← 李维

自建城以来史

§25.24.1-25.24.15

攻入叙拉古与马尔库斯的眼泪

罗马军队突破赫克萨皮隆并占领了埃皮波莱,守军陷入混乱。马尔库斯俯瞰叙拉古这座美丽而富于历史的城市,不禁流下眼泪,并在进军前派遣叙拉古人前去劝降以避免城市化为灰烬。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§25.24.1

​iam mille armatorum muri ceperant partem, cum ceterae admotae sunt copiae1 pluribusque scalis in murum evadebant signo ab Hexapylo dato, ​quo per ingentem solitudinem erat perventum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti vino erant2 aut semigraves potabant paucos tamen eorum inproviso oppressos in cubilibus interfecerunt.

已经有一千名武装士兵占领了城墙的一部分,就在这时,其余的军队被运送上来,在从赫克萨皮隆发出信号后,通过更多的梯子爬上了城墙。他们在极其冷清、空无一人的情况下到达了那里,因为塔楼里的大部分人都在宴饮,要么因酒醉而昏睡,要么处于半醉状态还在饮酒;然而,罗马人还是杀死了其中少数在床上猝不及防被制服的人。

§25.24.3

​prope Hexapylon est portula; ea magna vi refringi coepta et e muro ex composito tuba datum signum erat et iam undique non furtim, sed vi aperte gerebatur res.

赫克萨皮隆附近有一扇小门;这扇门开始被强力砸开,按照约定,城墙上吹响了小号发出信号,此时各处的行动已不再是隐秘进行,而是公开诉诸武力。

§25.24.4

​quippe ad Epipolas, frequentem custodiis locum, perventum erat, terrendique magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt.

因为他们已经到达了埃皮波莱,这是一个守卫森严的地方,此时更需要威吓敌人,而不是欺骗他们,而敌人也确实被吓坏了。

§25.24.5

​nam simulac tubarum est auditus cantus clamorque tenentium muros partemque urbis, omnia teneri custodes rati alii per murum fugere, alii salire de muro praecipitarique turba paventium.

因为一听到喇叭声以及占领城墙和部分城市的士兵的呼喊声,守卫们以为一切都被占领了,有的人沿着城墙逃跑,有的人则从城墙上跳下,在惊恐的人群中纷纷坠落。

§25.24.6

​magna pars tamen ignara tanti mali erat et gravatis omnibus vino somnoque et in vastae magnitudinis urbe partium sensu non satis pertinente in omnia.3

然而,很大一部分人对如此巨大的灾难还一无所知,这一方面是因为所有人都因酒和睡眠而昏沉,另一方面是在这座极其巨大的城市中,各个局部地区发生的事情并不能迅速传达到全体。

§25.24.7

​sub lucem Hexapylo effracto Marcellus omnibus copiis urbem ingressus excitavit convertitque omnes ad arma capienda opemque, si quam possent, iam captae prope urbi ferendam.

天亮时分,赫克萨皮隆被攻破,马尔库斯率领全军进入城内,唤醒并动员所有人拿起武器,去向那座已经几乎被占领的城市提供力所能及的援助。

§25.24.8

​Epicydes ab Insula, quam ipsi Nason vocant, citato profectus agmine, haud dubius, quin paucos per neglegentiam custodum transgressos murum expulsurus foret, ​occurrentibus pavidis, tumultum augere eos dictitans et maiora ac terribiliora vero adferre, postquam conspexit omnia circa Epipolas armis conpleta, lacessito tantum hoste paucis missilibus retro in Achradinam agmen convertit, ​non tam vim multitudinemque hostium metuens, quam ne qua intestina fraus4 per occasionem oreretur clausasque inter tumultum Achradinae atque Insulae inveniret portas. ​Marcellus ut moenia ingressus ex superioribus locis urbem omnium ferme illa tempestate pulcherrimam subiectam oculis vidit, inlacrimasse dicitur partim gaudio tantae perpetratae rei, partim vetusta gloria urbis.

埃皮基德斯从他们自己称为纳索斯的岛上率领急行军出发,他毫不怀疑自己能把少数因守卫疏忽而越过城墙的人赶出去;当马尔库斯进入城墙,从高处俯瞰这座在当时几乎是世界上最美丽的城市时,据说他流下了眼泪,一方面是因为完成了如此伟业而感到高兴,另一方面则是想到了这座城市古老的荣耀。

§25.24.12

​Atheniensium classes demersae et duo ingentes exercitus cum duobus clarissimis ducibus deleti occurrebant5 et tot bella cum Carthaginiensibus tanto cum discrimine gesta, ​tot tam opulenti tyranni regesque, praeter ceteros Hiero cum recentissimae memoriae rex, tum ante omnia, quae virtus ei fortunaque sua dederat, beneficiis in populum Romanum insignis.

沉没的雅典舰队、与两位最著名的将领一同被歼灭的两支庞大军队,以及与迦太基人进行过的无数次冒着极大危险的战争,都浮现在他的脑海中;还有那么多、那么富有的僭主和国王,尤其是希伦,他不仅是最近记忆中的国王,更重要的是,在希伦自身美德和命运所赋予他的一切之上,他因对罗马人民的巨大恩惠而赫赫有名。

§25.24.14

​ea cum universa occurrerent animo subiretque cogitatio, iam illa momento horae arsura omnia et ad cineres reditura,6 priusquam signa Achradinam admoveret, ​praemittit Syracusanos, qui intra praesidia Romana, ut ante dictum est, fuerant, ut adloquio leni inpellerent hostis ad dedendam urbem.

当这一切都在他脑海中浮现,并且想到在极短的时间内这一切都将化为灰烬时,在他向阿克拉迪纳进军之前,他派出了那些如前所述一直在罗马营垒中的叙拉古人,让他们用温和的言辞劝说敌人投降城市。

语法注6 条
  1. 25.24.1cum ceterae admotae sunt copiae

    这是cum inversum(倒装的cum)结构。主句(使用过去完成时ceperant)描述背景,而带有直陈式完成时(admotae sunt)的cum从句则引入一个突然发生的关键事件,从而增强了戏剧性效果。

  2. 25.24.2magna pars... epulati aut sopiti vino erant

    一种依意一致(synesis或constructio ad sensum)结构。单数集合名词magna pars与复数阳性分词和动词(epulati, sopiti... erant)搭配,因为作者脑海中考虑到的是构成该群体的个体士兵。

  3. 25.24.6partium sensu non satis pertinente in omnia

    表示原因的独立夺格(ablative absolute)。在此,partium指城市的各个局部或地区,omnia指全体(一切)。它意味着,由于城市极其庞大,在某一个地区发生的事情的感知(sensu)并不能充分传达到其他所有地区。

  4. 25.24.10ne qua intestina fraus

    在像ne这样的虚词后,不定代词aliquis, aliquae/aliqua, aliquid的前缀ali-通常会被省略,剩下quis, qua/quae, quid。在这里,阴性单数主格形式qua形容词性地修饰intestina fraus,意思是“免得发生任何内部叛乱”。

  5. 25.24.12Atheniensium classes... occurrebant

    主语序列(classes, exercitus, bella, tyranni regesque)支配着复数动词occurrebant(“浮现在脑海中”、“迎面而来”)。在语法上,第13节中的tot tam opulenti tyranni regesque继续作为该动词的主语。

  6. 25.24.14illa... arsura omnia et ad cineres reditura

    由名词cogitatio(“想法”)引导的带对格的不定式(acc. w. inf.)结构。主语对格是illa omnia,将来主动分词arsura和reditura在省略了esse的情况下充当不定式,与该名词同格地构成一个从句。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.24.1-25.24.15