← 李维

自建城以来史

§34.16.1-34.16.10

加图的战术成就与近西班牙诸族的平定

记录了加图在战斗中的三项杰出战术举措,随后叙述了他彻底征服近西班牙地区、接受各部族的投降,以及对屡次叛乱的贝尔吉斯塔尼人进行严厉的奴役惩罚。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§34.16.1

​tria eo die laudabilia fecisse putatur, unum, quod circumducto exercitu procul navibus suis castrisque, ubi spem nusquam nisi in virtute haberent,1 inter medios hostes proelium commisit.

在那天,他被认为做了三件值得称赞的事:第一件是,在将军队带到远离他们的船只和营地、除了勇气之外别无希望的地方后,他在敌人的包围中发起了战斗。

§34.16.2

​alterum, quod cohortes ab tergo hostibus obiecit; tertium, quod secundam legionem ceteris omnibus effusis ad sequendos hostes pleno gradu sub signis compositam instructamque subire ad portam castrorum iussit.

第二件是,他将步兵大队从背后投向敌人;第三件是,当其余所有人都散开去追击敌人时,他命令在军旗下整队待命的第二军团全速向前推进到营地的门口。

§34.16.3

​nihil deinde a victoria cessatum.2 cum receptui signo dato suos spoliis onustos in castra reduxisset, paucis horis noctis ad quietem datis ad praedandum in agros duxit.

此后,在胜利之余未作丝毫懈怠。当给出了撤退信号,他把满载战利品的部下带回营地后,仅给予夜间几个小时的休息时间,便又带他们前往田野进行掠夺。

§34.16.4

​effusius, ut sparsis hostibus fuga, praedati sunt. quae res non minus quam pugna pridie adversa Emporitanos Hispanos accolasque ​eorum in deditionem compulit. multi et aliarum civitatium, qui Emporias perfugerant, dediderunt se. quos omnes appellatos benigne vinoque et cibo curatos domos dimisit.

随着敌人因逃跑而四处散开,他们进行了更广泛的掠夺。这件事对恩波里亚的西班牙人及其邻居们所造成的压力,不亚于前一天的惨败,迫使他们投降。其他城邦中许多逃到恩波里亚的人也投降了。对所有人,加图都亲切地和他们说话,用酒和食物款待他们,然后打发他们回家。

§34.16.6

​confestim inde castra movit, et, quacumque incedebat agmen, legati dedentium civitates suas occurrebant, ​et, cum Tarraconem venit, iam omnis cis Hiberum Hispania perdomita erat, captivique et Romani et socium3 ac Latini nominis, variis casibus in Hispania oppressi, donum consuli a barbaris reducebantur.

随即他从那里移动了营地,无论队伍行进到哪里,投降城邦的使者都前来迎接,并且当他到达塔拉科时,埃布罗河这边的整个西班牙已被彻底征服,而在西班牙因各种不幸而被俘的罗马人、同盟国及拉丁名下的人,都被蛮族作为礼物送还给执政官。

§34.16.8

​fama deinde vulgatur consulem in Turdetaniam exercitum ducturum, et ad devios montanos “profectum etiam” falso perlatum est.

随后有谣言流传,称执政官将带兵进入图尔德塔尼亚,而对于偏远的广大山区居民,甚至虚假地传出了他“已经出发”的消息。

§34.16.9

​ad hunc vanum et sine auctore ullo rumorem Bergistanorum civitatis septem castella defecerunt. eos educto exercitu consul sine memorando proelio in potestatem redegit.

听到这个既无根据也无任何消息源的谣言,贝尔吉斯塔尼人城邦的七个要塞发生了叛乱。执政官带兵出击,未发生任何值得一提的战斗便重新将他们控制。

§34.16.10

​haud ita multo post eidem, regresso Tarraconem consule, priusquam inde quoquam procederet, defecerunt, iterum subacti; sed non eadem venia victis fuit. sub corona veniere4 omnes, ne saepius pacem sollicitarent.

此后不久,当执政官返回塔拉科、尚未从那里前往任何地方时,相同的人们再次叛乱,并第二次被征服;但对于战败者,没有给予同样的宽恕。所有人都在花冠下被公开拍卖,免得他们更频繁地扰乱和平。

语法注4 条
  1. 34.16.1haberent

    虚拟式未完成过去时。此关系从句(由 ubi 引导)不仅是叙述事实,而是表示特征或结果的关系从句,用以说明执政官刻意将士兵置于除勇气外别无退路的极端境地。

  2. 34.16.3nihil deinde a victoria cessatum

    无人称被动语态。不及物动词 cesso(松懈、休息)的完成被动分词中性单数形式(省略了 est,即 cessatum [est]),字面意思是“此后在胜利方面未作任何停歇”。这种用法不指明具体行为者,旨在强调行动的连续性与彻底性。

  3. 34.16.7socium

    属格复数 sociorum 的古体或诗歌体缩写形式(socium)。它是名词 socius 的属格复数,与后面的属格短语 ac Latini nominis(以及拉丁名的)并列,共同修饰 captivi。

  4. 34.16.10veniere

    不规则动词 veneo(被出售,作 vendo 的被动语态使用)的直陈式完成时主动语态第三人称复数(等同于 venierunt)。短语 sub corona veniere(字面意思是“在花冠下被出售”)是战俘作为奴隶被拍卖时的常用俗语。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 2 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.16.1-34.16.10