埃福罗斯论克里特的教育制度与习俗｜斯特拉波《地理学》第十卷 10.4.20–10.4.22 希腊语原文·中文译文

§10.4.20

τῶν Κρητικῶν τὰ κυριώτατα τῶν καθʼ ἕκαστα τοιαῦτα εἴρηκε.¹ γαμεῖν μὲν ἅμα πάντες ἀναγκάζονται παρʼ αὐτοῖς οἱ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐκ τῆς τῶν παίδων ἀγέλης ἐκκριθέντες, οὐκ εὐθὺς δʼ ἄγονται παρʼ ἑαυτοὺς τὰς γαμηθείσας παῖδας, ἀλλʼ ἐπὰν ἤδη διοικεῖν ἱκαναὶ ὦσι τὰ περὶ τοὺς οἴκους· φερνὴ δʼ ἐστίν, ἂν ἀδελφοὶ ὦσι, τὸ ἥμισυ τῆς τοῦ ἀδελφοῦ μερίδος· παῖδας δὲ γράμματά τε μανθάνειν² καὶ τὰς ἐκ τῶν νόμων ᾠδὰς καί τινα εἴδη τῆς μουσικῆς. τοὺς μὲν οὖν ἔτι νεωτέρους εἰς τὰ συσσίτια ἄγουσι τὰ ἀνδρεῖα· χαμαὶ δὲ καθήμενοι διαιτῶνται μετʼ ἀλλήλων ἐν φαύλοις τριβωνίοις καὶ χειμῶνος καὶ θέρους τὰ αὐτά, διακονοῦσί τε καὶ ἑαυτοῖς καὶ τοῖς ἀνδράσι· συμβάλλουσι δʼ εἰς μάχην καὶ οἱ ἐκ τοῦ αὐτοῦ συσσιτίου πρὸς ἀλλήλους, καὶ πρὸς ἕτερα συσσίτια· καθʼ ἕκαστον δὲ ἀνδρεῖον ἐφέστηκε παιδονόμος· οἱ δὲ μείζους εἰς τὰς ἀγέλας ἄγονται· τὰς δʼ ἀγέλας συνάγουσιν οἱ ἐπιφανέστατοι τῶν παίδων καὶ δυνατώτατοι ἕκαστος ὅσους πλείστους οἷός τέ ἐστιν ἀθροίζων· ἑκάστης δὲ τῆς ἀγέλης ἄρχων ἐστὶν ὡς τὸ πολὺ ὁ πατὴρ τοῦ συναγαγόντος, κύριος ὢν ἐξάγειν ἐπὶ θήραν καὶ δρόμους, τὸν δʼ ἀπειθοῦντα κολάζειν· τρέφονται δὲ δημοσίᾳ· τακταῖς δέ τισιν ἡμέραις ἀγέλη πρὸς ἀγέλην συμβάλλει μετὰ αὐλοῦ καὶ λύρας εἰς μάχην ἐν ῥυθμῷ, ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς πολεμικοῖς εἰώθασιν, ἐκφέρουσι δὲ καὶ τὰς πληγὰς τὰς μὲν διὰ χειρὸς τὰς δὲ καὶ διʼ ὅπλων σιδηρῶν.

埃福罗斯对克里特人各项制度中最重要的部分作了如下叙述。在他们那里，所有在同一时间从“少年群”中被选拔出来的人都被强迫同时结婚，但他们并不立即把娶进门的少女带回自己家中，而是等到她们已经能够管理家务的时候才带回去。如果有兄弟，嫁妆是兄弟份额的一半。而孩子们则要学习读写、法律规定的歌谣以及某些种类的音乐。因此，他们把还比较年幼的孩子带到被称为“安德里亚”的共同进餐处；他们坐在地上，无论冬夏都穿着同样粗劣的外套，共同生活，并为自己和成年男子们服务。此外，来自同一共同进餐处的孩子们会互相进行战斗，也会与其他共同进餐处的孩子们战斗。每个“安德里亚”都设有一名少年监督官。而年龄较大的孩子则被带入“群”中；这些“群”是由孩子们中最显赫、最有力的人，各自尽可能多地召集人手组织起来的。每个“群”的领导者通常是召集者的父亲，他有权带他们出去打猎和跑步，并惩罚不听话的人。他们由公费供养。在某些固定的日子里，群与群之间会伴随着长笛和竖琴的声音，像在战争中习惯的那样，有节奏地进行战斗，他们也会进行打击，有的是用手，有的则是用铁制武器。

