- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.3.1-37.3.11
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-09
在执政官出发前,因罗马及周边地区报告不祥之兆而举行了祓除仪式。此外还记录了西庇阿·阿非利加努斯在卡皮托利乌姆山上建造拱门,以及埃及使节前来祝贺击败安条克并敦促罗马出兵亚洲。
priusquam consules in provincias proficiscerentur, prodigia per pontifices procurari placuit.
在执政官们前往行省之前,决定由神官们对不祥之兆进行祓除。
Romae Iunonis Lucinae templum de caelo tactum erat1 ita, ut fastigium valvaeque deformarentur; Puteolis pluribus locis murus et porta fulmine icta et duo homines exanimati; Nursiae sereno2 satis constabat nimbum ortum; ibi quoque duos liberos homines exanimatos; terra3 apud se pluvisse Tusculani nuntiabant, et Reatini mulam in agro suo peperisse.
在罗马,朱诺·卢基娜的神殿被天雷击中,以致于山墙和门扉变形;在普特奥利,城墙和一座城门在数处被雷击中,且有两人丧生;在努尔西亚,据确证在晴空中升起了乌云,在那里同样有两名自由人丧生;图斯库鲁姆人报告说他们那里下了土雨,而雷蒂人则报告说在他们的土地上有一头母骡产子。
ea procurata, Latinaeque instauratae, quod Laurentibus carnis, quae dari debet, data non fuerat. supplicatio quoque earum religionum causa fuit quibus diis decemviri ex libris ut fieret ediderunt.4
这些不祥之兆得到了祓除,拉丁节也重新举行,因为本该分给劳伦图姆人的肉,未能给予。由于这些宗教上的顾虑,也举行了祈愿仪式,十人委员会根据神谕书宣布应当向哪些神明举行这一仪式。
decem ingenui, decem virgines, patrimi omnes matrimique,5 ad id sacrificium adhibiti, et decemviri nocte lactentibus rem divinam fecerunt.
十名自由出身的男孩和十名处女(他们皆父母双全)被召集来参加该祭祀,十人委员会在夜间用哺乳期的幼兽举行了祭神仪式。
P. Cornelius Scipio Africanus, priusquam proficisceretur, fornicem in Capitolio adversus viam, qua in Capitolium escenditur, cum signis septem auratis et equis duobus et marmorea duo labra ante fornicem posuit.
普布利乌斯·科尔内利乌斯·西庇阿·阿非利加努斯在出发前,在卡皮托利乌姆山上、正对着登上卡皮托利乌姆山的道路,建造了一座带有七尊镀金神像和两匹马雕像的拱门,并在拱门前安置了两个大理石水盆。
per eosdem dies principes Aetolorum tres et quadraginta, inter quos Damocritus et frater eius erant, ab duabus cohortibus missis a M’. Acilio Romam deducti et in Lautumias coniecti sunt. cohortes inde ad exercitum redire L. Cornelius consul iussit.
在那几天里,四十三名埃托利亚人的领袖(其中包括达莫克里图斯及其兄弟)被马尼乌斯·阿基里乌斯派遣的两支步兵大队押送到罗马,并被关入劳图米埃。执政官卢基乌斯·科尔内利乌斯随后命令这些大队返回军队。
— legati ab Ptolomaeo et Cleopatra regibus Aegypti gratulantes, quod M’. Acilius consul Antiochum regem Graecia expulisset, venerunt adhortantesque, ut in Asiam exercitum traicerent:
来自埃及国王托勒密和王后克娄巴特拉的使节们前来祝贺,因为执政官马尼乌斯·阿基里乌斯已将安条克国王赶出希腊,并劝告他们将军队渡海运往亚洲:
omnia perculsa metu non in Asia modo sed etiam in Syria esse; reges Aegypti ad ea, quae censuisset senatus, paratos fore. gratiae regibus actae; legatis munera dari iussa in singulos quaternum milium aeris.6
称不仅在亚洲,甚至在叙利亚,一切都陷入了恐惧之中;埃及的君主们对于元老院可能决议的事项,都将做好准备。元老院向君主们致以谢意;并下令向每位使节赠送价值四千阿斯的礼物。
- 37.3.2de caelo tactum erat
直译为“被天所触”,是拉丁语中表示“遭雷击”的宗教和习惯表达方式。
- 37.3.3sereno
省略了表示“天空”的名词 caelo 的夺格形容词。在 sereno caelo 结构中表示时间或状况,意为“在晴空中”。
- 37.3.3terra
与非人称动词 pluere(下雨)连用的工具或物质夺格,字面意思是“用土下雨”,即“下了土雨”。
- 37.3.5quibus diis decemviri ex libris ut fieret ediderunt
修饰先行词 supplicatio 的关系从句。quibus diis 呈间接疑问形式,ut fieret 作为 ediderunt 的宾语从句。整句结构为“十人委员会根据神谕书宣布应当向哪些神明举行(这一祈愿仪式)”。这是一种关系代词与从句内疑问形容词融合的复杂句法结构。
- 37.3.6patrimi omnes matrimique
patrimus 意为“父亲健在”,matrimus 意为“母亲健在”。在神圣的罗马宗教仪式(特别是不祥之兆的祓除)中,要求参与的少男少女必须父母双全,以确保仪式神圣纯洁。
- 37.3.11quaternum milium aeris
quaternum 是分配数词 quaterni(各四个)的复数属格 quaternorum 的古体缩略形式。aeris 是青铜(货币单位阿斯)的属格。修饰 in singulos(每人),构成“每人各值四千阿斯(的礼物)”之意。
