埃及摄政特勒波勒莫斯的性格与财政挥霍｜波利比奥斯《历史》第十六卷 16.21.1–16.21.12 希腊语原文·中文译文

§16.21.1

ὅτι¹ ὁ Τληπόλεμος ὁ τὰ τῆς βασιλείας τῶν Αἰγυπτίων πράγματα μεταχειριζόμενος ἦν μὲν κατὰ τὴν ἡλικίαν νέος καὶ κατὰ τὸ συνεχὲς ἐν στρατιωτικῷ βίῳ διεγεγόνει μετὰ φαντασίας, ἦν δὲ καὶ τῇ φύσει μετέωρος καὶ φιλόδοξος, καὶ καθόλου πολλὰ μὲν εἰς πραγμάτων λόγον ἀγαθὰ προσεφέρετο, πολλὰ δὲ καὶ κακά.

执掌埃及王国政务的特勒波勒莫斯在年龄上尚轻，并且一直以虚饰张扬的方式过着军事生活。他性格浮躁且追求名誉，总体而言，他在国家事务的行政上既带来了许多好处，也带来了许多坏处。

§16.21.3

στρατηγεῖν μὲν γὰρ ἐν τοῖς ὑπαίθροις καὶ χειρίζειν πολεμικὰς πράξεις δυνατὸς ἦν, καὶ ἀνδρώδης ὑπῆρχε τῇ φύσει, καὶ πρὸς τὰς στρατιωτικὰς ὁμιλίας εὐφυῶς διέκειτο·

因为他有能力在野外指挥作战并处理军事行动，他天性勇敢，并且非常适应与军人交往。

§16.21.4

πρὸς δὲ ποικίλων πραγμάτων χειρισμόν, δεόμενον ἐπιστάσεως καὶ νήψεως, καὶ πρὸς φυλακὴν χρημάτων καὶ καθόλου τὴν περὶ τὸ λυσιτελὲς οἰκονομίαν, ἀφυέστατος ὑπῆρχε πάντων.

但是，对于处理需要专注和清醒的复杂事务，以及资金的保管，乃至总体上关乎实效的财务管理，他是所有人中最无能的。

§16.21.5

ᾗ καὶ ταχέως οὐ μόνον ἔσφηλεν, ἀλλὰ καὶ τὴν βασιλείαν ἠλάττωσε.

因此，他不仅迅速遭受挫折，而且还削弱了王国的力量。

§16.21.6

παραλαβὼν γὰρ τὴν τῶν χρημάτων ἐξουσίαν, τὸ μὲν πλεῖστον μέρος τῆς ἡμέρας κατέτριβε σφαιρομαχῶν καὶ πρὸς τὰ μειράκια διαμιλλώμενος ἐν τοῖς ὅπλοις, ἀπὸ δὲ τούτων γινόμενος² εὐθέως πότους συνῆγε καὶ τὸ πλεῖον μέρος τοῦ βίου περὶ ταῦτα καὶ σὺν τούτοις εἶχε τὴν διατριβήν.

因为一旦接管了财务大权，他一天中的大部分时间都花在玩球戏以及和年轻人全副武装地进行竞技上。结束这些活动之后，他便立即举行饮宴，并将其生活的大部分时间以及消遣都用在这些事情和这些人身上。

§16.21.8

ὃν δέ ποτε χρόνον τῆς ἡμέρας ἀπεμέριζε πρὸς ἐντεύξεις, ἐν τούτῳ διεδίδου,³ μᾶλλον δʼ, εἰ δεῖ τὸ φαινόμενον εἰπεῖν, διερρίπτει τὰ βασιλικὰ χρήματα τοῖς ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος παραγεγονόσι πρεσβευταῖς καὶ τοῖς περὶ τὸν Διόνυσον τεχνίταις, μάλιστα δὲ τοῖς περὶ τὴν αὐλὴν ἡγεμόσι καὶ στρατιώταις.

