- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.5.1-2.5.10
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-04
元老院允许平民掠夺国王的财产,塔尔奎尼乌斯家族的土地成为马尔斯广场,被丢弃的谷物在台伯河中形成了一座岛屿。随后,执政官布鲁图斯毅然对包括自己儿子在内的阴谋分子执行了死刑,而告密的奴隶则获得了自由和市民权的奖赏。
de bonis regiis, quae reddi ante censuerant, res integra refertur ad patres. ii victi ira vetuere reddi, vetuere in publicum redigi:
关于先前已议决归还的国王财产,此事作为未决事项被重新提交给元老院议员们。由于愤怒,他们禁止归还财产,也禁止将其没收充公:
diripienda plebi1 sunt data, ut contacta regia praeda spem in perpetuum cum iis pacis amitteret. ager Tarquiniorum, qui inter urbem ac Tiberim fuit, consecratus Marti Martius deinde campus fuit.
这些财产被分给平民去掠夺,好让他们因沾染了国王的战利品,而永远失去与国王们和解的希望。塔尔奎尼乌斯家族在城市与台伯河之间的土地,被奉献给马尔斯,此后便成为了马尔斯广场。
forte ibi tum seges farris dicitur fuisse matura messi. quem campi fructum2 quia religiosum erat consumere, desectam cum stramento segetem magna vis hominum simul inmissi corbibus fudere in Tiberim tenui fluentem aqua, ut mediis caloribus solet.
据说,当时那里恰好有一片已经成熟、可以收割的斯佩尔特小麦。由于食用这片广场上的收获物被视为宗教禁忌,于是大批一拥而上的人们将割下的麦子连同麦秸装在篮子里,一同扔进了台伯河。当时正值盛夏,河水正如往常一样浅浅地流淌。
ita in vadis haesitantis frumenti acervos sedisse inlitos limo; insulam inde paulatim et aliis, quae fert temere flumen, eodem invectis factam. postea credo additas moles manuque adiutum, ut iam eminens area firmaque templis quoque ac porticibus sustinendis esset.
就这样,滞留在浅滩上的麦堆由于沾满泥沙而固定下来;此后,随着河流随心所欲地冲刷来的其他漂流物也汇聚到同一地点,一座岛屿便逐渐形成了。我相信,后来人们又修筑了堤坝并施以人工,使其成为如今已经高出水面且足够坚固的区域,甚至足以承载神庙和柱廊。
direptis bonis regum damnati proditores sumptumque supplicium, conspectius eo, quod poenae capiendae ministerium patri de liberis consulatus inposuit, et, qui spectator erat amovendus, eum ipsum fortuna exactorem supplicii dedit.
国王的财产被掠夺之后,叛国者们被定罪并处以极刑。由于执政官这一职位将对亲生儿子执行刑罚的任务强加给了一位父亲,并且命运让这位本应作为旁观者被避开的人,亲自成为了刑罚的执行者,这使得这一惩罚更加引人注目。
stabant deligati ad palum nobilissimi iuvenes; sed a ceteris, velut ab ignotis capitibus, consulis liberi omnium in se averterant oculos, miserebatque non poenae magis homines quam sceleris,3 quo poenam meriti essent:
最高贵的青年们被绑在木桩上站着;但众人的目光没有投向其他人——他们仿佛是一些无名之辈——而是都集中在了执政官的儿子们身上。人们对其罪行的痛惜甚于对其所受刑罚的痛惜,正是这一罪行使他们应得如此惩罚:
illos eo potissimum anno patriam liberatam, patrem liberatorem, consulatum ortum ex domo Iunia, patres, plebem, quidquid deorum hominumque Romanorum esset, induxisse in animum, ut superbo quondam regi, tum infesto exuli proderent.
他们竟然偏偏在这一年,将获得解放的祖国、作为解放者的父亲、源自尤尼乌斯家族的执政官职位、元老院议员们、平民,以及所有罗马神明与人类的事物,都抛诸脑后,企图出卖给昔日骄奢的国王、如今充满敌意的流亡者。
consules in sedem processere suam, missique lictores ad sumendum supplicium. nudatos virgis caedunt securique feriunt, cum inter omne tempus pater vultusque et os eius spectaculo esset eminente animo patrio4 inter publicae poenae ministerium.
执政官们走向了他们的席位,侍从官们被派去执行刑罚。他们将剥光衣服的罪犯用笞棒鞭打并用斧头斩首,而在整个过程中,父亲的表情和面容一直是最受瞩目的景象,在执行公刑的任务中,他那父亲般的心情依然显露无遗。
secundum poenam nocentium, ut in utramque partem arcendis sceleribus exemplum nobile esset, praemium indici pecunia ex aerario, libertas et civitas data. ille primum dicitur vindicta liberatus.
在对罪人处刑之后,为了从正反两方面树立阻止犯罪的高尚典范,给告密者颁发了国库的资金奖励、自由和市民权。据说他是第一个通过“免奴杖(vindicta)”获得释放的人。
quidam vindictae quoque nomen tractum ab illo putant; Vindicio ipsi nomen fuisse. post illum observatum, ut, qui ita liberati essent, in civitatem accepti viderentur.
有些人认为,“免奴杖”这个名称也是由他而来的;他本人的名字就叫温迪基乌斯。自他之后,人们形成了一条惯例:凡是以这种方式获得自由的人,便被视为已被接纳为公民。
- 2.5.2diripienda plebi
plebi 是伴随动形容词(将来被动分词)diripienda(应当被掠夺的)的施事者与格(dative of agent),表示“由平民去掠夺”。这是动形容词结构中代替通常被动语态(ab + 夺格)的常见与格用法。
- 2.5.3quem campi fructum
关系代词 qui 的形容词性用法。先行词 fructum 被纳入关系子句中,在句首作为“关系连结(relative connection)”起到指代前文语境(即马尔斯广场)的作用。在翻译时,将其理解为连词和指示代词(即“而这一广场的收获物”)最为自然。
- 2.5.6miserebatque non poenae magis homines quam sceleris
非人称动词 miserebat(miseret 的未完成过去时)的用法。感到怜悯的主体用宾格(homines)表示,而怜悯的对象用属格(poenae, sceleris)表示,结构为“人们(homines)痛惜罪行(sceleris)甚于痛惜刑罚(poenae)”。后续 §2.5.7 中的带宾格的不定式句(illos... induxisse)具体解释了这一罪行(sceleris)的内容。
- 2.5.8eminente animo patrio
由现在分词 eminente 和名词短语 animo patrio 构成的独立夺格结构(ablative absolute)。意为“在父亲般的心情显露无遗的状态下”,描写了父亲布鲁图斯在执行公职(inter publicae poenae ministerium)这一背景下的内心挣扎与面部表情。
