- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.15.1-24.15.8
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-26
格拉古的罗马军与汉诺的迦太基军开战,但罗马的奴隶兵因忙于获取作为奖赏的“敌军首级”而陷入苦战。格拉古下令扔掉首级专心战斗,并宣布唯有胜利才能带来自由,以此鼓舞士气。
postero die ubi signa coeperunt canere, primi omnium parati instructique ad praetorium conveniunt. sole orto Gracchus in aciem copias educit; nec hostes moram dimicandi fecerunt.
第二天,当军号开始鸣响时,他们最先准备就绪并列好队,聚集到主帅帐前。太阳升起时,格拉古将部队带入战场;敌军也没有拖延交战。
decem septem milia peditum erant, maxima ex parte Bruttii ac Lucani, equites mille ducenti, inter quos pauci admodum Italici, ceteri Numidae fere omnes Maurique.
步兵有一万七千人,大部分是布鲁提乌姆人和卢卡尼亚人,骑兵一千二百人,其中意大利人极少,其余几乎全是努米底亚人和莫尔人。
pugnatum est et acriter et diu; quattuor horis neutro inclinata est pugna. nec alia magis Romanum impediebat res quam capita hostium pretia libertatis facta;1 nam ut quisque hostem inpigre occiderat, primum capite aegre inter turbam tumultumque abscidendo terebat tempus; deinde occupata dextra tenendo caput fortissimus quisque pugnator esse desierat, segnibus ac timidis tradita pugna erat.
战斗进行得既激烈又持久;整整四个小时内,战斗没有向任何一方倾斜。没有什么比敌人的首级被作为自由的代价更能阻碍罗马人的了;因为每当有人敏捷地杀死一个敌人,他首先就会在人群和混乱中艰难地割下首级,从而浪费时间;接着,由于右手因拿着首级而被占用,每一个最勇敢的战士都停止了战斗,战斗落入了那些懒惰和胆怯的人手中。
quod ubi tribuni militum Graccho nuntiaverunt, neminem stantem iam vulnerari hostem, carnificari iacentes,2 et in dextris militum pro gladiis humana capita esse, signum dari propere iussit, proicerent capita invaderentque hostem:3
当军事护民官们将此事报告给格拉古,说现在已经没有站立的敌人受伤,倒下的人正被屠杀,而士兵们的右手中拿的是人头而不是剑时,他急忙下令发出信号,让他们扔掉首级,向敌人进攻:
claram satis et insignem virtutem esse nec dubiam libertatem futuram strenuis viris. tum redintegrata pugna est, et eques etiam in hostes emissus.
说勇敢的人们的勇气已经足够清晰和显著,他们的自由是毋庸置疑的。于是战斗重新开始,骑兵也被派去对付敌人。
quibus cum inpigre Numidae occurrissent, nec segnior equitum quam peditum pugna esset, iterum in dubium adducta res.4 cum utrimque duces, Romanus Bruttium Lucanumque totiens a maioribus suis victos subactosque, Poenus mancipia Romana et ex ergastulo militem verbis obtereret, postremo pronuntiat Gracchus esse nihil, quod de libertate sperarent,5 nisi eo die fusi fugatique hostes essent.
当努米底亚人敏捷地迎击他们,且骑兵的战斗不比步兵的战斗逊色时,局势再次变得胜负难料。当两边的将领都在用言语羞辱对方时,罗马将领嘲讽布鲁提乌姆人和卢卡尼亚人多次被其祖先战胜和征服,而迦太基将领则辱骂他们是罗马的奴隶和来自奴隶收容所的士兵,最后格拉古宣布,除非在当天将敌人击溃并使其逃跑,否则他们对自由将无所企望。
- 24.15.3capita hostium pretia libertatis facta
facta 是与 capita(中性复数)一致的完成分词,修饰整个短语 capita hostium,用以表示事件或事实本身:“敌人的首级被作为自由的代价”(即所谓的 ab urbe condita 结构)。
- 24.15.5neminem stantem iam vulnerari hostem, carnificari iacentes
由 nuntiaverunt 引导的间接引语中的“对格与不定式”结构(accusative with infinitive)。vulnerari 和 carnificari 是现在时被动不定式。neminem stantem... hostem 是前者的主语(对格),而 iacentes 是后者的主语(对格)。
- 24.15.5proicerent capita invaderentque hostem
在紧随 iussit 的间接引语(或省略了 ut 的名词从句)中,直接引语中的命令语气由未完成过去时虚拟式(proicerent、invaderent)来表示。
- 24.15.7iterum in dubium adducta res
省略了谓语动词 est(即 adducta [est]),作为主句动词,表示“局势再次变得胜负难料”。
- 24.15.8esse nihil, quod de libertate sperarent
sperarent 在修饰先行词 nihil 的关系从句中,作为表示特征或限制的虚拟式(或因处于间接引语的从句中而采用虚拟式)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-10-12)
- 2026-10-12 统一书写 — 译文 1 处
