以各奥林匹亚期概述替代传统目次的理由｜波利比奥斯《历史》第十一卷 11.1a.1–11.1a.5 希腊语原文·中文译文

§11.1a.1

ἴσως δέ τινες ἐπιζητοῦσι πῶς ἡμεῖς οὐ προγραφὰς ἐν ταύτῃ τῇ βίβλῳ, καθάπερ οἱ πρὸ ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ προεκθέσεις καθʼ ἑκάστην ὀλυμπιάδα πεποιήκαμεν τῶν πράξεων.

也许有些人会追问，为什么我们在本卷中，没有像我们的前人那样制作章节目次，而是为每个奥林匹亚期制作了事件的前置概述。

§11.1a.2

ἐγὼ δὲ κρίνω χρήσιμον μὲν εἶναι καὶ τὸ τῶν προγραφῶν γένος· καὶ γὰρ εἰς ἐπίστασιν ἄγει τοὺς ἀναγινώσκειν θέλοντας καὶ συνεκκαλεῖται καὶ παρορμᾷ πρὸς τὴν ἀνάγνωσιν τοὺς ἐντυγχάνοντας, πρὸς δὲ τούτοις πᾶν τὸ ζητούμενον ἑτοίμως ἔνεστιν εὑρεῖν διὰ τούτου·

而我认为，章节目次这类形式也是有用的；因为它的确能引导那些想要阅读的人去关注，并召唤和促使那些接触到本书的人去阅读，此外，通过它还可以轻易地找到所需寻找的任何内容。

§11.1a.3

θεωρῶν δὲ διὰ πολλὰς αἰτίας καὶ τὰς τυχούσας¹ ὀλιγωρούμενον καὶ φθειρόμενον τὸ τῶν προγραφῶν γένος, οὕτως καὶ διὰ ταῦτα πρὸς τοῦτο τὸ μέρος κατηνέχθην·

但是，看到由于许多乃至寻常的原因，章节目次这一形式被忽视并遭到破坏，我正是出于这些原因才转向了这一做法。

§11.1a.4

τῆς γὰρ προεκθέσεως οὐ μόνον ἰσοδυναμούσης πρὸς τὴν προγραφήν, ἀλλὰ καὶ πλεῖόν τι δυναμένης, ἅμα δὲ καὶ χώραν ἐχούσης ἀσφαλεστέραν διὰ τὸ συμπεπλέχθαι τῇ πραγματείᾳ,² τούτῳ μᾶλλον ἐδοκιμάσαμεν χρῆσθαι τῷ μέρει παρʼ ὅλην τὴν σύνταξιν πλὴν ἓξ τῶν πρώτων βυβλίων· ἐν ἐκείνοις δὲ προγραφὰς ἐποιησάμεθα διὰ τὸ μὴ λίαν ἐναρμόζειν ἐν αὐτοῖς τὸ τῶν προεκθέσεων γένος.

因为前置概述不仅具有与章节目次同等的作用，而且具有更大的功效，同时，由于它与叙事本身交织在一起，因而占据了一个更安全的位置。因此，在除了前六卷之外的整个著作中，我更倾向于使用这一方法；而在那几卷中，由于前置概述的形式并不十分适合，我们便制作了章节目次。

语法注2 条

11.1a.3διὰ πολλὰς αἰτίας καὶ τὰς τυχούσας
分词 τυχών 通常意为“寻常的、平凡的”，常与否定词连用如 οὐχ ὁ τυχών 表示“非同寻常的、重大的”。在此处并无否定词，表示“由于许多乃至寻常的（或偶然的）原因”。这暗示了章节目次由于与正文分离，在抄本流传过程中极易丢失或被篡改的实际情况。
11.1a.4τῆς γὰρ προεκθέσεως οὐ μόνον ἰσοδυναμούσης πρὸς τὴν προγραφήν, ἀλλὰ καὶ πλεῖόν τι δυναμένης, ἅμα δὲ καὶ χώραν ἐχούσης ἀσφαλεστέραν διὰ τὸ συμπεπλέχθαι τῇ πραγματείᾳ
这是一个以 τῆς προεκθέσεως 为逻辑主语的长大属格绝对结构，表示原因，修饰 §11.1a.5 中的主句 τούτῳ μᾶλλον ἐδοκιμάσαμεν χρῆσθαι...。其中并列了三个分词 ἰσοδυναμούσης、δυναμένης 和 ἐχούσης。末尾的 διὰ τὸ συμπεπλέχθαι 是介词 διά 加上带冠词的完成时中动/被动不定式，表示“因与叙事（τῇ πραγματείᾳ）交织在一起”这一状态是其更为安全的原因。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-10-09）

2026-10-09 与底本核对 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:11.1a.1-11.1a.5