯一仍由他的守备队留守的地方。

§38.2.3

​inde proximis temptatis cum facile animadvertisset cetera hostilia esse, Gomphos regressus omnibus copiis simul in Athamaniam redit.

他从该处对邻近地区进行了尝试,在轻易察觉到其余地方皆怀敌意后,退回贡菲,随后亲率全军一同重新进入阿塔马尼亚。

§38.2.4

​Xenonem inde cum mille peditibus praemissum Aethopiam occupare iubet, opportune Argitheae imminentem; ​quem ubi teneri ab suis locum vidit, ipse circa templum Iovis Acraei posuit castra. ibi unum diem foeda tempestate retentus, postero die ducere2 ad Argitheam intendit.

他从该处命令已带一千步兵先行派出的塞农去占领艾索皮亚,该地正处于俯瞰阿尔吉特亚的有利位置;当他看到该地已被己方占领时,他自己在阿克莱乌斯·朱庇特神庙附近驻扎下来。他在该地因恶劣天气被阻留了一天,次日便计划率军前往阿尔吉特亚。

§38.2.6

​euntibus3 extemplo apparuere Athamanes in tumulos imminentis viae discurrentes. ad quorum conspectum constitere prima signa, totoque agmine pavor et trepidatio erat, ​et pro se quisque, quidnam futurum esset, cogitare,4 si in valles subiectas rupibus agmen foret demissum.

在他们行进时,突然出现了阿塔马尼亚人,他们在俯瞰道路的小丘上四处奔跑。一见到他们,先头部队便停下脚步,整支队伍陷入了恐慌与骚乱之中,人人都在为自己思量,如果队伍被带入岩壁下方的深谷,究竟会发生什么。

§38.2.8

​haec tumultuatio regem cupientem, si se sequerentur, raptim evadere angustias, revocare primos et eadem, qua venerat, via referre coegit signa. Athamanes primo ex intervallo quieti sequebantur; ​postquam Aetoli se coniunxerunt, hos, ut ab tergo agmini instarent, reliquerunt, ipsi ab lateribus se circumfuderunt, ​quidam per notas calles breviore via praegressi transitus insedere; tantumque tumultus Macedonibus est iniectum, ut fugae magis effusae quam itineris ordinati modo multis armis virisque relictis flumen traiecerint.5

这种骚乱迫使本想在士兵跟随的情况下迅速脱离险隘的国王不得不召回先头部队,并沿着来时原路撤军。起初,阿塔马尼亚人在后面拉开距离静静地跟着;当埃托利亚人与他们汇合后,他们让埃托利亚人从后方紧逼马其顿军列,而自己则从两侧合围过去。有些人沿着熟知的小径走近路超前,占领了通道;马其顿人被灌注了极大的恐慌,以至于他们以一种溃散逃亡而非整齐行军的方式,丢弃了许多武器和士兵,渡过了河。

§38.2.11

​hic finis sequendi fuit. inde tuto Macedones Gomphos et a Gomphis in Macedoniam redierunt.

追击至此结束。马其顿人从该处安全退回贡菲,再从贡菲返回马其顿。

§38.2.12

​Athamanes Aetolique Aethopiam ad Xenonem ac mille Macedonas opprimendos undique concurrerunt.

阿塔马尼亚人和埃托利亚人从四面八方聚集到艾索皮亚,以消灭塞农和一千名马其顿士兵。

§38.2.13

​Macedones parum loco freti ab Aethopia in altiorem deruptioremque undique tumulum concessere; quo pluribus ex locis aditu invento expulere eos Athamanes, ​dispersosque et per invia atque ignotas rupes iter fugae non expedientis partim ceperunt partim interfecerunt. multi pavore in derupta praecipitati; perpauci cum Xenone ad regem evaserunt. postea per indutias sepeliendi caesos potestas facta est.

马其顿人对该地形缺乏信心,便从艾索皮亚退避至一座更高、四周更陡峭的山丘上;由于从数个方向找到了通往该处的入口,阿塔马尼亚人将他们驱逐了出去,并将那些散落开来、在无路可行且陌生的峭壁间艰难开辟逃亡之路的人,或俘获或杀死。许多人在恐慌中坠入深谷;极少数人随塞农逃回国王身边。事后,通过休战协定,他们获得了埋葬死者的许可。

语法注5 条
  1. 38.2.2sufficerent

    此处在带有 "enim" 的原因从句中使用了虚拟式未完成过去时。它除了与主句的历史时态保持一致外,还带有一种虚拟潜能的意味(“即使让他们跟从,他们也无法承受”)。

  2. 38.2.5ducere

    及物动词 "duco"(引导、率领)的不定式,在此处作为军事术语,省略了 "exercitum" 或 "signa" 等宾语,作不及物动词使用,意为“进军”或“前进”。

  3. 38.2.6euntibus

    动词 "eo"(行进)的现在分词阳性复数与格。该与格作为关系与格(dative of reference)发挥作用,表示“在(他们)行进时,在他们眼前(出现了阿塔马尼亚人)”。

  4. 38.2.7cogitare

    历史不定式。在此处替代了直说式未完成过去时(cogitabant / cogitabat),主语为 "pro se quisque"。这种用法用以生动、紧凑地叙述恐慌发生时的紧张场景。

  5. 38.2.10traiecerint

    在由 "ut" 引导的结果从句中,使用了虚拟式完成时 "traiecerint",而非按照历史时态顺延所预期的未完成过去时 "traicerent"。这是历史编纂学中特有的用法,用以强调结果作为一个既定历史事实的发生。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.2.1-38.2.14