← 李维

自建城以来史

§32.11.1-32.11.10

牧羊人引路与罗马军派遣别动队

一名熟悉绕到敌后之秘密山路的牧羊人被送到执政官面前,执政官在保持警惕的同时接受了这一提议并派出别动队,同时主力部队继续向敌人发起进攻。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§32.11.1

​cum in hoc statu res esset, pastor quidam a Charopo, principe Epirotarum, missus deducitur ad consulem.

局势处于这种状态时,由伊庇鲁斯人的首领哈罗普斯派来的一名牧羊人,被带到了执政官面前。

§32.11.2

​is se in eo saltu, qui regiis tum teneretur castris, armentum pascere solitum ait omnes montium eorum amfractus callesque nosse.

他说,自己习惯在当时由国王军营占领的那座山谷中放牧牲畜,因此熟悉那些山脉的所有弯道和小径。

§32.11.3

​si secum aliquos consul mittere velit, se non iniquo nec perdifficili aditu super caput hostium eos educturum.

如果执政官愿意派一些人和他同去,他将通过一条既不险峻也不十分艰难的通道,把他们带到敌人的头顶上方。

§32.11.4

​haec ubi consul audivit, percunctatum ad Charopum mittit, satisne credendum super tanta re agresti censeret. Charopus renuntiari iubet, ita crederet, ut suae potius omnia quam illius potestatis essent.1

执政官听到这话后,派人去向哈罗普斯打听,是否认为在如此重大的事情上可以足够信任一个乡下人。哈罗普斯下令回复说,信任他的方式应当是让一切控制权掌握在执政官自己手中,而不是在那个人的手中。

§32.11.5

​cum magis vellet credere quam auderet2 mixtumque gaudio et metu animum gereret, auctoritate motus Charopi experiri spem oblatam statuit et, ​ut averteret regem ab suspicione, biduo insequenti lacessere hostem dispositis ab omni parte copiis succedentibusque integris in locum defessorum non destitit.

尽管执政官更想相信,却又不敢轻易冒险,心中交织着喜悦与恐惧,但受到哈罗普斯权威的推动,他决定尝试这摆在眼前的希望,并且,为了消除国王的怀疑,在接下来的两天里,他不停地骚扰敌人,在各个方向部署军队,并用精力充沛的士兵替换疲惫的士兵。

§32.11.7

​quattuor milia inde lecta peditum et trecentos equites tribuno militum tradit. equites, quoad loca patiantur, ducere iubet; ubi ad invia equiti ventum sit, in planitie aliqua locari equitatum, pedites, qua dux monstraret viam, ire; ​ubi, ut polliceatur, super caput hostium perventum sit, fumo dare signum nec antea clamorem tollere, quam ab se signo recepto pugnam coeptam arbitrari posset.

随后,他将选拔出来的四千名步兵和三百名骑兵交给了军事护民官。他命令,只要地形允许,就率领骑兵前进;当遇到骑兵无法通行的险路时,将骑兵部署在某个平原上,而步兵则沿着向导指引的道路前进;当他们像承诺的那样到达敌人头顶上方时,用烟雾发出信号,并且在由于收到执政官的信号而能够判断战斗已经开始之前,不得发出呐喊。

§32.11.9

​nocte itinera fieri iubet — et pernox forte luna erat —; interdiu cibi quietisque sumeret tempus. ducem promissis ingentibus oneratum, si fides extet,3 vinctum tamen tribuno tradit.

他命令在夜间行军——碰巧整夜都有月光——;白天则用于吃饭和休息。他将这位向导交给了护民官,如果他保持忠诚,就许以巨额回报,但依然将其捆绑着交付。

§32.11.10

​his copiis ita dimissis eo intentius Romanus undique instat, † capit stationes.4

这些军队如此派出后,罗马人从四面八方更加卖力地步步逼近,并且†夺取了哨所。

语法注4 条
  1. 32.11.4suae potius omnia quam illius potestatis essent

    "suae" 指代执政官,"potestatis" 是属格(表示占有或支配),词组 "suae potestatis esse" 意为“处于自己的掌控之下”。这体现了哈罗普斯的建议,即执政官在信任向导的同时,必须确保一切主导权仍在自己手中,而非任由对方摆布。

  2. 32.11.5cum magis vellet credere quam auderet

    直译为“因为他主观上更想去相信,而不是敢于去相信”。这描绘了执政官内心的矛盾斗争:他非常渴望相信牧羊人的话,但出于对遭到背叛的恐惧,在实际采取冒险行动上感到犹豫不决。

  3. 32.11.9si fides extet

    条件从句,意为“如果展现出忠诚(守信)”。修饰前文的 "promissis ingentibus oneratum"(被许以巨额承诺),表明执政官给出的巨大回报完全是以牧羊人实际表现出忠诚为前提的。

  4. 32.11.10† capit stationes

    剑号(†)表示手稿在流传过程中出现了文本受损。现在时动词 "capit"(夺取、占领)在句法或语境上存在疑问,暗示此处可能存在文字脱漏或抄写错误。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.11.1-32.11.10