- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.10.1-10.10.12
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-22
记述了罗马人在内应协助下攻占内奎努姆并将其改名为纳尔尼亚,以及伊特鲁里亚人与高卢人的同盟谈判破裂,导致高卢人携巨款撤退的过程。
ceterum ad Nequinum oppidum cum segni obsidione tempus tereretur, duo ex oppidanis, quorum erant aedificia iuncta muro, specu facto ad stationes Romanas itinere occulto perveniunt; inde ad consulem deducti praesidium armatum se intra moenia et muros accepturos1 confirmant.
且说在内奎努姆镇前,因缓慢的包围而虚度光阴之际,两名城里的居民——他们的房屋与城墙相连——挖通了一条地道,通过秘密的路线来到了罗马人的哨所;他们从那里被带到执政官面前,确言自己将把一支武装卫队接引到城墙和壁垒之内。
nec aspernanda res visa neque incaute credenda. cum altero eorum — nam alter obses retentus — duo exploratores per cuniculum missi; per quos satis conperta re trecenti armati transfuga duce2 in urbem ingressi nocte portam, quae proxima erat, cepere. qua refracta consul exercitusque Romanus sine certamine urbem invasere.
这一提议似乎既不应拒绝,也不应轻率相信。伴随着他们中的一人——因为另一人被留作人质——两名侦察兵被派通过该地道;通过他们充分证实了情况后,三百名武装士兵以那名投奔者为向导进入城内,并在夜间占领了最近的城门。城门被砸开后,执政官和罗马军队未遇抵抗便攻入城内。
ita Nequinum in dicionem populi Romani venit. colonia eo adversus Umbros missa a flumine Narnia appellata; exercitus cum magna praeda Romam reductus.
这样,内奎努姆归入了罗马人民的统治。为了对抗翁布里亚人,一处殖民地被派遣到那里,并因河流而得名纳尔尼亚;军队带着丰厚的战利品被带回罗马。
eodem anno ab Etruscis adversus indutias paratur bellum; sed eos talia molientis Gallorum ingens exercitus finis ingressus paulisper a proposito avertit. pecunia deinde, qua multum poterant, freti socios ex hostibus facere Gallos conantur, ut eo adiuncto exercitu cum Romanis bellarent.
同年,伊特鲁里亚人违反休战协定准备战争;但就在他们筹划此事时,一支庞大的高卢军队进入了他们的领土,使他们暂时打消了这一意图。随后,他们凭借着自己拥有很多的金钱,企图将高卢人从敌人变成盟友,以便在联络了这支军队后与罗马人作战。
de societate haud abnuunt barbari, de mercede agitur. qua pacta acceptaque cum parata cetera ad bellum essent sequique Etruscus iuberet, infitias eunt mercedem se belli Romanis inferendi pactos:3
蛮族并不拒绝结盟,双方就酬金进行了谈判。当酬金达成协议并被接受后,且战争的其他一切准备就绪,伊特鲁里亚人命令他们跟随出征时,他们却否认自己曾为向罗马人开战而达成酬金协议:
quidquid acceperint, accepisse, ne agrum Etruscum vastarent armisque lacesserent cultores; militaturos tamen se, si utique Etrusci velint, sed nulla alia mercede, quam ut in partem agri accipiantur tandemque aliqua sede certa consistant.
他们声称,无论他们收到了什么,他们收下这笔钱都只是为了不劫掠伊特鲁里亚的土地,也不用武力骚扰那里的耕作者;然而,如果伊特鲁里亚人执意要求,他们仍然愿意出兵,但不能有其他的酬劳,除非让他们分得一部分土地,并在某个确定的定居点最终安顿下来。
multa de eo concilia populorum Etruriae habita, nec perfici quicquam potuit, non tam quia inminui agrum quam quia accolas sibi quisque adiungere tam efferatae gentis homines horrebat.
对此举行了多次伊特鲁里亚各人民的会议,却未能达成任何协议,这倒不完全是因为不愿领土缩减,而是因为每个人都害怕让如此野蛮民族的人成为自己的邻人。
ita dimissi Galli pecuniam ingentem sine labore ac periculo partam rettulerunt. Romae terrorem praebuit fama Gallici tumultus ad bellum Etruscum adiecti; eo minus cunctanter foedus ictum cum Picenti populo est.
于是,被遣散的高卢人带着未费劳力也无危险便赚得的巨额金钱回去了。在罗马,高卢人暴动并加入到伊特鲁里亚战争中的传闻引起了恐慌;因此,罗马人毫不犹豫地与皮肯蒂尼人民缔结了盟约。
- 10.10.2se intra moenia et muros accepturos
作主句动词 confirmant 宾语的“对格与不定式”结构。未来主动不定式 accepturos 中省略了助动词 esse。作为不定式逻辑主语的代词对格 se 指代主句主语,即那两名市民(duo)。
- 10.10.4transfuga duce
由名词 transfuga(投奔者/逃亡者)和 duce(向导/领袖,dux 的夺格单数)并列构成的无分词绝对夺格结构,表示伴随状况,意为“以该投奔者为向导”或“在逃亡者的带领下”。
- 10.10.8infitias eunt mercedem se belli Romanis inferendi pactos
infitias ire 意为“否认,拒绝承认”(infitias 为对格复数名词,与 ire 结合构成相当于及物动词的短语)。其后接“对格与不定式”结构(se 是 pactos [esse] 的主语,mercedem 是其宾语),意为“他们否认自己曾同意(为了……的)酬金”,即“他们坚称达成协议的酬金并不是为了……”。其中 belli Romanis inferendi 是动形容词(分词)结构的属格,修饰名词 mercedem,意为“向罗马人开战的”。
