← 李维

自建城以来史

§10.43.1-10.43.15

卡尔维里乌斯攻占科米尼乌姆与援军溃败

描写了另一位执政官卡尔维里乌斯包围并攻占科米尼乌姆的过程,以及夹在两城之间未能参与任何战斗的萨姆尼乌姆增援部队在恐慌中溃败投降的经过。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§10.43.1

​eadem fortuna ab altero consule ad Cominium gesta res. prima luce ad moenia omnibus copiis admotis corona cinxit urbem subsidiaque firma, ne qua eruptio fieret, portis opposuit.

凭着同样的运气,另一位执政官在科米尼乌姆也展开了行动。黎明时分,他将所有部队逼近城墙,包围了城市,并在城门前部署了坚固的预备队,以防有任何突围。

§10.43.2

​iam signum dantem eum1 nuntius a collega trepidus de viginti cohortium adventu et ab impetu moratus est et partem copiarum revocare instructam intentamque ad oppugnandum coegit.

正当他准备发出信号时,一位来自同僚的紧急使者带来了关于二十个大队抵达的消息,这延缓了他的进攻,并迫使他召回一部分已经列队、正专注于准备进攻的部队。

§10.43.3

​D. Brutum Scaevam legatum cum legione prima et decem cohortibus alariis equitatuque ire adversus subsidium hostium iussit:

他命令副将德基穆斯·布鲁图斯·斯凯瓦率领第一军团、十个同盟大队以及骑兵,去迎击敌人的援军:

§10.43.4

​quocumque in loco fuisset obvius, obsisteret ac moraretur manumque, si forte ita res posceret, conferret, modo ne2 ad Cominium eae copiae admoveri possent.

无论在何处相遇,都要阻击并拖延他们,如果情况碰巧需要,就与其交战,只要能使这些部队无法靠近科米尼乌姆即可。

§10.43.5

​ipse scalas ferri ad muros ab omni parte urbis iussit ac testudine ad portas successit; simul et refringebantur portae et vis undique in muros fiebat. Samnites sicut, antequam in muris viderent armatos, satis animi habuerunt ad prohibendos urbis aditu hostes, ​ita, postquam iam non ex intervallo nec missilibus, sed cominus gerebatur res et qui aegre successerant ex plano in muros, loco, quem magis timuerant, victo3 facile in hostem inparem ex aequo pugnabant, ​relictis turribus murisque in forum omnes conpulsi paulisper inde temptaverunt extremam pugnae fortunam; ​deinde abiectis armis ad undecim milia hominum et quadringenti in fidem consulis venerunt; caesa ad quattuor milia octingenti octoginta. sic ad Cominium, sic ad Aquiloniam gesta res; ​in medio inter duas urbes spatio, ubi tertia expectata erat pugna, hostes non inventi. septem milia passuum cum abessent a Cominio, revocati ab suis neutri proelio occurrerunt.

他自己则下令从城市的各个方向将云梯运往城墙,并在龟甲阵的掩护下逼近城门;与此同时,城门正被破开,四面八方的兵力也在向城墙施压。正如萨姆尼乌姆人在看到城墙上有武装士兵之前,有足够的勇气阻止敌人接近城市,同样,在战斗不再是在距离外或用投掷武器进行,而是短兵相接,并且那些费尽力气从平地攀上城墙的人,在夺取了他们先前更为恐惧的位置后,现在能轻易地在平等的条件下击败处于劣势的敌人时,他们放弃了塔楼和城墙,全都被驱逐到广场,并从那里在短时间内尝试了最后的战斗命运;随后他们放下武器,约有一万一千四百人归顺了执政官,请求宽大;约有四千八百八十人被斩杀。这就是在科米尼乌姆、以及在阿奎洛尼亚的战况;在两座城市之间、原本预计会发生第三场战斗的中间地带,并没有发现敌人的踪影。当他们距离科米尼乌姆还有七英里时,由于被自己的人召回,他们未能赶上任何一场战斗。

§10.43.10

​primis ferme tenebris, cum in conspectu iam castra, iam Aquiloniam habuissent, clamor eos utrimque par accidens sustinuit; ​deinde regione castrorum, quae incensa ab Romanis erant, flamma late fusa certioris cladis indicio progredi longius prohibuit.

几乎在夜幕刚降临时,当他们已经望见营地和阿奎洛尼亚时,从两边同时传来的相同声浪使他们停下了脚步;随后,从被罗马人放火焚烧的营地方向,大面积蔓延的火焰作为更为确凿的败局迹象,阻止了他们继续前进。

§10.43.12

​eo ipso loco temere sub armis strati passim inquietum omne tempus noctis expectando timendoque lucem egere.4

就在那个地方,他们杂乱无章地全身披甲随地躺下,在既期盼又畏惧黎明的心境中,度过了整夜不安的时光。

§10.43.13

​prima luce incerti, quam in partem intenderent iter, repente in fugam consternantur conspectis equitibus, qui egressos nocte ab oppido Samnites persecuti viderant multitudinem non vallo, non stationibus firmatam.

黎明时分,他们正犹豫不决该朝哪个方向前进,突然看到骑兵而惊慌逃窜,这些骑兵由于追击夜间从小镇撤出的萨姆尼乌姆人,发现了这群既没有工事又没有岗哨防卫的人群。

§10.43.14

​conspecta et ex muris Aquiloniae ea multitudo erat, iamque etiam legionariae cohortes sequebantur. ceterum nec pedes fugientes persequi potuit, et ab equite novissimi agminis ducenti ferme et octoginta interfecti; ​arma multa pavidi ac signa militaria duodeviginti reliquere; alio agmine incolumi, ut ex tanta trepidatione, Bovianum perventum est.

这群人也从阿奎洛尼亚的城墙上被看见了,此时甚至连军团大队也在后面追赶。不过,步兵无法追上逃跑的人,大约有两百八十名殿后部队被骑兵斩杀;他们在惊恐中遗弃了许多武器和十八面军旗;至于其他的队伍,考虑到如此巨大的恐慌,还是安全地抵临了博维亚努姆。

语法注4 条
  1. 10.43.2iam signum dantem eum

    分词 dantem 修饰代词 eum(即执政官卡尔维里乌斯),表示即将发生的动作(“正当他准备发出信号时”)。eum 是异态动词 moratus est 的直接宾语。

  2. 10.43.4modo ne

    modo 搭配虚拟语气 possent 引导一个限制性条件从句,表示“只要不……”或“唯一的前提是……不”。

  3. 10.43.6loco, quem magis timuerant, victo

    这是一个独立夺格结构,由名词 loco 和 vincere 的完成被动分词 victo 构成,关系从句 quem magis timuerant 修饰 loco。意为“在克服了他们原先更为恐惧的位置(即城墙)之后”。

  4. 10.43.12expectando timendoque lucem egere

    egere 是动词 agere(度过)的第三人称复数完成式(egerunt 的缩约形)。夺格动名词 expectando 和 timendo 共享直接宾语 lucem(黎明),用以描述他们度过夜晚的方式,意为“在既期盼又畏惧黎明的心境中(度过了夜晚)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.43.1-10.43.15