揭示成败原因与谋略的历史功用｜波利比奥斯《历史》第十一卷 11.18a.1–11.18a.3 希腊语原文·中文译文

§11.18a.1

ὅτι¹ φησὶν ὁ Πολύβιος, τί γὰρ ὄφελός ἐστι τοῖς ἀναγινώσκουσι διεξιέναι πολέμους καὶ μάχας καὶ πόλεων ἐξανδραποδισμοὺς καὶ πολιορκίας, εἰ μὴ τὰς αἰτίας ἐπιγνώσονται, παρʼ ἃς ἐν ἑκάστοις οἱ μὲν κατώρθωσαν, οἱ δʼ ἐσφάλησαν;

波吕比乌斯说：如果读者不了解在每一个案中，有些人因何原因而成功、有些人因何原因而失败，那么去阅读关于战争、战斗、城市被奴役和围攻的详细叙述，又有什么益处呢？

§11.18a.2

τὰ γὰρ τέλη τῶν πράξεων ψυχαγωγεῖ μόνον τοὺς ἀκούοντας, αἱ δὲ πρόσθεν διαλήψεις τῶν ἐπιβαλλομένων² ἐξεταζόμεναι δεόντως ὠφελοῦσι τοὺς φιλομαθοῦντας.

因为行动的结果仅仅只能取悦听众，而对行动者的事前考量进行合理的考察，才能使求知者受益。

§11.18a.3

μάλιστα δὲ πάντων ὁ κατὰ μέρος χειρισμὸς ἑκάστων ἐπιδεικνύμενος ἐπανορθοῖ τοὺς συνεφιστάνοντας.³ —

尤其是，当展示出对每项具体事物的细节处理时，最能引导和纠正那些专注于此的读者。

语法注3 条

11.18a.1ὅτι
句首的 ὅτι 是拜占庭抄本选集中常见用以引入引文的“ὅτι recitantis”（引语标记）。虽然在句法上无需译出，但它与随后的 φησὶν ὁ Πολύβιος（波吕比乌斯说）一同构成了引文的导入框架。
11.18a.2τῶν ἐπιβαλλομένων
动词 ἐπιβάλλομαι（企图、着手）的现在分词中道属格复数，在此作名词性用法，意为“着手进行［行动］的人们”（行动者）。这与前文的 τῶν πράξεων（行动、事件）形成对比，突出了这些行动背后之人的“事前思量”（διαλήψεις）。尽管在语法上也可以将其视为中性名词属格（“被企图的事物”），但鉴于其作为“思量”的主体，将其理解为人类行动者更为自然。
11.18a.3τοὺς συνεφιστάνοντας
动词 συνεφίστημι（引起注意、关注）的现在分词主动宾格复数，意为“将心思集中于［历史叙述］的人们”，即“专注于此的读者”或“留心考察的人”。它是动词 ἐπανορθοῖ（纠正、引导）的直接宾语。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（2 处，最近 2026-10-09）

2026-10-09 与底本核对 — 原文 1 处
2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:11.18a.1-11.18a.3