埃德塔尼亚统治者埃德康的归顺｜波利比奥斯《历史》第十卷 10.34.1–10.34.11 希腊语原文·中文译文

§10.34.1

κατὰ δὲ τὴν Ἰβηρίαν Πόπλιος ὁ τῶν Ῥωμαίων στρατηγός, ποιούμενος τὴν παραχειμασίαν ἐν Ταρράκωνι, καθάπερ ἐν τοῖς πρὸ τούτων δεδηλώκαμεν, πρῶτον μὲν τοὺς Ἴβηρας εἰς τὴν αὑτῶν φιλίαν καὶ πίστιν ἐνεδήσατο διὰ τῆς τῶν ὁμήρων ἑκάστοις ἀποδόσεως, λαβὼν συναγωνιστὴν ἐκ ταὐτομάτου πρὸς τοῦτο τὸ μέρος Ἐδεκῶνα τὸν Ἐδετανῶν δυνάστην, ὃς ἅμα τῷ προσπεσεῖν τὴν Καρχηδόνος ἅλωσιν καὶ γενέσθαι κύριον τῆς γυναικὸς αὐτοῦ καὶ τῶν υἱῶν τὸν Πόπλιον,¹ εὐθέως συλλογισάμενος τὴν ἐσομένην τῶν Ἰβήρων μεταβολὴν ἀρχηγὸς ἐβουλήθη γενέσθαι τῆς αὐτῆς ὁρμῆς, μάλιστα πεπεισμένος οὕτως τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα κομιεῖσθαι καὶ δόξειν οὐ κατʼ ἀνάγκην, ἀλλὰ κατὰ πρόθεσιν αἱρεῖσθαι τὰ Ῥωμαίων· ἃ καὶ συνέβη γενέσθαι.

在伊比利亚，罗马人的将领普布利乌斯正如我们在前文中已说明的那样在塔拉科过冬，他首先通过将人质分别归还给每个人，使伊比利亚人与他们建立了友谊和信任。在这件事上，他意外地得到了埃德塔尼亚人的统治者埃德康作为同盟者，埃德康一听说卡太基被攻占以及普布利乌斯掌控了他的妻子和儿子，便立刻推测出伊比利亚人即将发生的转变，并希望成为这一相同趋势的带头人。他深信这样做不仅能领回妻子和孩子，而且会被视为并非出于被迫，而是出于自愿选择罗马人的一方；而事情也确实这样发生了。

§10.34.4

τῶν γὰρ δυνάμεων ἄρτι διαφειμένων εἰς τὴν παραχειμασίαν παρῆν εἰς τὴν Ταρράκωνα μετὰ τῶν οἰκείων καὶ φίλων.

因为当军队刚被分散去过冬时，他就带着亲属和朋友来到了塔拉科。

§10.34.5

ἐλθὼν δʼ εἰς λόγους τῷ Ποπλίῳ ταύτην ἔφη τοῖς θεοῖς μεγίστην χάριν ἔχειν, ὅτι πρῶτος τῶν κατὰ τὴν χώραν δυναστῶν ἥκει πρὸς αὐτόν.

他与普布利乌斯会面交谈，表示对神明怀有最深切的感激，因为他是该地区统治者中第一个来到他面前的人。

§10.34.6

τοὺς μὲν γὰρ ἄλλους ἀκμὴν διαπέμπεσθαι καὶ βλέπειν πρὸς Καρχηδονίους, τὰς δὲ χεῖρας ἐκτείνειν Ῥωμαίοις· αὐτὸς δὲ παραγεγονέναι² διδοὺς οὐ μόνον αὑτόν, ἀλλὰ καὶ τοὺς φίλους καὶ συγγενεῖς εἰς τὴν Ῥωμαίων πίστιν. διόπερ ἂν νομισθῇ παρʼ αὐτῷ φίλος καὶ σύμμαχος, μεγάλην μὲν αὐτῷ πρὸς τὸ παρὸν ἔφη, μεγάλην δʼ εἰς τὸ μέλλον παρέξεσθαι χρείαν.

他说，因为其他人还在进行接触并观望卡太基人，同时又向罗马人伸出双手；而他自己则已亲自到来，不仅将他自己，而且将他的朋友和亲属都托付给罗马人的信用。因此，如果他在他那里被视为朋友和盟友，他说，无论对眼前还是对未来，都将为他提供巨大的帮助。

§10.34.8

παραυτίκα μὲν γὰρ θεασαμένους τοὺς Ἴβηρας πρός τε τὴν φιλίαν αὑτὸν προσδεδεγμένον καὶ τετευχότα τῶν ἀξιουμένων πάντας ἐπὶ τὸ παραπλήσιον ἥξειν,³ σπουδάζοντας κομίσασθαι τοὺς ἀναγκαίους καὶ τυχεῖν τῆς Ῥωμαίων συμμαχίας· εἰς δὲ τὸν μετὰ ταῦτα χρόνον προκαταληφθέντας τῇ τοιαύτῃ τιμῇ καὶ φιλανθρωπίᾳ συναγωνιστὰς ἀπροφασίστους ὑπάρξειν αὐτῷ πρὸς τὰ κατάλοιπα τῶν ἔργων.

因为伊比利亚人一旦看到他已被接纳为友并得到了所要求的一切，立刻就会全都以同样的方式前来，急于领回自己的亲人并获得罗马人的同盟；而在以后的时间里，他们被这种尊重和仁慈所预先感化，在余下的事业中，将成为他毫无保留、尽心竭力的合作者。

§10.34.10

διόπερ ἠξίου τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα κομίσασθαι, καὶ κριθεὶς φίλος ἐπανελθεῖν εἰς τὴν οἰκείαν, ἵνα λαβὼν ἀφορμὴν εὔλογον ἐναποδείξηται τὴν αὑτοῦ καὶ τῶν φίλων εὔνοιαν κατὰ δύναμιν εἴς τε τὸν Πόπλιον αὐτὸν καὶ τὰ Ῥωμαίων πράγματα.

因此，他请求领回妻子和孩子们，并在被确认为朋友后返回家乡，以便获得正当的契机，向普布利乌斯本人及罗马人的事业，尽力展现自己和朋友们的善意。

§10.34.11

Ἐδεκὼν μὲν οὖν τοιαῦτα

埃德康说了这样的话——

语法注3 条

10.34.2ἅμα τῷ προσπεσεῖν τὴν Καρχηδόνος ἅλωσιν καὶ γενέσθαι κύριον τῆς γυναικὸς αὐτοῦ καὶ τῶν υἱῶν τὸν Πόπλιον
介词短语 ἅμα τῷ（一……就）支配两个不定式 προσπεσεῖν 和 γενέσθαι。第一个不定式的宾格主语是 τὴν Καρχηδόνος ἅλωσιν（迦太基的陷落），第二个不定式的宾格主语是 τὸν Πόπλιον（普布利乌斯）。
10.34.6αὐτὸς δὲ παραγεγονέναι
在间接引语中，不定式 παραγεγονέναι 的主语是说话者本人（埃德康），因此使用主格 αὐτός 而非宾格（主格配不定式结构）。
10.34.8θεασαμένους τοὺς Ἴβηρας ... πάντας ... ἥξειν
不定式 ἥξειν（将来时）的逻辑主语是宾格的 πάντας，而前面的宾格分词短语 θεασαμένους τοὺς Ἴβηρας（伊比利亚人目睹了……）在语义上修饰这个 πάντας。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-10-09）

2026-10-09 与底本核对 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:10.34.1-10.34.11