大西庇阿进军新迦太基与该城地势说明的前言｜波利比奥斯《历史》第十卷 10.9.1–10.9.8 希腊语原文·中文译文

§10.9.1

ἐγίνετο τὴν παρασκευὴν¹ ἐν τῇ παραχειμασίᾳ. καὶ ταύτην ἔχων τὴν ἐπιβολὴν καὶ τὴν ἡλικίαν, ἣν ἀρτίως εἶπα, πάντας ἀπεκρύψατο χωρὶς Γαΐου Λαιλίου, μέχρι πάλιν αὐτὸς ἔκρινε φανερὸν ποιεῖν.

他在冬营期间进行着这项准备。凭借着这样的企图以及我刚才提到的年龄，他向除了盖乌斯·莱利乌斯以外的所有人隐瞒了此事，直到他自己再次决定公开为止。

§10.9.2

τούτοις δὲ τοῖς ἐκλογισμοῖς ὁμολογοῦντες οἱ συγγραφεῖς, ὅταν ἐπὶ τὸ τέλος ἔλθωσι τῆς πράξεως, οὐκ οἶδʼ ὅπως οὐκ εἰς τὸν ἄνδρα καὶ τὴν τούτου πρόνοιαν, εἰς δὲ τοὺς θεοὺς καὶ τὴν τύχην ἀναφέρουσι τὸ γεγονὸς κατόρθωμα, καὶ ταῦτα² χωρὶς τῶν εἰκότων καὶ τῆς τῶν συμβεβιωκότων μαρτυρίας, καὶ διὰ τῆς ἐπιστολῆς τῆς πρὸς Φίλιππον αὐτοῦ τοῦ Ποπλίου σαφῶς ἐκτεθεικότος ὅτι τούτοις τοῖς ἐκλογισμοῖς χρησάμενος, οἷς ἡμεῖς ἀνώτερον ἐξελογισάμεθα, καθόλου τε τοῖς ἐν Ἰβηρίᾳ πράγμασιν ἐπιβάλοιτο καὶ κατὰ μέρος τῇ τῆς Καρχηδόνος πολιορκίᾳ.

历史学家们虽然同意这些推论，但当他们谈到行动的结局时，不知何故，他们不将所取得的成功归功于这个人及其远见，而是归功于神明和运气。而且，这完全撇开了合理性以及与他共同生活过的人的证词，并且尽管普布利乌斯本人在给腓力的信中已经清楚地阐明，正是通过采用我们上面所推算出的这些推论，他才全面着手伊比利亚的事务以及具体着手对卡太基的包围。

§10.9.4

πλὴν τότε γε τῷ μὲν ἐπὶ τοῦ στόλου Γαΐῳ Λαιλίῳ διʼ ἀπορρήτων ἐντειλάμενος παρήγγειλε πλεῖν ἐπὶ τὴν προειρημένην πόλιν —

无论如何，当时他秘密嘱咐执掌舰队的盖乌斯·莱利乌斯，命令他向上述城市航行——

§10.9.5

μόνος γὰρ οὗτος αὐτῷ συνῄδει τὴν ἐπιβολήν, καθάπερ ἀνώτερον εἶπον —

因为正如我上面所说，只有此人知晓他的企图——

§10.9.6

αὐτὸς δὲ τὰς πεζικὰς δυνάμεις ἀναλαβὼν ἐποιεῖτο τὴν πορείαν μετὰ σπουδῆς. εἶχε δὲ τὸ μὲν τῶν πεζῶν πλῆθος εἰς δισμυρίους καὶ πεντακισχιλίους, ἱππεῖς δʼ εἰς δισχιλίους καὶ πεντακοσίους.

而他自己则率领步兵部队，急速行军。他的步兵人数约有二万五千，骑兵约有二千五百。

§10.9.7

ἀφικόμενος δʼ ἑβδομαῖος³ κατεστρατοπέδευσε κατὰ τὸ πρὸς ἄρκτους μέρος τῆς πόλεως, καὶ περιεβάλετο κατὰ μὲν τὴν ἐκτὸς ἐπιφάνειαν τῆς στρατοπεδείας τάφρον καὶ χάρακα διπλοῦν ἐκ θαλάττης εἰς θάλατταν, κατὰ δὲ τὴν πρὸς τὴν πόλιν ἁπλῶς οὐδέν. αὐτὴ γὰρ ἡ τοῦ τόπου φύσις ἱκανὴν ἀσφάλειαν αὐτῷ παρεσκεύαζε.

他在第七天抵达，在城市的北侧安营扎寨，并在营地的外侧修筑了一条从海延伸到海的双重壕沟和栅栏，但在面向城市的那一侧则完全没有做任何修筑。因为该地天然的地形本身就为他提供了足够的安全。

§10.9.8

μέλλοντες δὲ καὶ τὴν πολιορκίαν καὶ τὴν ἅλωσιν τῆς πόλεως δηλοῦν, ἀναγκαῖον ἡγούμεθʼ εἶναι τὸ καὶ τοὺς παρακειμένους τόπους καὶ τὴν θέσιν αὐτῆς ἐπὶ ποσὸν ὑποδεῖξαι τοῖς ἀκούουσι.

在准备叙述该城的包围与攻占之际，我们认为有必要向听众在一定程度上介绍其周边地区和它的地理位置。

语法注3 条

10.9.1ἐγίνετο τὴν παρασκευὴν
抄本中的 ἐγίνετο τὴν παρασκευήν 在句法上较为奇特。可以将宾格 τὴν παρασκευήν 理解为关系宾格（表示“关于准备”），或者将其视为 ἐποιεῖτο（“他正在进行准备”）的异读或误抄，从而在语境中作主动动作理解。
10.9.3καὶ ταῦτα
短语 καὶ ταῦτα 是一个表示“而且、尽管如此”的惯用宾格结构，不带主要动词。在此处它与后面的属格绝对结构 σαφῶς ἐκτεθεικότος 相联系，用以强调历史学家们观点的荒谬性。
10.9.7ἀφικόμενος δʼ ἑβδομαῖος
形容词 ἑβδομαῖος（意为“第七天的”）以谓语性位置（副词性地）使用，表示“在第七天抵达”。这是希腊语中表示时间或顺序的形容词作副词用法的典型例子。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:10.9.1-10.9.8