- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.36.1-26.36.12
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-29
执政官莱维努斯提议,在国家危机时刻,领导层应当率先垂范。元老、骑士和平民相继响应,自愿捐出财产,从而在没有强制的情况下筹足了桨手和军费。
cum in hac difficultate rerum consilium haereret, ac prope torpor quidam occupasset hominum mentes, tum Laevinus consul:
在这种艰难的处境中,计策停滞不前,一种麻痹感几乎占据了人们的心灵,这时执政官莱维努斯说道:
magistratus senatui et senatum populo, sicut honore praestent, ita ad omnia, quae dura atque aspera essent, subeunda duces debere esse.1
正如长官在荣誉上高于元老院,元老院在荣誉上高于人民一样,在承担一切艰难困苦的事情上,他们也应当成为元老院和人民的表率。
“si, quod iniungere inferiori velis, id prius in te ac tuos ipse iuris statueris, facilius omnis oboedientis habeas.2 nec impensa gravis est, cum ex ea plus quam pro virili parte sibi quemque capere principum vident.
“如果对于你想强加给下属的事情,你自己首先为你自己和你的家人确立为规矩,你就会更容易让所有人服从。当人们看到每一位首领自己所承担的开支超过了其应尽的份额时,这种开支也就不会显得沉重了。
itaque si classes habere atque ornare volumus populum Romanum, privatos sine recusatione remiges dare, nobismet ipsis primum imperemus.
因此,如果我们希望罗马人民拥有并装备舰队,希望私人毫无怨言地提供桨手,就让我们首先向我们自己下达命令吧。
aurum, argentum, aes signatum omne senatores crastino die in publicum conferamus, ita ut anulos sibi quisque et coniugi et liberis, et filio bullam, et, quibus uxor filiaeve sunt, singulas uncias pondo auri relinquant; argenti, qui curuli sella sederunt, equi ornamenta et libras pondo, ut salinum patellamque deorum causa habere possint, ceteri senatores libram argenti tantum: aeris signati quina milia in singulos patres familiae relinquamus:
明天,我们元老院议员要把所有的黄金、白银和铸造的铜币都捐给公家,但每个人要为自己、妻子和孩子们留下戒指,为儿子留下护身符,而对于有妻子或女儿的人,则各留下重一盎司的黄金;至于白银,坐过库鲁尔椅的人,可以留下马具和几磅重的白银,以便他们能够为了神明而保留盐罐和祭盘,其余的元老院议员则只留下一磅白银;至于铸造的铜币,每个家长留五千阿斯:
ceterum omne aurum, argentum, aes signatum ad triumviros mensarios extemplo deferamus nullo ante senatus consulto facto, ut voluntaria conlatio et certamen adiuvandae rei publicae excitet ad aemulandum animos primum equestris ordinis, dein reliquae plebis.
其余所有的黄金、白银、铸造的铜币,在事先不通过任何元老院决议的情况下,立即送交金融三委员,以便在援助国家方面的这种自愿捐献和竞争,能够激发首先是骑士阶级、其次是其余平民的效仿之心。
hanc unam viam multa inter nos conlocuti consules invenimus. ingredimini dis bene iuvantibus. res publica incolumis et privatas res facile salvas praestat; publica prodendo tua nequiquam serves.” in haec tanto animo consensum est, ut gratiae ultro consulibus agerentur.
这就是我们执政官在相互进行了许多交谈后所发现的唯一途径。在神明保佑下,开始行动吧。国家安全,个人的财产也极易得到保障;若背叛公家,你徒劳地保护你自己的财产也是枉然。”人们以极大的热情一致赞同了这些话,以至于他们还主动向执政官们表示了感谢。
senatu inde misso pro se quisque aurum et argentum et aes in publicum conferunt tanto certamine iniecto, ut prima aut inter primos nomina sua vellent in publicis tabulis esse, ut nec triumviri accipiundo nec scribae referundo sufficerent.3
随后元老院散会,每个人都争先恐后地把黄金、白银和铜币捐献给公家,激起了如此强烈的竞争,以至于大家都希望自己的名字写在公共账簿的第一位或前几位,结果无论是负责接收的金融三委员,还是负责登记的书记官,都应接不暇。
hunc consensum senatus equester ordo est secutus, equestris ordinis plebs. ita sine edicto, sine coercitione magistratus nec remige in supplementum nec stipendio res publica eguit; paratisque omnibus ad bellum consules in provincias profecti sunt.
骑士阶级效仿了元老院的这一致意见,平民又效仿了骑士阶级。就这样,没有告示,没有长官的强制,国家既不缺少补充的桨手,也不缺少薪饷;在战争的所有准备工作完成之后,执政官们出发前往各自的行省。
- 26.36.2magistratus senatui et senatum populo, sicut honore praestent, ita ad omnia, quae dura atque aspera essent, subeunda duces debere esse.
使用宾格加不定式结构(A.C.I.)的间接引语。宾格名词 'magistratus'(复数)和 'senatum'(单数)作为不定式 'debere' 的逻辑主语。'senatui' 和 'populo' 分别是与之对应的与格(表示“对于元老院”、“对于人民”),构成了平行对称结构:magistratus [debere esse duces] senatui, 且 senatum [debere esse duces] populo。
- 26.36.3id prius in te ac tuos ipse iuris statueris, facilius omnis oboedientis habeas.
'iuris' 是修饰代词 'id' 的部分属格,意为“那种法律/规矩”。'omnis oboedientis' 使用了古雅的宾格复数词尾 '-is'(等同于 '-es',即 'omnes oboedientes'),作为 'habeas' 的直接宾语及其宾格补足语,表示“使所有人保持服从”。
- 26.36.11tanto certamine iniecto, ut prima aut inter primos nomina sua vellent in publicis tabulis esse, ut nec triumviri accipiundo nec scribae referundo sufficerent.
两个连续的 'ut' 从句展示了连锁的结果结构。第一个 'ut' 从句(引导 'vellent')是与 'tanto' 呼应的结果从句;第二个 'ut' 从句(引导 'sufficerent')则表示由前一结果进一步引发的二次结果。'accipiundo' 和 'referundo' 是动名词的与格,修饰 'sufficerent'(足以应对……)。
