← 李维

自建城以来史

§29.25.1-29.25.13

远征军兵力诸说与西庇阿舰队启航

本节讨论了关于运往非洲的士兵人数的各种史家记载,并叙述了西庇阿向舰队下达最终指令、分配角色并准备起航的过程。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§29.25.1

​quantum militum in Africam transportatum sit,1 non parvo numero inter auctores discrepat.

被运往非洲的士兵人数,在史家们之间存在着不小的数字分歧。

§29.25.2

​alibi decem milia peditum duo milia et ducentos equites, alibi sedecim milia peditum, mille et sescentos equites, alibi parte plus dimidia2 rem auctam, quinque et triginta milia peditum equitumque in naves imposita invenio. quidam non adiecere numerum, ​inter quos me ipse in re dubia poni malim. Coelius ut abstinet numero, ita ad inmensum multitudinis speciem auget:

我在某一处发现记载为一万步兵和两千二百骑兵,在另一处是一万六千步兵和一千六百骑兵,在又一处则发现这一数字被夸大了半数以上,有三万五千步兵和骑兵被送上船只。有些人没有加上具体数字,在这件不确定的事情上,我更希望自己被列入这些人之中。科埃利乌斯虽然没有给出数字,却将人群的规模夸大到了无限的程度:

§29.25.4

​volucres ad terram delapsas clamore militum ait, tantamque multitudinem conscendisse naves, ut nemo mortalium aut in Italia aut in Sicilia relinqui videretur.

他说,由于士兵们的欢呼声,鸟儿都坠落到了地上,而且有如此多的人群登上了船只,以至于在意大利或西西里似乎都没有留下一个凡人。

§29.25.5

​milites ut naves ordine ac sine tumultu conscenderent, ipse eam sibi curam sumpsit; ​nauticos C. Laelius, qui classis praefectus erat, in navibus, ante conscendere coactos, continuit; commeatus imponendi M. Pomponio praetori cura data: quinque et quadraginta dierum cibaria, e quibus quindecim dierum cocta, imposita.

为了让士兵们有序且毫不混乱地登船,他自己承担了这一项关照;至于船员,身为舰队指挥官的盖乌斯·莱利乌斯强迫他们提前登船,并将其留驻在船上;装载给养的职责交给了法务官马尔库斯·蓬波尼乌斯:四十五天的口粮被送上船,其中十五天的是熟食。

§29.25.7

​ut omnes iam in navibus erant, scaphas circummisit, ut ex omnibus navibus gubernatoresque et magistri navium et bini milites in forum convenirent ad imperia accipienda.

当所有人都在船上之后,他派小艇巡回,让所有船上的舵手、船长以及每艘船上的两名士兵集结到广场,以接受指令。

§29.25.8

​postquam convenerunt, primum ab iis quaesivit, si aquam hominibus iumentisque in totidem dies, quot frumentum, imposuissent. ubi responderunt aquam dierum quinque ​et quadraginta in navibus esse, tum edixit militibus, ut silentium quieti nautis sine certamine ad ministeria exsequenda bene oboedientes praestarent.

他们集结之后,他首先询问他们,是否为人和牲畜装载了与谷物相同天数的水。当他们回答说船上有四十五天的水时,于是他向士兵们发布命令,要求他们保持安静与平稳,在船员执行勤务时顺从他们,不发生争执。

§29.25.10

​cum viginti rostratis se ac L. Scipionem ab dextro cornu, ab laevo totidem rostratas et C. Laelium praefectum classis cum M. Porcio Catone — quaestor is tum erat — onerariis futurum praesidio.3

[他宣布说]他本人和路奇乌斯·西庇阿率领二十艘战船守卫右翼,左翼则由同等数量的战船以及舰队指挥官盖乌斯·莱利乌斯同马尔库斯·波尔基乌斯·加图(他当时任财务官)一起,作为运输船队的护卫。

§29.25.11

​lumina in navibus singula rostratae, bina onerariae haberent; in praetoria nave insigne nocturnum trium luminum fore.

战船每船悬挂一盏灯,运输船悬挂两盏;在旗舰上将有三盏灯作为夜间标识。

§29.25.12

​Emporia ut peterent, gubernatoribus edixit. fertilissimus ager eoque abundans omnium copia rerum est regio, et inbelles, quod plerumque in uberi agro evenit, barbari sunt, priusque, quam ab Carthagine subveniretur,4 opprimi videbantur posse.

他命令舵手们前往恩波里亚。该地区是一片非常肥沃的土地,因此物产极其丰富,正如富庶土地上通常发生的那样,当地的蛮族不善战,似乎可以在迦太基派来援兵之前将其制服。

§29.25.13

​iis editis imperiis redire ad naves iussi et postero die deis bene iuvantibus signo dato solvere naves.

这些命令下达后,他们被命令返回船上,并在第二天,在神灵的庇佑下,一等信号发出便起航。

语法注4 条
  1. 29.25.1quantum militum in Africam transportatum sit

    作为主句动词 'discrepat' 的实质主语的间接疑问从句。疑问形容词 'quantum' 的中性单数作名词使用,后面接有部分属格 'militum'('miles' 的复数属格),并搭配虚拟式完成时被动语态 'transportatum sit'。

  2. 29.25.2parte plus dimidia

    表示“超过半数”的表达。形容词比较级 'plus' 引入比较夺格 'dimidia'(源于表示“一半”的 'dimidius'),并由表示程度差异的夺格 'parte'(源于表示“部分”的 'pars')修饰,以此表达夸大的程度。

  3. 29.25.10futurum praesidio

    此处本应为与主语一致的复数对格 'futuros [esse]',但传抄本文中使用了中性单数形式 'futurum [esse]'。这可能是古风时期将将来不定式视作不随性数变化的非人称用法(如 'fore')的残留,亦或者是抄本抄写错误。'praesidio' 是目的与格(即双与格的一部分)。

  4. 29.25.12priusque, quam ab Carthage subveniretur

    接续词 'priusquam'(在……之前)由于等位连接词 '-que' 的插入而被拆分为 'prius' 和 'quam'(割裂法)。'subveniretur' 是不及物动词 'subvenio'(援助)的被动语态未完成过去时虚拟式的非人称用法,意为“(救援)被提供”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-10-12)
  • 2026-10-12 统一书写 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.25.1-29.25.13