- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.43.1-30.43.13
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-04
尽管执政官伦图卢斯试图阻挠和谈,但平民和元老院仍授权西庇阿缔结条约。迦太基使节请求并获准带回部分俘虏,和平最终在非洲达成。此后,迦太基战船被焚毁,逃兵受到严惩。
inclinatis omnium ad pacem animis Cn. Lentulus consul, cui classis provincia erat, senatus consulto intercessit.1
当所有人的心都倾向于和平时,以舰队为管辖省分的执政官格奈乌斯·伦图卢斯对元老院决议行使了否决权。
tum M’. Acilius et Q. Minucius tribuni plebis ad populum tulerunt, vellent iuberentne2 senatum decernere, ut cum Carthaginiensibus pax fieret; et quem eam pacem dare, quemque ex Africa exercitum deportare iuberent.
随后,平民护民官马尼乌斯·阿基利乌斯和昆图斯·米努基乌斯向人民提出法案,询问他们是否同意并命令元老院决定与迦太基人缔结和平;以及他们命令谁来给予这一和平,谁来从非洲撤回军队。
de pace “uti rogas” omnes tribus iusserunt; pacem dare P. Scipionem, eundem exercitum deportare.
关于和平,所有部落都表决“如你所请”;由普布利乌斯·西庇阿给予和平,并由他同一人撤回军队。
ex hac rogatione senatus decrevit, ut P. Scipio ex decem legatorum sententia pacem cum populo Carthaginiensi, quibus legibus ei videretur, faceret.
根据这一提议,元老院议决,普布利乌斯·西庇阿根据十人使节团的意见,以他认为合适的条款与迦太基人民缔结和平。
gratias deinde patribus egere Carthaginienses et petierunt, ut sibi in urbem introire et colloqui cum civibus suis liceret, qui capti in publica custodia essent; esse in iis partim propinquos amicosque suos, nobiles homines, partim ad quos mandata a propinquis haberent.3
随后,迦太基人向议员们表示感谢,并请求允许他们进入城内,与那些被关押在公共监视下的同胞进行交谈;因为在这些人中,一部分是他们自己的高贵亲属和朋友,另一部分是他们携带着其亲属嘱托的接收对象。
quibus conventis cum rursus peterent, ut sibi quos vellent ex iis redimendi potestas fieret, iussi nomina edere; et cum ducentos ferme ederent, senatus consultum factum est, ut legati Romani ducentos ex captivis, quos Carthaginienses vellent, ad P. Cornelium in Africam deportarent nuntiarentque ei, ut, si pax convenisset, sine pretio eos Carthaginiensibus redderet.
在与他们会面后,当他们再次请求允许他们赎回其中他们所希望的人时,他们被命令交出名单;当他们交出大约两百个名字时,元老院做出一项决议,由罗马使节将迦太基人所希望的两百名俘虏带到非洲的普布利乌斯·科尔内利乌斯处,并转告他,如果达成和平,应无偿将他们归还给迦太基人。
fetiales cum in Africam ad foedus feriundum ire iuberentur, ipsis postulantibus senatus consultum in haec verba factum est, ut privos lapides silices privasque verbenas secum ferrent; ut ubi praetor Romanus iis imperaret, ut foedus ferirent, illi praetorem sagmina poscerent.4 herbae id genus ex arce sumptum fetialibus dari solet.
当神圣使节被命令前往非洲缔结条约时,应其请求,元老院以下述言词做出了决议:他们应随身携带各自的燧石和各自的神圣药草;以便当罗马大官命令他们缔结条约时,他们向大官请求神圣植物。这种草通常是从卫城采集并交给神圣使节的。
ita dimissi ab Roma Carthaginienses cum in Africam venissent ad Scipionem, quibus ante dictum est legibus pacem fecerunt.
如此被从罗马遣走的迦太基人,当他们抵达非洲来到西庇阿处时,按照之前所述的条款缔结了和平。
naves longas, elephantos, perfugas, fugitivos, captivorum quattuor milia tradiderunt, inter quos Q. Terentius Culleo senator fuit. naves provectas in altum incendi iussit.
他们移交了军船、战象、逃兵、逃奴以及四千名俘虏,其中有元老院议员昆图斯·泰伦提乌斯·库莱奥。西庇阿命令将船只驶向深海并予以烧毁。
quingentas fuisse omnis generis, quae remis agerentur, quidam tradunt; quarum conspectum repente incendium tam lugubre fuisse Poenis, quam si ipsa Carthago arderet. de perfugis gravius quam de fugitivis consultum; nominis Latini qui erant, securi percussi, Romani in crucem sublati.
有人记载,各种用桨驱动的船只共有五百艘;这些船只突然燃烧的景象对迦太基人来说是如此悲惨,就好像迦太基城本身在燃烧一样。对逃兵的处理比对逃奴更为严厉;凡属于拉丁同盟的人都被用斧斩首,罗马人则被钉上十字架。
- 30.43.1senatus consulto intercessit
动词 intercedere(支配与格)指执政官或护民官利用其职权否定或阻止元老院决议(senatus consultum)的通过。这里指伦图卢斯为了自己能获得非洲作为管辖省分,企图行使否决权来阻挠和谈进程。
- 30.43.2vellent iuberentne
这是向人民提交法案(rogatio)时的经典公式化表达 velitis iubeatisne(“你们是否同意并命令”),由于主句主要动词 tulerunt 为过去时态,因而在间接疑问句中变为虚拟式未完成过去时(vellent iuberentne)。
- 30.43.6partim ad quos mandata a propinquis haberent
虚拟式动词 haberent 的主语是主句的主语迦太基使节们(Carthaginienses)。关系代词 quos 包含指代部分俘虏(partim)的先行词,结构意为“(使节们)携带着其亲属嘱托的交付对象”。
- 30.43.9praetorem sagmina poscerent
动词 poscere(要求)的双宾格结构,同时支配表示人的宾格(praetorem)和表示物的宾格(sagmina),意为“他们应向大官请求神圣植物(sagmina)”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
