← 李维

自建城以来史

§22.18.1-22.18.10

法比尤斯回罗马与告诫米努基乌斯

法比尤斯避开夜战坚守营地,次日清晨与西班牙兵发生小规模冲突后,尾随汉尼拔并转移营地。随后,法比尤斯因祭祀被召回罗马,他极力规劝骑兵长官米努基乌斯坚持稳健的持久战。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§22.18.1

​hunc tumultum sensit Fabius; ceterum et insidias esse ratus et ab nocturno utique abhorrens certamine suos munimentis tenuit.

法比尤斯察觉到了这一骚乱;然而,他既认为这是诱敌之计,又格外忌惮夜间交战,因而将部下留在了营垒之内。

§22.18.2

​luce prima sub iugo montis proelium fuit, quo interclusam ab suis levem armaturam facile — etenim numero aliquantum praestabant — Romani superassent, nisi Hispanorum cohors ad id ipsum remissa ab Hannibale supervenisset.1 ea adsuetior montibus ​et ad concursandum inter saxa rupesque aptior ac levior cum velocitate corporum tum armorum habitu campestrem hostem gravem armis statariumque pugnae genere2 facile elusit.

天刚亮时,在山脊下发生了一场战斗。如果不是汉尼拔专门为了这个目的而派回的一支西班牙步兵大队(cohort)及时赶到的话,罗马人本可以轻易击败那些与主力隔绝的轻装步兵——因为罗马人在人数上确实占有一些优势。该大队更适应山地环境,且因其身手敏捷、装备轻便,更适合在岩石与峭壁之间奔跑,因而轻易地避开了不习山战、身披重铠且在战斗方式上惯于固守平地的敌军。

§22.18.4

​ita haudquaquam pari certamine digressi, Hispani fere omnes incolumes, Romani aliquot suis amissis in castra contenderunt.

这样,在经历了一场绝不均等的战斗之后,两军各自撤离,西班牙人几乎完好无损,而罗马人在折损了一些同袍后仓皇撤回营地。

§22.18.5

​Fabius quoque movit castra transgressusque saltum super Allifas loco alto ac munito consedit.

法比尤斯也移动了营地,穿过关隘,在阿里法埃上方一处高耸且坚固的地方驻扎下来。

§22.18.6

​tum per Samnium Romam se petere simulans Hannibal usque in Paelignos populabundus rediit; Fabius medius inter hostium agmen urbemque Romam iugis ducebat nec absistens nec congrediens.

随后,汉尼拔假装要穿过萨姆奈乌姆直奔罗马,一路上大肆劫掠,一直折回到佩利格尼人境内;法比尤斯则介于敌军纵队与罗马城之间,缘着山脊行军,既不远离敌人,也不与之交战。

§22.18.7

​ex Paelignis Poenus flexit iter retroque Apuliam repetens Gereonium pervenit, urbem metu, quia conlapsa ruinis pars moenium erat, ab suis desertam;

迦太基人从佩利格尼境内调转方向,向后退回阿普利亚,抵达了格雷奥尼乌姆——由于城墙有一部分坍塌损毁,该城已被其居民因恐惧而遗弃。

§22.18.8

​dictator in Larinate agro castra communiit. inde sacrorum causa Romam revocatus, non imperio modo sed consilio etiam ac prope precibus agens cum magistro equitum,3 ​ut plus consilio quam fortunae confidat et se potius ducem quam Sempronium Flaminiumque imitetur; ne nihil actum censeret extracta prope aestate per ludificationem hostis: medicos quoque plus interdum quiete quam movendo atque agendo proficere;4 ​haud parvam rem esse ab totiens victore hoste vinci desisse ac respirasse ab continuis cladibus — haec nequiquam praemonito magistro equitum Romam est profectus.

独裁官在拉里努姆境内加固了营地。此后,他因祭祀事务被召回罗马,他不仅动用权力,还通过劝说乃至近乎恳求的方式,向骑兵长官极力叮嘱:要他多信任谋略而少寄望于运气,要效法自己这样的将领,而不是塞姆普罗尼乌斯和弗拉米尼乌斯;也不要以为由于整个夏天几乎都在戏弄敌人的过程中耗尽,就等于毫无作为:医生有时通过静养也比通过折腾和药石能获得更好的疗效;在面对屡屡获胜的强敌时不再遭受失败、并从连续的惨败中得以喘息,这绝非微不足道的小事。——在向骑兵长官徒劳地预先告诫了这些事情之后,他便动身前往罗马。

语法注4 条
  1. 22.18.2quo ... Romani superassent, nisi ... supervenisset

    使用虚拟式过去完成时的过去虚拟条件句。主句(结果句)"superassent" 对应条件句(假设句)"nisi ... supervenisset",其中插入语 "— etenim numero aliquantum praestabant —" 嵌入在主句中间。

  2. 22.18.3campestrem hostem gravem armis statariumque pugnae genere

    宾格受词 "campestrem hostem"(指罗马军队)由并列的形容词 "gravem" 和 "statariumque" 修饰。前者带有夺格 "armis"(因武器而沉重),后者带有夺格 "genere"(在战斗类型上属于固守型的)。

  3. 22.18.8non imperio modo sed consilio etiam ac prope precibus agens cum magistro equitum

    词组 "agens cum..." 在此意为“与……交涉”或“对……劝说”。该现在分词描写了被召回的独裁官(dictator)的行为,起到了引入后续 ut 从句(§22.18.9)的实质性传达动词的作用。

  4. 22.18.9ut plus consilio quam fortunae confidat ... ne nihil actum censeret ... medicos quoque ... proficere

    直接引语中的命令和劝告在此转为间接引语(oratio obliqua)。前半部分的 "ut ... confidat" 和 "imitetur" 尽管处于过去时态背景下(受 revocatus [est] 影响),但使用了现在虚拟式(受历史现在时影响),而 "censeret" 则转为了未完成过去虚拟式。后面的 "proficere" 以及下节的 "esse" (§22.18.10) 则是用于陈述事实的“对格加不定式”结构(间接陈述)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.18.1-22.18.10