- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:1.17.1-1.17.11
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-06
罗慕路斯死后,元老院派系之间爆发王位之争,最终确立了由十名元老轮流执政的“空位期”制度。为了平息平民的不满,元老院主动让渡选举国王的权力,但仍保留了最终的批准权。
patrum interim animos certamen regni ac cupido versabat. necdum ad singulos, quia nemo magnopere eminebat in novo populo, pervenerat; factionibus inter ordines certabatur.
与此同时,元老院议员们的心思在王位的争夺和野心中动荡不安。由于在新的人民中没有人特别杰出,这种争夺尚未波及到个人;各阶层之间是通过派系进行斗争的。
oriundi ab Sabinis, ne, quia post Tatii mortem ab sua parte non erat regnatum, in societate aequam possessionem imperii amitterent, sui corporis creari regem volebant; Romani veteres peregrinum regem aspernabantur. in variis voluntatibus regnari tamen omnes volebant libertatis dulcedine nondum experta.1
源自萨宾人的人,为了避免因为自塔提乌斯死后他们那一方没有出过统治者,而在合伙关系中失去对政权的平等占有,希望从他们自己的团体中选出一位国王;古老的罗马人鄙视异邦人的国王。在各种不同的意愿中,然而,由于尚未尝到自由的甜头,所有人仍然希望由国王来统治。
timor deinde patres incessit, ne ciuitatem sine imperio, exercitum sine duce multarum circa civitatium inritatis animis vis aliqua externa adoriretur. et esse igitur aliquod caput placebat, et nemo alteri concedere in animum inducebat.
随后,一种恐惧袭击了元老院议员,他们担心在周围许多城市已被激怒的情况下,某种外部武力会袭击一个没有政权的城邦和没有领袖的军队。因此,大家都赞成应该有一个首领,然而谁也无法说服自己向他人让步。
ita rem inter se centum patres decem decuriis factis singulisque in singulas decurias creatis,2 qui summae rerum praeessent, consociant. decem imperitabant; unus cum insignibus imperii et lictoribus erat; quinque dierum spatio finiebatur imperium ac per omnes in orbem ibat; annuumque intervallum regni fuit. id ab re, quod nunc quoque tenet nomen, interregnum appellatum. fremere3 deinde plebs multiplicatam servitutem, centum pro uno dominos factos: nec ultra nisi regem et ab ipsis creatum videbantur passuri.4
因此,一百位元老院议员分成十个“十人组”,并从每个十人组中选出一人来主管国家最高事务,以此将政务在他们之间联合起来。十人掌权;其中一人拥有王权的标志和侍从;权力以五天为限,并在所有人中轮流进行;没有国王的间隔期持续了一年。由于这一事实,这被称为“空位期(interregnum)”,至今仍保留着这个名称。随后,平民开始抱怨奴役被成倍增加,一个主人变成了百个主人;他们似乎再也无法容忍,除非是国王,而且是由他们自己选出的国王。
cum sensissent ea moveri patres, offerendum ultro rati, quod amissuri erant, ita gratiam ineunt summa potestate populo permissa, ut non plus darent iuris,5 quam retinerent.
当元老院议员察觉到这些动向时,认为应当主动提供他们即将失去的东西,于是通过将最高权力让渡给人民来博取欢心,但他们并没有给予超过自己所保留的权利。
decreverunt enim, ut, cum populus regem iussisset, id sic ratum esset, si patres auctores fierent. hodie quoque in legibus magistratibusque rogandis usurpatur idem ius vi adempta; priusquam populus suffragium ineat, in incertum comitiorum eventum patres auctores fiunt.
因为他们规定,当人民指定了国王时,只有在元老院议员批准的情况下,该决定才有效。今天,在提议法律和选举长官时,虽然其权力已被剥夺,但仍在使用同样的权利;在人民开始投票之前,在大会结果尚未确定时,元老院议员就予以批准。
tum interrex contione advocata “quod bonum, faustum felixque sit” inquit “Quirites, regem create; ita patribus visum est. patres deinde, si dignum, qui secundus ab Romulo numeretur, crearitis, auctores fient.”
那时,空位执政官召集大会说:“市民们,愿这带来美好、吉祥与幸福。请选出一位国王;元老院也是如此决定的。然后,如果你们选出了一位配得上被列为紧随罗慕路斯之后的第二人的人选,元老院将予以批准。”
adeo id gratum plebi fuit, ut, ne victi beneficio viderentur, id modo sciscerent iuberentque, ut senatus decerneret, qui Romae regnaret.
这对平民来说是如此令人愉快,以至于为了不显得在恩惠上输给对方,他们仅表决并命令:由元老院来决定谁在罗马统治。
- 1.17.3libertatis dulcedine nondum experta
异态动词 experior 的过去分词 experta 在此处罕见地作被动意义(“被体验”)使用,与 libertatis dulcedine 一致,构成夺格独立结构。
- 1.17.5decem decuriis factis singulisque in singulas decurias creatis
双重夺格独立结构。在后半句 singulis... creatis 中,代词 singulis 作为分词 creatis 的逻辑主语,意思是“针对十个组中的每一个组,各选出一人(共十人)”。
- 1.17.6fremere
历史不定式,相当于未完成过去时直陈语气的 fremebant / fremebat。接下来的 multiplicatam [esse] servitutem... 是作为其宾语的“对格加不定式”(A.C.I.)结构。
- 1.17.7videbantur passuri
动词 videor 的人称结构,搭配未来不定式 passuri [esse](省略了 esse)。句子主语(暗指代表平民的复数形式)作为 videbantur 的主语,意思是“他们似乎不打算容忍”。
- 1.17.8iuris
依附于比较级 plus(对格,darent 的直接宾语)的部分属格。短语 non plus... iuris 字面意为“不多于之权利”,即“不给予更多的权力”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
