罗马舰队初航与科尔内利乌斯被俘｜波利比奥斯《历史》第一卷 1.21.1–1.21.11 希腊语原文·中文译文

§1.21.1

θησαν τῆς ἐπιβολῆς. οὐ μὲν ἀλλʼ¹ οἷς μὲν ἐπιμελὲς ἦν τῆς ναυπηγίας, ἐγίνοντο περὶ τὴν τῶν πλοίων κατασκευήν, οἱ δὲ τὰ πληρώματα συναθροίσαντες ἐδίδασκον ἐν τῇ γῇ κωπηλατεῖν τὸν τρόπον τοῦτον·

……［阻碍了这一企图。］不过，负责造船的人致力于船只的建造，而召集船员的人则在陆地上用以下方法教他们划桨：

§1.21.2

καθίσαντες ἐπὶ τῶν εἰρεσιῶν ἐν τῇ χέρσῳ τοὺς ἄνδρας τὴν αὐτὴν ἔχοντας τάξιν ταῖς ἐπʼ αὐτῶν τῶν πλοίων καθέδραις,² μέσον δʼ ἐν αὐτοῖς στήσαντες τὸν κελευστήν, ἅμα πάντας ἀναπίπτειν ἐφʼ αὑτοὺς ἄγοντας τὰς χεῖρας καὶ πάλιν προνεύειν ἐξωθοῦντας ταύτας συνείθιζον ἄρχεσθαί τε καὶ λήγειν τῶν κινήσεων πρὸς τὰ τοῦ κελευστοῦ παραγγέλματα. προκατασκευασθέντων δὲ τούτων, ἅμα τῷ συντελεσθῆναι τὰς ναῦς καθελκύσαντες καὶ βραχὺν χρόνον ἐπʼ αὐτῆς τῆς ἀληθείας ἐν θαλάττῃ πειραθέντες ἔπλεον παρὰ τὴν Ἰταλίαν κατὰ τὸ πρόσταγμα τοῦ στρατηγοῦ.

即在陆地的模拟桨座上，让人们按照与实际船只座位完全相同的顺序坐好，并将号令员置于他们中间，训练他们所有人同时向后倾斜身体并收回双手，然后再次向前倾斜并推出双手，并根据号令员的指令开始和停止动作。当这些准备工作就绪后，在船只完工的同时，他们将其下水，并在海上的实际操作中进行了短暂的尝试，随后按照将领的命令沿着意大利海岸航行。

§1.21.4

ὁ γὰρ ἐπὶ τῆς ναυτικῆς δυνάμεως τεταγμένος τοῖς Ῥωμαίοις Γνάιος Κορνήλιος ὀλίγαις ἡμέραις πρότερον, συντάξας τοῖς ναυάρχοις, ἐπειδὰν καταρτίσωσι τὸν στόλον, πλεῖν ὡς ἐπὶ τὸν πορθμόν, αὐτὸς ἀναχθεὶς μετὰ νεῶν ἑπτακαίδεκα προκατέπλευσεν ἐπὶ τὴν Μεσσήνην, σπουδάζων τὰ κατεπείγοντα πρὸς τὴν χρείαν παρασκευάσαι τῷ στόλῳ.

因为受命指挥罗马海军的格奈乌斯·科尔内利乌斯在几天前已命令船长们在整备好舰队后立即驶向海峡，而他自己则带着十七艘船出海，先行驶往美塞内，急于为舰队的使用准备紧迫所需之物。

§1.21.5

προσπεσούσης δʼ αὐτῷ πράξεως ἐκεῖ περὶ τῆς τῶν Λιπαραίων πόλεως, δεξάμενος τὴν ἐλπίδα προχειρότερον τοῦ δέοντος ἔπλει ταῖς προειρημέναις ναυσὶ καὶ καθωρμίσθη πρὸς τὴν πόλιν.

但在那里发生了一桩关于利帕拉人城市的投降交涉，他过于草率地接受了这一希望，率领上述船只航行，并在该城市附近停泊。

§1.21.6

ὁ δὲ τῶν Καρχηδονίων στρατηγὸς Ἀννίβας, ἀκούσας ἐν τῷ Πανόρμῳ τὸ γεγονὸς ἐξαποστέλλει Βοώδη τῆς γερουσίας ὑπάρχοντα, ναῦς εἴκοσι δούς.

