摒弃神话世系与实用历史的优越性｜波利比奥斯《历史》第九卷 9.2.1–9.2.7 希腊语原文·中文译文

§9.2.1

πολλῶν γὰρ καὶ πολλαχῶς ἐξηριθμημένων τά τε περὶ τὰς γενεαλογίας καὶ μύθους καὶ περὶ τὰς ἀποικίας, ἔτι δὲ συγγενείας καὶ κτίσεις,¹ λοιπὸν ἢ τὰ ἀλλότρια δεῖ λέγειν ὡς ἴδια τὸν νῦν περὶ τούτων πραγματευόμενον,² ὃ πάντων ἐστὶν αἴσχιστον, ἢ τοῦτο μὴ βουλόμενον προδήλως ματαιοπονεῖν, ὑπὲρ τοιούτων ὁμολογοῦντα συντάττεσθαι καὶ φροντίζειν, ἃ διὰ τῶν προγενεστέρων ἱκανῶς δεδήλωται καὶ παραδέδοται τοῖς ἐπιγινομένοις.

因为关于世系、神话以及殖民的事迹，已被许多人以多种方式详尽地叙述了，以及氏族关系和建城的事迹。因此，如今撰写这些内容的人，要么必须将他人的成果说成是自己的（这是所有事情中最可耻的），要么若不愿如此，就必须在承认自己所编纂和关注的正是那些已被前人充分说明并留给后世的事务的同时，显然是在徒劳无功。

§9.2.3

ταῦτα μὲν οὖν παρελείφθη τούτων ἕνεκα καὶ πλειόνων ἑτέρων· ὁ δὲ πραγματικὸς τρόπος ἐνεκρίθη πρῶτον μὲν διὰ τὸ καινοποιεῖσθαι συνεχῶς καὶ καινῆς ἐξηγήσεως δεῖσθαι τῷ μὴ συμβατὸν εἶναι τοῖς ἀρχαίοις τὸ τὰς ἐπιγινομένας πράξεις ἡμῖν ἐξαγγεῖλαι,³ δεύτερον δὲ καὶ διὰ τὸ πάντων ὠφελιμώτατον αὐτὸν καὶ πρὸ τοῦ μέν, μάλιστα δὲ νῦν ὑπάρχειν, τῷ τὰς ἐμπειρίας καὶ τέχνας ἐπὶ τοσοῦτον προκοπὴν εἰληφέναι καθʼ ἡμᾶς ὥστε πᾶν τὸ παραπῖπτον ἐκ τῶν καιρῶν ὡς ἂν εἰ μεθοδικῶς⁴ δύνασθαι χειρίζειν τοὺς φιλομαθοῦντας.

因此，正是由于这些以及其他更多的原因，这些内容被省略了；然而，叙述具体事迹的实用风格之所以被采纳，首先是因为它不断推陈出新，需要全新的阐述，因为古人不可能向我们宣告其后所发生的事迹；其次，也因为它是所有事物中最有益的，以往如此，而现在尤甚，因为在我们这个时代，经验和技术已经取得了如此巨大的进步，以至于乐于学习的人能够像有系统地那样，处理因时势而发生的一切事情。

§9.2.6

διόπερ ἡμεῖς οὐχ οὕτως τῆς τέρψεως στοχαζόμενοι τῶν ἀναγνωσομένων ὡς τῆς ὠφελείας τῶν προσεχόντων, τἄλλα παρέντες ἐπὶ τοῦτο τὸ μέρος κατηνέχθημεν.

因此，我们的目的与其说是取悦读者，不如说是造福那些用心关注的人，因而撇开其他事务，致力于这一部分。

§9.2.7

περὶ μὲν οὖν τούτων οἱ συνεφιστάνοντες ἐπιμελῶς ἡμῶν τοῖς ὑπομνήμασι βεβαιότατα μαρτυρήσουσι τοῖς νῦν λεγομένοις.

因此，关于这些，那些用心研读我们备忘录的人，将会对现在所说的话给予最确实的见证。

语法注4 条

9.2.2ἔτι δὲ συγγενείας καὶ κτίσεις
此处的两个宾格名词 συγγενείας καὶ κτίσεις 受前一节（§9.2.1）中介词 περί 的支配。其结构应理解为 τά τε περὶ τὰς γενεαλογίας ... καὶ περὶ τὰς ἀποικίας, ἔτι δὲ [περὶ] συγγενείας καὶ κτίσεις，同样表示“关于……的事物”。
9.2.2λοιπὸν ἢ τὰ ἀλλότρια δεῖ λέγειν ὡς ἴδια τὸν νῦν περὶ τούτων πραγματευόμενον
无人称动词 δεῖ 支配“宾格加不定式”结构。宾格短语 τὸν νῦν περὶ τούτων πραγματευόμενον（如今撰写这些内容的人）作为不定式 λέγειν（以及后文的 ματαιοπονεῖν）的逻辑主语。λοιπόν 作副词使用，表示逻辑上的结论（“因此”、“结果”）。
9.2.4τῷ μὴ συμβατὸν εἶναι τοῖς ἀρχαίοις τὸ τὰς ἐπιγινομένας πράξεις ἡμῖν ἐξαγγεῖλαι
带与格定冠词的不定式短语 τῷ ... εἶναι 表示原因（“因为”）。该不定式 εἶναι 的主语是其后的带冠词不定式短语 τὸ ... ἐξαγγεῖλαι（“宣告”），而 τοῖς ἀρχαίοις 是 ἐξαγγεῖλαι 的逻辑主语（与格）。整句意为“因为古人不可能向我们宣告其后发生的事迹”。
9.2.5ὡς ἂν εἰ μεθοδικῶς
短语 ὡς ἂν εἰ 是表示假设比较的习惯表达，意为“仿佛”、“好像”。此处修饰副词 μεθοδικῶς（有系统地、有条理地），表示人们可以像遵循某种既定方法或学科体系那样去处理事情。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:9.2.1-9.2.7