- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.28.1-3.28.11
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-01
独裁官辛辛那图斯率军在夜间将埃魁人完全包围并展开夹击,迫使走投无路的敌人投降,并让他们从受尽屈辱的“轭下”穿过。
ibi dictator, quantum nocte prospici poterat,1 equo circumvectus contemplatusque, qui tractus castrorum quaeque forma esset, tribunis militum imperavit, ut sarcinas in unum conici iubeant, militem cum armis valloque redire in ordines suos.2 facta quae imperavit. turn, quo fuerant ordine in via, exercitum omnem longo agmine circumdat hostium castris et, ubi signum datum sit, clamorem omnes tollere iubet, clamore sublato ante se quemque ducere fossam et iacere vallum.
在那里,独裁官在夜色所能看清的范围内骑马巡视并观察,看清了敌营的范围和形状,便命令军事护民官下令将行装集中到一处,让士兵们带着武器和木桩回到各自的队列中。他所命令的事情得到了执行。随后,他让全军保持行军时的原有队列,用长队将敌人的营地包围起来,并下令一旦发出信号,所有人都要齐声高呼;高呼之后,每个人都要在自己面前开挖战壕并筑起土垒。
edito imperio signum secutum est. iussa miles exsequitur. clamor hostes circumsonat; superat inde castra hostium et in castra consulis venit;
命令下达后,信号随即发出。士兵们执行了命令。呐喊声在敌人周围响彻,接着穿过敌人的营地,传到了执政官的营地中。
alibi pavorem, alibi gaudium ingens facit. Romani civilem esse clamorem atque auxilium adesse inter se gratulantes ultro ex stationibus ac vigiliis territant hostem.
这呐喊声在一处引起恐慌,在另一处则引起极大的喜悦。罗马人意识到这是同胞的呐喊,援军已经到来,于是彼此祝贺,更从哨所和岗哨上主动去恐吓敌人。
consul differendum negat:3 illo clamore non adventum modo significari, sed rem ab suis coeptam; mirumque esse, ni iam4 exteriore parte castra hostium oppugnentur.
执政官宣称不可拖延:那呐喊声不仅表明援军已到,而且表明己方已经开战;如果敌人的营地现在还没有从外侧受到攻击,那才是怪事。
itaque arma suos capere et se subsequi iubet. nocte initum proelium est; legionibus dictatoris clamore significant ab ea quoque parte rem in discrimine esse.
于是他命令部下拿起武器跟从自己。战斗在夜间打响;他们用呐喊声向独裁官的军团表明,在他们那一侧事态也处于决战关头。
iam se ad prohibenda circumdari opera Aequi parabant, cum ab interiore hoste proelio coepto, ne per media sua castra fieret eruptio, a munientibus ad pugnantes introrsum versi vacuam noctem operi dedere;5 pugnatumque cum consule ad lucem est.
埃魁人本已准备去阻止包围工事的修筑,但由于内部的敌人已经开战,为了防止敌人突破自己的营地中央,他们便从防范修筑工人的岗位转向朝内对付战斗人员,从而将空闲的夜晚留给了罗马人的工事;与执政官的战斗一直持续到天亮。
luce prima iam circumvallati ab dictatore erant et vix adversus unum exercitum pugnam sustinebant. tum a Quinctiano exercitu, qui confestim a perfecto opere ad arma rediit, invaditur vallum. hic instabat nova pugna; illa nihil remiserat prior.
天刚亮时,他们已被独裁官完全包围,勉强能在对抗一支军队时维持战斗。此时,奎恩克提乌斯的军队(他们在完成工事后立即重新拿起武器)向土垒发起进攻。这里新的战斗步步逼近,而先前的战斗也毫无减弱。
tum ancipiti malo urgente a proelio ad preces versi hinc dictatorem, hinc consulem orare,6 ne in occidione victoriam ponerent, ut inermes se inde abire sinerent. ab consule ad dictatorem ire iussi; is ignominiam infensus addidit:
此时,在双重灾难的逼迫下,他们由战斗转向哀求,一边向独裁官、一边向执政官恳求,不要把胜利建立在斩尽杀绝上,允许他们解除武装离开那里。他们被执政官命令去找独裁官;后者满腔怒火,又给他们加上了耻辱:
Gracchum Cloelium ducem principesque alios vinctos ad se adduci iubet, oppido Corbione decedi. sanguinis se Aequorum non egere; licere abire; sed, ut exprimatur tandem confessio subactam domitamque esse gentem, sub iugum abituros.7
他命令将首领格拉古·克洛埃里乌斯及其他权贵绑缚解送至自己面前,并撤离科尔比奥镇。他说自己并不需要埃魁人的血,允许他们离去;但是,为了最终迫使他们承认其族群已被征服和降伏,他们必须从轭下穿过。
tribus hastis iugum fit humi fixis duabus superque eas transversa una deligata. sub hoc iugum dictator Aequos misit.
轭是用三支长枪做成的,两支立在地上,另一支横绑在它们上面。独裁官让埃魁人从这具轭下穿过。
- 3.28.1quantum nocte prospici poterat
quantum 是表示限制(在……范围内)的副词性宾格。prospici 是无人称被动不定式(“被看清”),整句意为“在夜色所能看清的范围内”。
- 3.28.1ut sarcinas in unum conici iubeant, militem cum armis valloque redire in ordines suos
作为主动词 imperavit(命令)的补足语,带有虚拟语气的 ut 从句(iubeant)与对格不定式短语(militem... redire)并列连接。
- 3.28.5differendum negat
differendum 是动形容词(分词)的无人称用法,省略了 esse,构成间接引语中的对格不定式结构,意为“他说不可拖延”。
- 3.28.5mirumque esse, ni iam
mirum esse, ni... 是带有否定条件从句的习惯表达,意为“如果不是……那才是怪事(即:毫无疑问……正在发生)”。
- 3.28.7cum ... vacuam noctem operi dedere
cum 是倒装的 cum(cum inversum),表示在主句动作进行过程中突然发生了意想不到的事情。ab interiore hoste proelio coepto 为绝对夺格结构。dedere 的主语是埃魁人(Aequi),意为他们无意中将空闲的夜晚留给了罗马人进行围攻工事。
- 3.28.9orare
这是历史不定式,其功能相当于未完成过去时直陈语气(orabant)。主语是埃魁人。
- 3.28.10sub iugum abituros
这是间接引语中的将来不定式(abituros esse),省略了 esse 及其逻辑主语(对格的 Aequos)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-10-12)
- 2026-10-12 统一书写 — 译文 1 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
