← 李维

自建城以来史

§28.20.1-28.20.12

伊利图尔吉的毁灭与卡斯图洛的投降

非洲逃兵攀登险峻悬崖攻入伊利图尔吉,导致罗马人对该城进行彻底的屠杀与毁灭;随后斯基皮奥进军卡斯图洛,该城在内部不和及秘密协议之下进行了较为温和的投降。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§28.20.1

​transfugae Afri, qui tum inter auxilia Romana erant, et oppidanis in ea tuenda, unde periculum videbatur, versis et Romanis subeuntibus contra,1 ​qua adire poterant, conspexerunt editissimam urbis partem, quia rupe praealta tegebatur, neque opere ullo munitam et ab defensoribus vacuam.

当时处于罗马辅助军之中的非洲逃兵们,在市民们正转向防守似乎有危险逼近的那一侧、而罗马人正从相反方向攀登上来之际,在他们能够接近的地方,发现城中最高处的地带,因为有高耸的悬崖掩护,那里既没有任何防御工事,也没有防守者。

§28.20.3

​levium corporum homines et multa exercitatione pernicium2 clavos secum ferreos portantes, qua per inaequaliter eminentia rupis poterant, scandunt.

这些身手轻捷、因多番训练而敏捷的人们随身携带铁钉,在悬崖不规则凸出的地方,凡是能登上去的,他们便向上攀爬。

§28.20.4

​sicubi nimis arduum et leve saxum occurrebat, clavos per modica intervalla figentes cum velut gradus fecissent, ​primi insequentes extrahentes manu, postremi sublevantes eos, qui prae se irent, in summum evadunt; inde decurrunt cum clamore in urbem iam captam ab Romanis.

每当遇到过于陡峭且平滑的岩石,他们就以适当的间隔打入铁钉,当他们借此制成类似台阶的东西时,最先登上去的人用手拉起后面跟进的人,最后的人则托起走在他们前面的人,最终到达了顶峰;随后,他们高声呐喊,冲下进入了已被罗马人攻占的城中。

§28.20.6

​tum vero apparuit ab ira et ab odio urbem oppugnatam esse. nemo capiendi vivos, nemo patentibus ad direptionem omnibus praedae memor est; trucidant inermes iuxta atque armatos, feminas pariter ac viros; usque ad infantium caedem ira crudelis pervenit.

此时,才真正显现出这座城市是因愤怒和仇恨而被围攻的。没有人想到要抓活口,尽管一切都向抢劫敞开,却没有人惦记着掠夺战利品;他们屠杀无武装者如同屠杀武装者,对待妇女如同对待男子;残忍的愤怒甚至波及到了对婴儿的屠杀。

§28.20.7

​ignem deinde tectis iniciunt ac diruunt quae incendio absumi nequeunt; adeo vestigia quoque urbis extinguere ac delere memoriam hostium sedis cordi est.3

接着,他们向屋顶纵火,并推倒那些无法被火灾焚毁的东西;他们是如此由衷地渴望彻底消灭这座城市的痕迹,并抹去对敌人这一据点的记忆。

§28.20.8

​Castulonem inde Scipio exercitum ducit quam urbem non Hispani modo convenae, sed Punici etiam exercitus ex dissipata passim fuga reliquiae tutabantur.

随后,斯基皮奥率军前往卡斯图洛,守卫这座城市的不仅有从各地逃亡而来的西班牙聚集者,还有因四处溃逃而散落的迦太基军队的残余。

§28.20.9

​sed adventum Scipionis praevenerat fama cladis Iliturgitanorum, terrorque inde ac desperatio invaserat; ​et in diversis causis cum sibi quisque consultum sine alterius respectu vellet, primo tacita suspicio, deinde aperta discordia secessionem inter Carthaginienses atque Hispanos fecit.

但是,关于伊利图尔吉人惨遭毁灭的消息已经先于斯基皮奥的到来传开,由此产生的恐惧和绝望笼罩了他们;而且在各自不同的处境中,由于每个人都只想为自己谋划而不顾及他人,最初是暗中的猜疑,继而是公然的不和,致使迦太基人与西班牙人之间产生了分裂。

§28.20.11

​his Cerdubelus, propalam deditionis auctor, Himilco Punicis auxiliaribus praeerat; quos urbemque clam fide accepta Cerdubelus Romano prodit.

这些西班牙人由公开主张投降的塞尔杜贝尔斯率领,而希米尔科则统领着迦太基的辅助军;塞尔杜贝尔斯在暗中获得安全承诺后,将这些迦太基兵和城市出卖给了罗马人。

§28.20.12

​mitior ea victoria fuit; nec tantundem noxae admissum erat, et aliquantum irae lenierat voluntaria deditio.

此次胜利较为温和;这不仅是因为他们未曾犯下同样深重的罪行,而且自愿投降也在相当程度上平息了罗马人的怒火。

语法注3 条
  1. 28.20.1oppidanis ... versis et Romanis subeuntibus contra

    此处并列了两个夺格绝对结构(ablative absolute)。前者包含过去 passive 分词 versis,表示市民们正转向防守预测有危险的方向;后者包含现在 active 分词 subeuntibus,描述罗马人从相反方向攀登上来的同时性动作。

  2. 28.20.3levium corporum homines et multa exercitatione pernicium

    这是性质属格(genitive of quality)的并列结构。pernicium 是形容词 pernix 的属格复数形式,修饰前文的 corporum(名词 corpus 的属格复数)。即补全为 homines levium corporum et [corporum] multa exercitatione pernicium,意为“身体轻盈且因多番训练而敏捷的人”。

  3. 28.20.7cordi est

    目的与格(或双与格)。名词 cor(心)的与格形式 cordi 与 esse 连用,以不定式短语 extinguere ac delere... 为主语,构成“符合某人心中所愿”、“成为某人的本望”这一习惯用法。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.20.1-28.20.12