至于他每天拨出用于会见和听取呈报的极少时间，在这段时间里他便分发，或者更确切地说，如果必须说出显而易见的事实，他是在把王室的资金挥霍给来自希腊的使节、狄奥尼索斯的艺人们，尤其是宫廷中的将领和士兵们。

§16.21.9

καθόλου γὰρ ἀνανεύειν⁴ οὐκ ᾔδει, τῷ δὲ πρὸς χάριν ὁμιλήσαντι πᾶν ἐξ ἑτοίμου τὸ φανὲν ἐδίδου.

因为他总是不懂得拒绝，对于任何为了讨好他而与他交谈的人，他都会毫不犹豫地把眼前的一切赐予对方。

§16.21.10

τὸ λοιπὸν ηὐξάνετο τὸ κακόν, ἐξ αὑτοῦ λαμβάνον τὴν ἐπίδοσιν.⁵

结果，这种弊端不断加剧，并从其自身获得了进一步的蔓延。

§16.21.11

πᾶς γὰρ ὁ παθὼν εὖ παρὰ τὴν προσδοκίαν καὶ τοῦ γεγονότος χάριν καὶ τοῦ μέλλοντος ὑπερεβάλλετο ταῖς τῶν λόγων εὐχαριστίαις·

因为任何出乎意料地获得恩惠的人，无论是为了已得到的好处还是为了将来的指望，都会在言语的奉承和感激中无以复加。

§16.21.12

ὁ δὲ πυνθανόμενος τὸν γινόμενον ἐκ πάντων ἔπαινον ὑπὲρ αὑτοῦ καὶ τὰς ἐν τοῖς πότοις ἐπιχύσεις,⁶ ἔτι δὲ τὰς ἐπιγραφὰς καὶ τὰ διὰ τῶν ἀκροαμάτων εἰς αὑτὸν ᾀδόμενα παίγνια καθʼ ὅλην τὴν πόλιν, εἰς τέλος ἐχαυνοῦτο καὶ μᾶλλον ἀεὶ καὶ μᾶλλον ἐξετυφοῦτο, καὶ προχειρότερος ἐγίνετο πρὸς τὰς

而他听到所有人对自己的赞美，饮宴上的敬酒，甚至碑铭，以及全城艺人们为他歌唱的戏谑歌谣，最终被完全捧昏了头，变得越来越自大，也越来越倾向于……

语法注6 条

16.21.1ὅτι
这里的 ὅτι 是拜占庭抄本（Excerpta）中特有的句首引导词，用以引入摘要性叙述（“关于……”）。翻译中为使语气自然，通常处理为直接陈述句。
16.21.7ἀπὸ δὲ τούτων γινόμενος
该分词短语为惯用表达，意为“结束这些事情之后”或“从这些活动中抽身”，指完成前文所述的体育和武术练习。
16.21.8ὃν δέ ποτε χρόνον τῆς ἡμέρας ἀπεμέριζε πρὸς ἐντεύξεις, ἐν τούτῳ διεδίδου
这是一个先行词吸引结构，名词 χρόνον 被并入关系从句 ὃν ... χρόνον 中，随后被主句中的指示代词 ἐν τούτῳ 所指代。主干意义为“在每天仅有的用于会见的时间里，他分发……”。
16.21.9ἀνανεύειν
字面意思是“把头向后仰”（表示否定的手势），在此引申为“拒绝”或“说不”。
16.21.10ἐξ αὑτοῦ λαμβάνον τὴν ἐπίδοσιν
现在分词 λαμβάνον 修饰 τὸ κακόν（恶弊），描述了一种自生自发的恶化过程，即恶弊自身不断滋生和自我强化。
16.21.12τὰς ἐν τοῖς πότοις ἐπιχύσεις
名词 ἐπίχυσις 字面意思是“倾倒”，在此指酒宴上伴随祝酒和阿谀奉承之词的斟酒（献杯）行为。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-10-09）

2026-10-09 与底本核对 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:16.21.1-16.21.12