← 李维

自建城以来史

§35.14.1-35.14.12

罗马使节抵以弗所与西庇阿同汉尼拔的会谈

罗马使节维利乌斯在以弗所会见汉尼拔,无意中使他受到怀疑,历史学家克劳狄乌斯则记述了西庇阿与汉尼拔关于“最伟大将领”的著名对话。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§35.14.1

​Sulpicius aeger Pergami substitit; Villius cum Pisidiae bello occupatum esse regem audisset, Ephesum profectus, dum paucos ibi moratur dies, dedit operam, ​ut cum Hannibale, qui tum ibi forte erat, ​saepe congrederetur, ut animum eius temptaret et, si qua posset, metum demeret periculi quicquam ei ab Romanis esse.1

苏尔皮基乌斯因病留在了佩尔伽蒙;维利乌斯听说国王正忙于皮西迪亚的战争,便前往以弗所,在当地停留的数日里,他设法与当时碰巧在那里的汉尼拔频繁会面,以试探其心意,并尽可能消除他认为罗马人会对他产生任何危险的恐惧。

§35.14.4

​iis colloquiis aliud quidem actum nihil est, secutum tamen sua sponte est, velut consilio petitum esset, ut vilior ob ea regi Hannibal et suspectior ad omnia fieret.

这些会谈虽然没有达成其他任何目的,但却自然而然地产生了一个结果,仿佛是精心策划的一样:汉尼拔因此在国王眼中的分量减轻了,并在所有事情上都受到了更多的怀疑。

§35.14.5

​Claudius, secutus Graecos Acilianos libros, P. Africanum in ea fuisse legatione tradit eumque Ephesi collocutum cum Hannibale, et sermonem unum etiam refert:

克劳狄乌斯遵循阿基利乌斯的希腊语著作,记载普布利乌斯·阿非利加努斯当时也在该使团中,并且他在以弗所与汉尼拔进行了交谈,甚至还记录了其中一段对话:

§35.14.6

​quaerenti Africano,2 quem fuisse maximum imperatorem Hannibal crederet, ​respondisse, Alexandrum Macedonum regem, quod parva manu innumerabiles exercitus fudisset quodque ultimas oras, quas visere supra spem humanam esset, peragrasset.

当阿非利加努斯询问,汉尼拔认为谁是历史上最伟大的将领时,他回答说是马其顿国王亚历山大,因为他以弱小的兵力击溃了无数的军队,并走遍了人类难以奢望造访的极远之境。

§35.14.8

​quaerenti deinde, quem secundum poneret, Pyrrhum dixisse; ​castra metari primum docuisse; ad hoc neminem elegantius loca cepisse, praesidia disposuisse; artem etiam conciliandi sibi homines eam habuisse, ut Italicae gentes regis externi quam populi Romani, tam diu principis in ea terra, imperium esse mallent.

接着,当询问他将谁排在第二位时,他说到了皮洛士;因为是他最先传授了如何规划营地;此外,没有人能比他更巧妙地选择地形、部署防线;他甚至拥有收买人心的艺术,以至于意大利各族更愿意接受一个外国国王的统治,而不是在这片土地上长期居于主导地位的罗马人民的统治。

§35.14.10

​exequenti, quem tertium duceret, haud dubie semet ipsum dixisse.

当他继续追问谁是第三位时,汉尼拔毫不犹豫地说是他自己。

§35.14.11

​tum risum obortum Scipioni, et subiecisse “quidnam tu diceres, si me vicisses?”3 “turtum4 vero me” inquit “et ante Alexandrum et ante Pyrrhum et ante alios omnes imperatores esse.”

这时西庇阿哑然失笑,并补充道:“如果你战胜了我,你会怎么说呢?”汉尼拔回答说:“那么我真的会将自己置于亚历山大、皮洛士以及所有其他将领之前。”

§35.14.12

​et perplexum Punico astu responsum et improvisum adsentationis genus Scipionem movisse,5 quod e grege se imperatorum velut inaestimabilem secrevisset.

这一巧妙且带有迦太基式狡黠的回答,以及这种出人意料的奉承方式,打动了西庇阿,因为汉尼拔已将自己从众将领中分离出来,视作无法估量的存在。

语法注5 条
  1. 35.14.3periculi quicquam ei ab Romanis esse

    同位语性质的带不定式的宾格短语,用于解释名词 metum 的具体内容。periculi 是部分属格,修饰 quicquam。

  2. 35.14.6quaerenti Africano

    现在分词 quaerenti 和专有名词 Africano 均为与格。这是 14.7 中间接引语不定式 respondisse 的间接宾语(与格补语),表示“对提出询问的阿非利加努斯,[汉尼拔]回答说”,而非夺格绝对结构。

  3. 35.14.11quidnam tu diceres, si me vicisses?

    直接引语中的虚拟语气条件句。条件从句表示与过去事实相反的假设(虚拟式过去完成时 vicisses),而主句则表示在说话当时(现在)的假设(虚拟式未完成过去时 diceres)。

  4. 35.14.11turtum

    抄本传抄中的文字讹误。通常校订为 tum vero 或 tunc vero。译文将其理解为 tum vero(“到那时真的……”)进行翻译。

  5. 35.14.12movisse

    虽然看似主句谓语,但它是受 35.14.5 中 tradit 支配的间接引语(带不定式的宾格)中的不定式。其主格对象(对格主语)为 responsum 和 genus。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 2 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.14.1-35.14.12