罗马与迦太基的初次条约及其条款｜波利比奥斯《历史》第三卷 3.22.1–3.22.13 希腊语原文·中文译文

§3.22.1

γίνονται τοιγαροῦν συνθῆκαι Ῥωμαίοις καὶ Καρχηδονίοις πρῶται κατὰ Λεύκιον Ἰούνιον Βροῦτον καὶ Μάρκον Ὡράτιον, τοὺς πρώτους κατασταθέντας ὑπάτους μετὰ τὴν τῶν βασιλέων κατάλυσιν, ὑφʼ ὧν συνέβη καθιερωθῆναι καὶ τὸ τοῦ Διὸς ἱερὸν τοῦ Καπετωλίου.

罗马人与迦太基人之间的第一份条约签署于王政废除后的首届执政官路基乌斯·尤尼乌斯·布鲁图斯与马尔库斯·霍拉提乌斯时期，也是在他们任内卡皮托里乌斯的朱庇特神庙举行了奉献礼。

§3.22.2

ταῦτα δʼ ἔστι πρότερα τῆς Ξέρξου διαβάσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα τριάκοντʼ ἔτεσι λείπουσι δυεῖν.¹

这件事发生在薛西斯渡海远征希腊的三十年前，确切地说是缺了两年。

§3.22.3

ἃς καθʼ ὅσον ἦν δυνατὸν ἀκριβέστατα διερμηνεύσαντες ἡμεῖς ὑπογεγράφαμεν. τηλικαύτη γὰρ ἡ διαφορὰ γέγονε τῆς διαλέκτου καὶ παρὰ Ῥωμαίοις τῆς νῦν πρὸς τὴν ἀρχαίαν ὥστε τοὺς συνετωτάτους ἔνια μόλις ἐξ ἐπιστάσεως διευκρινεῖν.²

我们已在下文中尽可能准确地翻译并记录了这份条约。因为罗马人自身的古代语言与现代语言之间的差异如此之大，以至于最博学的人也只能在仔细研读后勉强辨识出其中的某些部分。

§3.22.4

εἰσὶ δʼ αἱ συνθῆκαι τοιαίδε τινές· ‘ἐπὶ τοῖσδε φιλίαν ‘εἶναι Ῥωμαίοις³ καὶ τοῖς Ῥωμαίων συμμάχοις καὶ ‘Καρχηδονίοις καὶ τοῖς Καρχηδονίων συμμάχοις· "

条约内容大致如下：‘在下列条件下，应当有‘友好关系，在罗马人与罗马人的盟友，以及迦太基人与迦太基人的盟友之间： "

§3.22.5

1μὴ πλεῖν Ῥωμαίους μηδὲ τοὺς Ῥωμαίων συμμάχους ‘ἐπέκεινα τοῦ Καλοῦ ἀκρωτηρίου, ἐὰν μὴ ὑπὸ χει" 1μῶνος ἢ πολεμίων ἀναγκασθῶσιν· ἐὰν δέ τις βίᾳ ‘κατενεχθῇ, μὴ ἐξέστω αὐτῷ μηδὲν ἀγοράζειν μηδὲ ‘λαμβάνειν πλὴν ὅσα πρὸς πλοίου ἐπισκευὴν ἢ πρὸς ἱερά, ἐν πέντε δʼ ἡμέραις ἀποτρεχέτω.

1罗马人以及罗马人的盟友不得航行到‘美角之外，除非因风1暴或敌人所迫；如果有人被强力‘漂流至此，除了修船或祭祀所需之外，不得购买或取得任何东西，且须在五日之内离开。

§3.22.8

τοῖς δὲ ‘κατʼ ἐμπορίαν παραγινομένοις μηδὲν ἔστω τέλος " 1πλὴν ἐπὶ κήρυκι ἢ γραμματεῖ. ὅσα δʼ ἂν τούτων ‘παρόντων πραθῇ, δημοσίᾳ πίστει ὀφειλέσθω τῷ ‘ἀποδομένῳ,⁴ ὅσα ἂν ἢ ἐν Λιβύῃ ἢ ἐν Σαρδόνι " 1πραθῇ. ἐὰν Ῥωμαίων τις εἰς Σικελίαν παρα‘γίνηται, ἧς Καρχηδόνιοι ἐπάρχουσιν, ἴσα ἔστω τὰ " 1Ῥωμαίων πάντα. Καρχηδόνιοι δὲ μὴ ἀδικείτωσαν ‘δῆμον Ἀρδεατῶν, Ἀντιατῶν, Λαρεντίνων, Κιρκαιι‘τῶν, Ταρρακινιτῶν, μηδʼ ἄλλον μηδένα Λατίνων, " 1ὅσοι ἂν ὑπήκοοι· ἐὰν δέ τινες μὴ ὦσιν ὑπήκοοι, ‘τῶν πόλεων ἀπεχέσθωσαν· ἂν δὲ λάβωσι, Ῥω" 1μαίοις ἀποδιδότωσαν ἀκέραιον. φρούριον μὴ ἐνοι‘κοδομείτωσαν ἐν τῇ Λατίνῃ. ἐὰν ὡς πολέμιοι εἰς ‘τὴν χώραν εἰσέλθωσιν, ἐν τῇ χώρᾳ μὴ ἐννυκτερευέτωσαν.’

对于‘为贸易而来的商人，不征收任何税1除非有宣告员或书记官‘在场。在这些人在场时所售出的一切，其货款由公家担保付给卖主，无论是在利比亚还是在撒丁尼亚1售出。如果罗马人中有‘来到迦太基人所管辖的西西里者，所有1罗马人的权利均属平等。迦太基人不得伤害‘阿尔代亚、安提乌姆、拉伦图姆、科尔切伊、塔拉基纳的民众，以及其他任何拉丁人，1凡属服从者；若有人不属服从者，‘则不得侵占其城邦；若占领之，归还给罗1马人时必须完好无损。不得在拉丁地区建造堡垒。如果作为敌人进入‘其领土，不得在领土内过夜。’

语法注4 条

3.22.2τριάκοντʼ ἔτεσι λείπουσι δυεῖν
“缺两年的三十年”，即“二十八年”。λείπουσι 是现在分词，意为“缺少”。
3.22.3ὥστε τοὺς συνετωτάτους ἔνια μόλις ἐξ ἐπιστάσεως διευκρινεῖν
由 ὥστε 引导的结果从句，使用“宾格+不定式”结构（τοὺς συνετωτάτους ... διευκρινεῖν）。ἐξ ἐπιστάσεως 是副词性短语，意为“经过仔细观察/研究后”。
3.22.4φιλίαν εἶναι Ῥωμαίοις
间接引语中的“宾格+不定式”结构。φιλίαν（宾格）是 εἶναι 的主语，与格 Ῥωμαίοις 是领有与格（意为“对罗马人而言存在友好关系”）。
3.22.9δημοσίᾳ πίστει ὀφειλέσθω τῷ ἀποδομένῳ
使用了第三人称单数命令语气 ὀφειλέσθω（“应当债务归于”），表示条约的强制性条款。δημοσίᾳ πίστει 是方式/工具与格，意为“以公家担保”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:3.22.1-3.22.13