← 李维

自建城以来史

§34.18.1-34.18.5

加图的卓越领导与同甘共苦

执政官面临着比先前的将领更大的征服困难,但他以非凡的意志和精力亲自处理大小事务。他在俭朴和劳苦上与最底层的士兵竞争,除了职务和指挥权外不享有任何特权,以此树立了榜样。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§34.18.1

​eo maiorem habebat difficultatem in subigendis hostibus, quam qui primi venerant in Hispaniam, quod1 ad illos taedio imperii Carthaginiensium Hispani deficiebant, ​huic ex usurpata libertate in servitutem velut adserendi erant;2 et ita mota omnia accepit, ut alii in armis essent, alii obsidione ad defectionem cogerentur nec, nisi in tempore subventum foret, ultra sustentaturi fuerint.3

他在征服敌人的过程中,比最早来到西班牙的那些人有着大得多的困难,因为当时西班牙人是由于厌倦迦太基人的统治而投奔他们的,而对他来说,却必须将他们从篡夺的自由中,仿佛宣告为奴隶般重新夺回;而且他接管的一切都是如此地动荡,以至于一些人正拿起武器,另一些人正因被包围而被迫叛变,而且如果不是及时得到救援,他们就无法再坚持下去了。

§34.18.3

​sed in consule ea vis animi atque ingenii fuit, ut omnia maxima minimaque per se adiret atque ageret nec cogitaret modo imperaretque, ​quae in rem essent,4 sed pleraque ipse per se transigeret nec in quemquam omnium gravius severiusque quam in semet ipsum imperium exerceret, ​parsimonia et vigiliis et labore cum ultimis militum certaret nec quicquam in exercitu suo praecipui praeter honorem atque imperium haberet.

然而,在执政官身上有着如此强大的意志和才干,以至于无论最大还是最小的事情,他都亲自前往并处理,不仅规划和命令那些有利于国家的事情,而且大部分事情他都亲力亲为,并且在所有人中,他对自己行使权力的严格和苛刻程度,绝不亚于对任何其他人。他在节俭、警惕和劳苦上与最底层兵士竞争,在自己的军队中,除了名誉和指挥权之外,没有任何特权。

语法注4 条
  1. 34.18.1eo... quod

    夺格的 'eo' 用作表示程度差异的夺格(“以此幅度”),与后文表示原因的 'quod' 从句形成呼应关系,构成了强调句式:“正因为……所以才越发……”。

  2. 34.18.2ex usurpata libertate in servitutem velut adserendi erant

    'adserere aliquem in servitutem' 是罗马法庭术语,指“(在法庭上)主张某人处于奴隶身份”。此处用作比喻:那些先前曾享有僭称之“自由”(usurpata libertate)的西班牙人,必须被执政官重新宣告并拉回到“奴役”(servitutem)状态中。动作发出者由与格的 'huic' 表示。

  3. 34.18.2sustentaturi fuerint

    这是过去虚拟语气条件句的无实事实主句(“他们本无法坚持下去”,原本为 sustentaturi erant/fuissent),因被置于引导结果的 'ut' 从句中而转变为从属结构,即由主动将来分词('sustentaturi')与 sum 的虚拟语气完成时('fuerint')组合而成。

  4. 34.18.4quae in rem essent

    'in rem esse' 是表示“有益、起作用”的习语。该短语由关系代词 'quae'(省略了先行词)引导,充当前文 'cogitaret modo imperaretque' 的宾语。虚拟语气的 'essent' 是由于受到主句 'ut' 引导的结果从句同化(吸引虚拟语气),或是表示“……之类的事情”的性质特征用法。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.18.1-34.18.5