而在帕诺尔穆斯的迦太基将领汉尼拔听闻此事后，便派遣了身为长老会议员的博奥德斯，并给了他二十艘船。

§1.21.7

ὃς ἐπιπλεύσας νυκτὸς ἐν τῷ λιμένι συνέκλεισε τοὺς περὶ τὸν Γνάιον. ἡμέρας δʼ ἐπιγενομένης τὰ μὲν πληρώματα πρὸς φυγὴν ὥρμησεν εἰς τὴν γῆν, ὁ δὲ Γνάιος ἐκπλαγὴς γενόμενος καὶ ποιεῖν ἔχων οὐδὲν τέλος παρέδωκεν αὑτὸν τοῖς πολεμίοις.

他在夜间驶来，将格奈乌斯一行围困在港口内。次日拂晓，船员们纷纷向陆地逃窜，而格奈乌斯则惊慌失措，无计可施，最终向敌人投降。

§1.21.8

οἱ δὲ Καρχηδόνιοι τάς τε ναῦς καὶ τὸν στρατηγὸν τῶν ὑπεναντίων ὑποχείριον ἔχοντες παραχρῆμα πρὸς τὸν Ἀννίβαν ἀπῆραν.

迦太基人将对手的船只和将领收入手中后，便立即启航前往汉尼拔处。

§1.21.9

μετʼ οὐ πολλὰς δʼ ἡμέρας, οὕτως ἐναργοῦς ὄντος καὶ προσφάτου τοῦ περὶ τὸν Γνάιον ἀτυχήματος, παρʼ ὀλίγον³ αὐτὸς Ἀννίβας εἰς τὸ παραπλήσιον ἁμάρτημα προφανῶς ἐνέπεσεν.

但没过几天，尽管关于格奈乌斯的惨败是如此显而易见且就在眼前，汉尼拔本人也差点公然陷入相似的错误中。

§1.21.10

ἀκούσας γὰρ τὸν τῶν Ῥωμαίων στόλον κομιζόμενον παρὰ τὴν Ἰταλίαν σύνεγγυς εἶναι, κατιδεῖν βουλόμενος τό τε πλῆθος καὶ τὴν ὅλην σύνταξιν τῶν ὑπεναντίων, λαβὼν πεντήκοντα ναῦς ἐπιπλεῖ.

因为他听闻罗马人的舰队正沿着意大利海岸航行且已迫近，想要亲眼看一看对手的数量以及整个阵形，便带着五十艘船驶去。

§1.21.11

κάμπτων δὲ περὶ τὸ τῆς Ἰταλίας ἀκρωτήριον ἐμπίπτει τοῖς πολεμίοις ἐν κόσμῳ καὶ τάξει ποιουμένοις τὸν πλοῦν καὶ τὰς μὲν πλείους ἀπέβαλε τῶν νεῶν, αὐτὸς δὲ μετὰ τῶν ὑπολειφθεισῶν ἀνελπίστως καὶ παραδόξως διέφυγεν.

然而，在绕过意大利的海角时，他撞上了正井然有序地航行的敌军，失去了大部分船只，而他自己则带着余下的船只出乎意料且奇迹般地逃脱了。

语法注3 条

1.21.1οὐ μὲν ἀλλʼ
表示强烈对比或过渡的语气小词。承接前一分段末尾的虚拟语气假设（“若非此事发生，他们自始至终都会受阻”），用以转向实际发生的对比性情况：“尽管如此，实际情况是……”
1.21.2ταῖς ἐπʼ αὐτῶν τῶν πλοίων καθέδραις
属于由形容词 τὴν αὐτήν（“相同的”）所引导的与格，用以表示比较的对象：“与实际船只上的座位（相同的顺序）”。这是希腊语中表示相同性或相似性的标准用法。
1.21.9παρʼ ὀλίγον
意为“几乎”、“差一点就……”的副词性惯用词组。此处修饰主句动词 ἐνέπεσεν（“坠入”），表示汉尼拔虽然实际并未重蹈覆辙，但在极其危险的边缘差点犯下同样性质的错误。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-10-12）

2026-10-12 统一书写 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:1.21.1-1.21.11