伊利帕的对峙与盟军运用考量｜波利比奥斯《历史》第十一卷 11.20.1–11.20.9 希腊语原文·中文译文

§11.20.1

οἱ μὲν οὖν περὶ τὸν Ἀσδρούβαν,¹ ἁθροίσαντες τὴν στρατιὰν ἐκ τῶν πόλεων, ἐν αἷς ἐποιοῦντο τὴν παραχειμασίαν, προῆλθον, καὶ κατεστρατοπέδευσαν οὐ μακρὰν ἀπὸ τῆς πόλεως τῆς προσαγορευομένης Ἰλίπας, βαλόμενοι τὸν χάρακα πρὸς ταῖς ὑπωρείαις, καὶ προθέμενοι πεδία πρὸς ἀγῶνα καὶ μάχην εὐφυῆ. πλῆθος δὲ πεζῶν μὲν εἶχον εἰς ἑπτὰ μυριάδας, ἱππεῖς δὲ τετρακισχιλίους, θηρία δὲ δυσὶ πλείω τῶν τριάκοντα.

且说哈斯德鲁巴及其部属从他们冬宿的各个城市集结了军队，向前推进，在离那座被称为伊利帕的城市不远的地方安营扎寨，将营地设在山麓，并将一片适于战斗和交锋的平原留在前方。他们的步兵人数达到约七万，骑兵四千，战象三十二头。

§11.20.3

Πόπλιος δὲ Μάρκον μὲν Ἰούνιον ἐξαπέστειλε πρὸς Κολίχαντα, παραληψόμενον τὰς ἑτοιμασθείσας αὐτῷ παρὰ τούτου δυνάμεις· αὗται δʼ ἦσαν πεζοὶ μὲν τρισχίλιοι, ἱππεῖς δὲ πεντακόσιοι· τοὺς δὲ λοιποὺς συμμάχους αὐτὸς παρελάμβανε, προάγων καὶ ποιούμενος τὴν πορείαν ἐπὶ τὸ προκείμενον.

普布利乌斯派遣马尔库斯·尤尼乌斯前往科利哈斯处，去接管后者为他准备好的军队；这支军队有步兵三千，骑兵五百。至于其余的盟军，他自己则亲自带领，向前推进，朝既定的目的地行军。

§11.20.5

ἐγγίσας δὲ τῷ Κασταλῶνι καὶ τοῖς περὶ Βαίκυλα τόποις, καὶ συμμίξας ἐνθάδε τῷ Μάρκῳ καὶ ταῖς παρὰ τοῦ Κολίχαντος δυνάμεσιν, εἰς πολλὴν ἀπορίαν ἐνέπιπτε περὶ τῶν ἐνεστώτων.

当他接近卡斯塔洛和贝库拉周围的地区，并在那里与马尔库斯以及来自科利哈斯的军队会合时，他对眼前的局势陷入了极大的困惑之中。

§11.20.6

χωρὶς γὰρ τῶν συμμάχων οὐκ ἀξιόχρεοι παρῆσαν αἱ Ῥωμαϊκαὶ δυνάμεις αὐτῷ πρὸς τὸ διακινδυνεύειν· τὸ δʼ ἐπὶ τοῖς συμμάχοις ἔχοντας τὰς ἐλπίδας ὑπὲρ τῶν ὅλων κινδυνεύειν² ἐπισφαλὲς ἐδόκει καὶ λίαν εἶναι παράβολον.

因为若没有盟军，罗马的军队本身并不足以支持他去冒险决战；而若将全局的胜负寄托在盟军身上，似乎又危险且过于鲁慢。

§11.20.7

οὐ μὴν ἀλλὰ διαπορήσας, ὑπὸ δὲ τῶν πραγμάτων συγκλειόμενος, ἐπὶ τὸ συγχρῆσθαι κατηνέχθη τοῖς Ἴβηρσιν οὕτως ὥστε³ φαντασίαν μὲν παρασκευάζειν τοῖς ὑπεναντίοις, τὸν δʼ ἀγῶνα ποιεῖσθαι διὰ τῶν ἰδίων στρατοπέδων. ταῦτα δὲ προθέμενος ἀνέζευξε μετὰ πάσης τῆς δυνάμεως, ἔχων πεζοὺς μὲν εἰς τετρακισμυρίους καὶ πεντακισχιλίους, ἱππεῖς δὲ περὶ τρισχιλίους.

然而，尽管深感困惑，但在局势的逼迫下，他最终决定这样利用伊比利亚人：即对敌人制造出一种虚张声势的假象，而真正的战斗则由他自己的军团来承担。确立了这一方针后，他带领全军拔营出发，拥有步兵约四万五千人，骑兵约三千人。

§11.20.9

ἐγγίσας δὲ τοῖς Καρχηδονίοις καὶ γενόμενος σύνοπτος ἐστρατοπέδευσε περί τινας γεωλόφους καταντικρὺ τῶν πολεμίων.

逼近迦太基人并进入对方视野之后，他在敌人对面的几座山丘附近安营扎寨。

语法注3 条

11.20.1οἱ μὲν οὖν περὶ τὸν Ἀσδρούβαν
指“哈斯德鲁巴及其部下（或军队）”。“οἱ περί + 宾格人名”是希腊语的常见惯用语，表示该首领及其随从或所率军队。
11.20.6τὸ δʼ ἐπὶ τοῖς συμμάχοις ἔχοντας τὰς ἐλπίδας ὑπὲρ τῶν ὅλων κινδυνεύειν
冠词 τό 使自 κινδυνεύειν 开始的整个不定式短语名词化，充当主句动词 ἐδόκει 的主语。分词 ἔχοντας 为宾格复数，表示该不定式短语的逻辑主语（泛指“罗马将领们”或作为不定代词主语）。
11.20.7ἐπὶ τὸ συγχρῆσθαι κατηνέχθη τοῖς Ἴβηρσιν οὕτως ὥστε
动词 κατενέχθη（καταφέρω 的被动不定过去时直说）意为“被迫倾向于、落入”，与介词 ἐπί 连用，接冠词性不定式 τὸ συγχρῆσθαι，表示在客观情势下作出的决定。ὥστε 引导的从句说明了这一决定的具体结果和意图：即仅将伊比利亚人用于虚张声势。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-10-09）

2026-10-09 与底本核对 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:11.20.1-11.20.9