← 李维

自建城以来史

§10.3.1-10.3.8

瓦莱里乌斯出任独裁官与埃特鲁里亚战败

罗马与维斯蒂尼人结盟,但因埃特鲁里亚和马尔西人叛乱,瓦莱里乌斯被任命为独裁官。独裁官击退了马尔西人,但在他因故返回罗马期间,骑兵长官埃米利乌斯在对抗埃特鲁里亚人时遭遇惨败。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§10.3.1

​eodem anno Romae cum Vestinis petentibus amicitiam ictum est foedus. multiplex deinde exortus terror.

同年,在罗马,与寻求友好关系的维斯蒂尼人缔结了盟约。随后,多重恐慌爆发。

§10.3.2

​Etruriam rebellare ab Arretinorum seditionibus motu orto1 nuntiabatur, ubi Cilnium genus praepotens divitiarum invidia pelli armis coeptum; simul Marsos agrum vi tueri, in quem colonia Carseoli deducta erat, quattuor milibus hominum scriptis.

据报,由于阿雷提乌姆人的暴动引发了不稳运动,埃特鲁里亚正在叛乱;在当地,极其显赫的奇尔尼乌斯家族因遭人嫉妒其财富,已开始被武力驱逐。同时还报称,马尔西人已征召了四千名士兵,正用武力保卫其土地,而卡尔塞奥利殖民地此前已建于该地。

§10.3.3

​itaque propter eos tumultus dictus M. Valerius Maximus dictator magistrum equitum sibi legit M. Aemilium Paulum.

因此,因这些骚乱而被任命为独裁官的马尔库斯·瓦莱里乌斯·马克西穆斯,为自己挑选了马尔库斯·埃米利乌斯·保卢斯作为骑兵长官。

§10.3.4

​id magis credo quam Q. Fabium ea aetate atque eis honoribus Valerio subiectum;2 ceterum ex Maximi cognomine ortum errorem haud abnuerim.

我更相信这一点,而不是相信昆图斯·法比乌斯在那个年龄和拥有那些荣誉的情况下会隶属于瓦莱里乌斯;不过,我并不否认这一错误是因“马克西穆斯”这一家族名而产生的。

§10.3.5

​profectus dictator cum exercitu proelio uno Marsos fundit; conpulsis deinde in urbes munitas,3 Milioniam, Plestinam, Fresiliam intra dies paucos cepit et parte agri multatis Marsis foedus restituit.

独裁官率军出发,在一场战斗中击溃了马尔西人;随后,他将他们赶入设防的城市,并在数日内攻占了米洛尼亚、普莱斯蒂纳和弗雷西利亚,在惩罚马尔西人割让部分土地后,恢复了盟约。

§10.3.6

​tum in Etruscos versum bellum; et cum dictator auspiciorum repetendorum causa profectus Romam esset, magister equitum pabulatum egressus ex insidiis circumvenitur signisque aliquot amissis foeda militum caede ac fuga in castra est conpulsus.

随后战争转向埃特鲁里亚人;当独裁官因重新举行占卜而前往罗马时,出外搜集粮草的骑兵长官遭到伏击被围,在失去了几面军旗后,因士兵们惨遭屠杀并溃逃而被逼回营地。

§10.3.7

​qui terror non eo tantum a Fabio abhorret, quod, si qua alia arte, cognomen suum aequavit maxume bellicis laudibus, ​sed etiam quod memor Papirianae saevitiae numquam, ut dictatoris iniussu dimicaret, adduci potuisset.4

这一惊人的惨败与法比乌斯不相容,不仅是因为如果说他凭借其他才能,他更是以极高的军事荣耀使其家族名名副其实,而且还因为他记着帕皮里乌斯的残酷,绝不可能被说服在没有独裁官命令的情况下交战。

语法注4 条
  1. 10.3.2ab Arretinorum seditionibus motu orto

    介词短语 ab Arretinorum seditionibus 修饰独立夺格 motu orto,说明了引发埃特鲁里亚叛乱的动荡运动(motu)的起因。

  2. 10.3.4id magis credo quam Q. Fabium ea aetate atque eis honoribus Valerio subiectum;

    subiectum [fuisse] 是在比较连词 quam 之后的带对格的不定式结构(主语为 Q. Fabium)。ea aetate atque eis honoribus 是描述或状况夺格,指法比乌斯当时的高龄以及显赫的官职履历。

  3. 10.3.5conpulsis deinde in urbes munitas

    conpulsis [sc. Marsis] 是独立夺格结构。在语境中,它设定了背景(“在马尔西人被赶入设防的城市之后”),随后主句动词 cepit 作用于具体的城市名(米洛尼亚等)。

  4. 10.3.7non eo tantum a Fabio abhorret, quod ... sed etiam quod ... numquam ... adduci potuisset

    该句呈现了双重原因的对比结构:“不仅是因为这一原因(eo... quod)……而且也是因为(sed etiam quod)”。虚拟语气过去完成时 potuisset 表示过去的反事实假设或可能性的否定(“绝不可能被说服”),强调了法比乌斯不可能在未经许可的情况下交战。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.3.1-10.3.8