天文观测的重要性与对自然现象的预见｜波利比奥斯《历史》第九卷 9.16.1–9.16.5 希腊语原文·中文译文

§9.16.1

τοιοῦτοι πάντες. ᾗ¹ καὶ τὸν ποιητὴν ἄν τις ἐπαινέσειε, διότι παρεισάγει τὸν Ὀδυσσέα, τὸν ἡγεμονικώτατον ἄνδρα, τεκμαιρόμενον² ἐκ τῶν ἄστρων οὐ μόνον τὰ κατὰ τοὺς πλοῦς, ἀλλὰ καὶ τὰ περὶ τὰς ἐν τῇ γῇ πράξεις.

［月的情形］皆是如此。因此，人们也可以赞赏这位诗人，因为他让奥德修斯这位极具领袖才干的人物，不仅根据星象推测航海之事，还推测陆地上的行动。

§9.16.2

ἱκανὰ γὰρ καὶ τὰ παρὰ δόξαν γινόμενα μὴ δυνάμενα τυγχάνειν προνοίας ἀκριβοῦς εἰς τὸ πολλὴν ἀπορίαν παρασκευάζειν³ καὶ πολλάκις, οἷον ὄμβρων καὶ ποταμῶν ἐπιφοραὶ καὶ πάγων ὑπερβολαὶ καὶ χιόνες, ἔτι δʼ ὁ καπνώδης καὶ συννεφὴς ἀὴρ καὶ τἄλλα τὰ παραπλήσια τούτοις.

因为，即使是那些出乎意料发生、无法精确预见的事物，也常常足以造成极大的困境；例如，大雨、河水暴涨、严寒和降雪，以及多雾和阴云密布的天气，还有其他与之类似的事物。

§9.16.4

εἰ δὲ καὶ περὶ ὧν δυνατόν ἐστι προϊδέσθαι, καὶ τούτων ὀλιγωρήσομεν, πῶς οὐκ εἰκότως ἐν τοῖς πλείστοις ἀποτευξόμεθα διʼ αὑτούς;

但是，如果对于那些可以预见的事情，我们也予以疏忽，那么在大多数情况下由于我们自己的原因而招致失败，岂不是理所当然的吗？

§9.16.5

διόπερ οὐκ ἀφροντιστητέον οὐδενὸς τῶν προειρημένων, ἵνα μὴ τοιούτοις ἀλογήμασι περιπίπτωμεν οἵοις φασὶ περιπεσεῖν⁴ ἑτέρους τε πλείους καὶ τοὺς νῦν ὑφʼ ἡμῶν λέγεσθαι μέλλοντας ὑποδείγματος χάριν.

因此，决不能疏忽上述任何一件事，以免我们陷入不理智的失误之中，正如人们所说，其他许多人以及我们现在为了提供实例而即将提及的人所陷入的那样。

语法注4 条

9.16.1ᾗ
源自关系代词阴性单数与格的关系副词，承接前文，意为“因此”或“在这方面”。
9.16.1παρεισάγει ... τεκμαιρόμενον
属于宾格分词结构，分词 τεκμαιρόμενον 作为动词 παρεισάγω（引入、展现）的直接宾语 τὸν Ὀδυσσέα 的述语性补语，表示“展现奥德修斯正在推测……”。
9.16.2ἱκανὰ ... εἰς τὸ ... παρασκευάζειν
中性复数主格形容词 ἱκανά 作主语从句 τὰ παρὰ δόξαν γινόμενα... 的表语。随后的“介词 + 冠词 + 不定式”短语 εἰς τὸ ... 限制并说明了该形容词所表示的“充足”的目的或结果（“足以导致……”）。
9.16.5οἵοις φασὶ περιπεσεῖν
关系代名词 οἵοις 受到先行词 ἀλογήμασι（与格）和支配与格的不定式 περιπεσεῖν 的双重影响，由原本的格被吸引为与格。动词 φασί 在关系从句中起插入作用，意为“正如人们说（他们）落入的那样”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:9.16.1-9.16.5