凯尔特伊比利亚战争的残酷性与烈火战争｜波利比奥斯《历史》第三十五卷 35.1.1–35.1.6 希腊语原文·中文译文

§35.1.1

πύρινος πόλεμος, ὁ Ῥωμαίων πρὸς τοὺς Κελτίβηρας συσταθείς.¹ θαυμαστὴν γὰρ ἔσχε τὴν ἰδιότητα² τήν τε συνέχειαν τῶν ἀγώνων.

所谓“烈火战争”，是指罗马人对凯尔特伊比利亚人所发动的战争。因为这场战争的特异性质以及战斗的持续性令人惊叹。

§35.1.2

τοὺς γὰρ κατὰ τὴν Ἑλλάδα πολέμους καὶ τοὺς κατὰ τὴν Ἀσίαν ὡς ἐπίπαν μία μάχη κρίνει, σπανίως δὲ δευτέρα, καὶ τὰς μάχας αὐτὰς εἷς καιρὸς³ ὁ κατὰ τὴν πρώτην ἔφοδον καὶ σύμπτωσιν τῆς δυνάμεως·

因为在希腊和亚洲的战争，通常由一场战斗决定，极少有第二场，而战斗本身也由一个时机决定，即第一次突击和军队碰撞的瞬间。

§35.1.3

κατὰ δὲ τοῦτον τὸν πόλεμον τἀναντία συνέβαινε τοῖς προειρημένοις.

然而，在这场战争中，所发生的情况与前述完全相反。

§35.1.4

τοὺς μὲν γὰρ κινδύνους ὡς ἐπίπαν ἡ νὺξ διέλυε, τῶν ἀνδρῶν οὔτʼ εἴκειν ταῖς ψυχαῖς οὔτε παρακαθιέναι τοῖς σώμασι βουλομένων διὰ τὸν κόπον, ἀλλʼ ἐξ ὑποστροφῆς καὶ μεταμελείας⁴ αὖθις ἄλλας ἀρχὰς ποιουμένων.⁵

因为在通常情况下，黑夜会中止战斗，这是由于士兵们不愿因疲劳而在精神上屈服，也不愿在肉体上退让，而是转身并重新改变主意，再次开始新的战斗。

§35.1.5

τόν γε μὴν ὅλον πόλεμον καὶ τὴν συνέχειαν τῶν ἐκ παρατάξεως διακρίσεων ὁ χειμὼν ἐπὶ ποσὸν διεῖργε.

尽管如此，冬季仍在一定程度上中断了整个战争以及通过会战决胜的连续性。

§35.1.6

καθόλου γάρ, εἴ τις διανοηθείη πύρινον πόλεμον, οὐκ ἂν ἕτερον ἢ τοῦτον νοήσειε. —

总之，如果有人要想象一场“烈火战争”，他绝不会想到除此以外的其他战争。

语法注5 条

35.1.1πύρινος πόλεμος, ὁ Ῥωμαίων πρὸς τοὺς Κελτίβηρας συσταθείς
缺少动词，该短语被视为章节标题或定义而独立呈现。
35.1.1θαυμαστὴν γὰρ ἔσχε τὴν ἰδιότητα
形容词 θαυμαστήν 处于冠词之前的表语位置，对宾语 τὴν ἰδιότητα τήν τε συνέχειαν 作表语性修饰。
35.1.2καὶ τὰς μάχας αὐτὰς εἷς καιρὸς
省略了前半句的动词 κρίνει，需补充理解为：“而战斗本身也[由]一个时机[决定]”。
35.1.4ἐξ ὑποστροφῆς καὶ μεταμελείας
字面意思是“从回转和后悔（改变主意）中”，描述士兵们即使在开始撤退后，也会重新改变主意并转身继续战斗。
35.1.4τῶν ἀνδρῶν οὔτʼ εἴκειν ... βουλομένων ... ἀλλʼ ... ποιουμένων
这是一个属格绝对结构，包含两个并列的分词 βουλομένων 和 ποιουμένων，以 τῶν ἀνδρῶν 为逻辑主语，表示原因。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-10-09）

2026-10-09 与底本核对 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:35.1.1-35.1.6