← 李维

自建城以来史

§26.49.1-26.49.16

史料记载的分歧与保护西班牙女性人质

历史学家们关于战果数量和指挥官人选的记载存在巨大分歧。随后,西庇阿召集西班牙人质,向其表达了罗马怀柔的统治方针,期间曼多尼乌斯的妻子流泪请求保护年轻女性的尊严,西庇阿深受触动并特加委派保护。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§26.49.1

​tum obsides civitatium Hispaniae vocari iussit; quorum quantus numerus fuerit piget scribere, quippe cum alibi trecentos ferme, alibi tria milia septingentos viginti quattuor fuisse inveniam.

然后,他命令传唤西班牙各城邦的人质;他们的数量有多少,写起来令人厌烦,因为在有的史料中我发现大约是三百人,在有的史料中则是三千七百二十四人。

§26.49.2

​aeque et alia inter auctores discrepant. praesidium Punicum alius decem, alius septem, alius haud plus quam duum milium fuisse scribit. capta alibi decem milia capitum, alibi supra quinque et viginti invenio.

同样,其他事情在作者之间也存在分歧。关于迦太基守备队,有人写是万人,有人写是七千人,还有人写不超过两千人。被捕的人数,一处我发现是一万人,另一处则是两万五千人以上。

§26.49.3

​scorpiones maiores minoresque ad sexaginta captos scripserim, si auctorem Graecum sequar1 Silenum; si Valerium Antiatem, maiorum scorpionum sex milia, minorum decem et tria milia: adeo nullus mentiendi modus est. ne de ducibus quidem convenit.

如果我要追随希腊历史学家西勒努斯,我会写大约捕获了六十台大小蝎弩;如果是瓦莱里乌斯·安蒂亚斯,则是大蝎弩六千台,小蝎弩一万三千台:说谎真到了毫无节制的地步。甚至连关于指挥官的记载也不一致。

§26.49.4

​plerique Laelium praefuisse classi, sunt qui M. Iunium Silanum dicant; ​Arinen praefuisse Punico praesidio deditumque Romanis Antias Valerius, Magonem alii scriptores tradunt.

大多数人说莱利乌斯指挥了舰队,也有人说是马尔库斯·尤尼乌斯·西拉努斯;瓦莱里乌斯·安蒂亚斯记载是阿里内斯指挥迦太基守备队并向罗马人投降,而其他作家则传说是马戈。

§26.49.6

​non de numero navium captarum, non de pondere auri atque argenti et redactae pecuniae convenit. si aliquis2 adsentiri necesse est, media simillima veris sunt.

无论是捕获船只的数量,还是金银的重量以及收缴的钱财,都没有达成一致。如果必须赞同某一些,那么中间的数字最接近事实。

§26.49.7

​ceterum vocatis obsidibus primum universos bonum animum habere iussit:

此外,召集人质后,他首先命令大家都要振作精神:

§26.49.8

​venisse enim eos in populi Romani potestatem, qui beneficio quam metu obligare homines malit exterasque gentis fide ac societate iunctas habere quam tristi subiectas servitio.

因为他们已经落入罗马人民的权力之下,而罗马人民宁愿用恩惠而不是恐惧来约束人们,宁愿用信义和盟约与外国民族紧密相连,也不愿让他们屈服于悲惨的奴役之下。

§26.49.9

​deinde acceptis nominibus civitatium recensuit captivos, quot cuiusque populi essent, et nuntios domum misit, ut ad suos quisque recipiendos veniret ​si quarum forte civitatium legati aderant, eis praesentibus suos restituit; ceterorum curam benigne tuendorum C. Flaminio quaestori attribuit. inter haec e media turba obsidum mulier magno natu, ​Mandoni uxor, qui frater Indibilis Ilergetum reguli erat, flens ad pedes imperatoris procubuit obtestarique coepit, ut curam cultumque feminarum impensius custodibus commendaret.

接着,在收到各城邦的名字后,他清点了俘虏,登记了每个民族有多少人,并派使者回家,让每个人来领回自己的亲人。如果碰巧有某些城邦的使节在场,他就在他们面前归还他们的亲人;至于妥善保护其余人的职责,他交给了财务官盖乌斯·弗拉米尼乌斯。在这些事情进行期间,从人质群的中央,一位年长的妇女,伊莱尔格特斯族小王因迪比利斯的兄弟曼多尼乌斯的妻子,哭着跪在将军脚下,开始恳求他更加殷切地向看守交代对妇女们的照顾和对待。

§26.49.12

​cum Scipio nihil defuturum iis profecto diceret, tum rursus mulier: “haud magni3 ista facimus” inquit; “quid enim huic fortunae non satis est? alia me cura aetatem harum intuentem — nam ipsa iam extra periculum iniuriae muliebris sum — stimulat.”

当西庇阿说她们绝不会缺少任何东西时,那妇女又说:“我们并不看重这些;因为对于这样的境遇,有什么是不够的呢?看着这些女孩子的年龄,另一种忧虑激励着我——因为我自己已经脱离了妇女遭受侮辱的危险。”

§26.49.13

​et aetate et forma florentes circa eam Indibilis filiae erant aliaeque nobilitate pari, quae omnes eam pro parente colebant.

在她周围是因迪比利斯的女儿们和其他身份高贵相当的女子,她们无论在年龄还是容貌上都正值青春,她们所有人都把她像母亲一样尊敬。

§26.49.14

​tum Scipio “meae populique Romani disciplinae causa facerem” inquit, “ne quid, quod sanctum usquam esset, apud nos violaretur; ​nunc ut id curem inpensius, vestra quoque uirtus dignitasque facit, quae ne in malis quidem oblitae decoris matronalis estis.”4

这时西庇阿说:“为了我个人以及罗马人民的纪律,我会这样做的,免得任何在任何地方被视为神圣的东西在我们这里受到侵犯;现在,促使我更加殷切地照料此事的,也是你们自己的美德和尊严,你们即使在逆境中也没有忘记为人妻母的体面。”

§26.49.16

​spectatae deinde integritatis viro tradidit eas, tuerique haud secus verecunde ac modeste quam hospitum coniuges ac matres iussit.

随后,他把她们交给了一位品行备受信任的男子,并命令他像对待宾客的妻子和母亲一样,不无敬重和体面地保护她们。

语法注4 条
  1. 26.49.3scripserim ... si ... sequar

    表示潜在可能的虚拟式完成时(第一人称单数)scripserim 与条件从句中的虚拟式现在时 sequar 相结合。这种搭配构成了一个温和、委婉的未来条件句(“如果我追随……我会写”)。

  2. 26.49.6aliquis

    由于异态动词 adsentiri(赞同、同意)支配与格,此处的 aliquis 被视作与格复数 aliquibus 的古体或缩写形式,意为“(在这些说法中)赞同某些”。

  3. 26.49.12magni

    此为价值属格(genitivus pretii),与表示评价或看重的动词 facere 连用。在此处与否定副词 haud 搭配,表示“我们并不怎么看重那些事情”。

  4. 26.49.15quae ... oblitae ... estis

    该关系从句以第二人称复数动词 estis 为谓语动词,因此关系代词 quae 的先行词是前句物主代词 vestra 所隐含的“你们”。完成分词 oblitae(源自 obliviscor,此处作形容词用)支配属格 decoris。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.49.1-26.49.16