← 李维

自建城以来史

§22.10.1-22.10.10

神圣之春的誓愿与国家宗教仪式

在大祭司伦图卢斯的提议和民众的批准下,罗马人许下了包含细致法律条款的“神圣之春”誓愿。此外还举行了大竞技会和神宴等大规模宗教仪式,并由法比乌斯等人宣誓建造神庙。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§22.10.1

​his senatus consultis perfectis L. Cornelius Lentulus pontifex maximus consulente collegium praetore1 omnium primum populum consulendum de vere sacro censet:

这些元老院决议完成后,大祭司卢基乌斯·科尔内利乌斯·伦图卢斯在法务官向祭司团咨询时,认为首先必须就“神圣之春”征询民众的意见:

§22.10.2

​iniussu populi voveri non posse. rogatus in haec verba populus: “uelitis iubeatisne haec sic fieri? si res publica populi Romani Quiritium ad quinquennium proximum, sicut velim eam salvam, servata erit hisce duellis, quod duellum populo Romano cum Carthaginiensi est quaeque duella cum Gallis sunt, qui cis Alpis sunt, tum donum duit2 populus Romanus Quiritium, ​quod ver attulerit3 ex suillo ovillo caprino bovillo grege quaeque profana erunt, Iovi fieri, ex qua die senatus populusque iusserit.

因为未经民众批准,便无法许下此誓愿。民众被以如下言词征询意见:“你们是否愿意并命令这些事如此行办?如果罗马奎里特民众的共和国在接下来的五年里——正如我愿它平安无事那样——在这些战争中得以保全(这些战争即罗马人与迦太基人之间的战争,以及与阿尔卑斯山此侧的高卢人之间的各项战争),那么,罗马奎里特民众应当奉献一件礼物:即在元老院和民众指定的日期起,将春天从猪、羊、山羊、牛群中所带来的且属于俗世的所有产出,献给朱庇特。

§22.10.4

​qui faciet, quando volet quaque lege volet, facito; quo modo faxit, probe factum esto.

行祭之人,可在其愿意的任何时间,依其愿意的任何法度行祭;无论他以何种方式行祭,皆应视作如法完成。

§22.10.5

​si id moritur quod fieri oportebit, profanum esto, neque scelus esto. si quis rumpet occidetve insciens, ne fraus esto. si quis clepsit, ne populo scelus esto neve cui cleptum erit.

如果本应作为祭品的动物死去了,它应被视为俗物,不应构成罪过。如果有人在不知情的情况下使之受伤或将之杀死,不应承受惩罚。如果有人偷窃了它,对民众或被偷窃者而言,皆不应视为罪过。

§22.10.6

​si atro die faxit insciens, probe factum esto. si nocte sive luce, si servus sive liber faxit, probe factum esto. si antidea, quam4 senatus populusque iusserit fieri, faxitur,5 eo populus solutus liber esto.”

如果在不祥之日不知情地行祭,亦应视作如法完成。无论是在黑夜还是白昼,无论是奴隶还是自由人所为,皆应视作如法完成。如果是在元老院与民众命令执行之前便已执行,民众对此应不负任何责任、得以免责。”

§22.10.7

​eiusdem rei causa ludi magni voti aeris trecentis triginta tribus milibus trecentis triginta tribus triente,6 praeterea bubus Iovi trecentis, multis aliis divis bubus albis atque ceteris hostiis.

为同样的目的,许愿举办大竞技会,费用为三十三万三千三百三十三又三分之一阿斯铜币,此外还向朱庇特许愿献上三百头公牛,向许多其他神明献上白公牛及其他祭品。

§22.10.8

​votis rite nuncupatis supplicatio edicta; supplicatumque iere cum coniugibus ac liberis non urbana multitudo tantum, sed agrestium etiam quos in aliqua sua fortuna publica quoque contingebat cura.7

在庄严地宣告誓愿之后,宣布举行祈愿式;不仅是城市里的平民带着妻子和儿女前去祈祷,连乡村里的人们也纷纷前往,因为国家命运在某种程度上也与他们自身的切身利益息息相关。

§22.10.9

​tum lectisternium per triduum habitum decemviris sacrorum curantibus. sex pulvinaria in conspectu fuerunt: Iovi ac Iunoni unum, alterum Neptuno ac Minervae, tertium Marti ac Veneri, quartum Apollini ac Dianae, quintum Vulcano ac Vestae, sextum Mercurio et Cereri. tum aedes votae.

随后,在圣事十人委员会的主持下,举行了为期三天的神宴。陈列了六个神座:第一个属于朱庇特与朱诺,第二个属于涅普顿与密涅瓦,第三个属于马尔斯与维纳斯,第四个属于阿波罗与狄安娜,第五个属于伏尔甘与维斯塔,第六个属于墨丘利与刻瑞斯。随后,神殿被许愿建造。

§22.10.10

​Veneri Erucinae aedem Q. Fabius Maximus dictator vovit, quia ita ex fatalibus libris editum erat, ut is voveret, cuius maximum imperium in civitate esset; Menti aedem T. Otacilius praetor vovit.

独裁官昆图斯·法比乌斯·马克西穆斯许愿为埃里克斯的维纳斯建造神庙,因为命运之书上写明,应该由城邦中拥有最高指挥权的人来许愿;法务官提图斯·奥塔基利乌斯则许愿为门斯建造神庙。

语法注7 条
  1. 22.10.1consulente collegium praetore

    夺格绝对结构,其中 praetore 是逻辑主语,collegium 是宾格直接宾语,表示法务官向祭司团进行咨询。

  2. 22.10.2duit

    古体现在时虚拟式,相当于古典时期的 det(给予、奉献),反映了誓词中庄严古雅的法律政令文体。

  3. 22.10.3quod ver attulerit

    其中 ver(春天)是主语,attulerit 是将来完成时,意为“春天将(从牲畜群中)带来的东西”,即指当年春季出生的牲畜。

  4. 22.10.6antidea, quam

    连词 antequam(在……之前)的古体分离拼写方式。antidea 是 antea 的古老形式。

  5. 22.10.6faxitur

    动词 facio 的被动将来完成时的古老形式,相当于古典时期的 factum erit,意为“(如果提前)被执行”。

  6. 22.10.7aeris trecentis triginta tribus milibus trecentis triginta tribus triente

    属格 aeris(铜币的/阿斯的)修饰表示金额的夺格数词,其中 triente 表示三分之一。333,333又1/3这一数字被认为具有特殊的宗教或象征意义。

  7. 22.10.8quos in aliqua sua fortuna publica quoque contingebat cura

    关系代词 quos(宾格)是动词 contingebat 的宾语,而 cura(主格)是主语。意为“那些在他们自身的某种境遇中,国家事务的关切也与之产生关联的人”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.10.1-22.10.10