§10.4.21

ἴδιον δʼ αὐτοῖς τὸ περὶ τοὺς ἔρωτας νόμιμον· οὐ γὰρ πειθοῖ κατεργάζονται τοὺς ἐρωμένους ἀλλʼ ἁρπαγῇ· προλέγει τοῖς φίλοις πρὸ τριῶν ἢ πλειόνων ἡμερῶν ὁ ἐραστὴς ὅτι μέλλει τὴν ἁρπαγὴν ποιεῖσθαι· τοῖς δʼ ἀποκρύπτειν μὲν τὸν παῖδα ἢ μὴ ἐᾶν πορεύεσθαι τὴν τεταγμένην ὁδὸν τῶν αἰσχίστων ἐστίν, ὡς ἐξομολογουμένοις ὅτι ἀνάξιος ὁ παῖς εἴη τοιούτου ἐραστοῦ τυγχάνειν· συνιόντες δʼ, ἂν μὲν τῶν ἴσων ἢ τῶν ὑπερεχόντων τις ᾖ τοῦ παιδὸς τιμῇ καὶ τοῖς ἄλλοις ὁ ἁρπάζων, ἐπιδιώκοντες ἀνθήψαντο μόνον μετρίως τὸ νόμιμον ἐκπληροῦντες, τἆλλα δʼ ἐπιτρέπουσιν ἄγειν χαίροντες· ἂν δʼ ἀνάξιος, ἀφαιροῦνται· πέρας δὲ τῆς ἐπιδιώξεώς ἐστιν ἕως ἂν ἀχθῇ ὁ παῖς εἰς τὸ τοῦ ἁρπάσαντος ἀνδρεῖον. ἐράσμιον δὲ νομίζουσιν οὐ τὸν κάλλει διαφέροντα, ἀλλὰ τὸν ἀνδρείᾳ καὶ κοσμιότητι … καὶ δωρησάμενος³ ἀπάγει τὸν παῖδα τῆς χώρας εἰς ὃν βούλεται τόπον· ἐπακολουθοῦσι δὲ τῇ ἁρπαγῇ οἱ παραγενόμενοι, ἑστιαθέντες δὲ καὶ συνθηρεύσαντες δίμηνον (οὐ γὰρ ἔξεστι πλείω χρόνον κατέχειν τὸν παῖδα) εἰς τὴν πόλιν καταβαίνουσιν. ἀφίεται δʼ ὁ παῖς δῶρα λαβὼν στολὴν πολεμικὴν καὶ βοῦν καὶ ποτήριον. ταῦτα μὲν τὰ κατὰ τὸν νόμον δῶρα … καὶ ἄλλα πλείω καὶ πολυτελῆ, ὥστε συνερανίζειν τοὺς φίλους διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἀναλωμάτων. τὸν μὲν οὖν βοῦν θύει τῷ Διὶ καὶ ἑστιᾷ τοὺς συγκαταβαίνοντας, εἶτʼ ἀποφαίνεται περὶ τῆς πρὸς τὸν ἐραστὴν ὁμιλίας εἴτʼ ἀσμενίζων τετύχηκεν εἴτε μή, τοῦ νόμου τοῦτʼ ἐπιτρέψαντος, ἵνʼ εἴ τις αὐτῷ βία προσενήνεκται κατὰ τὴν ἁρπαγήν, ἐνταῦθα παρῇ τιμωρεῖν ἑαυτῷ καὶ ἀπαλλάττεσθαι. τοῖς δὲ καλοῖς τὴν ἰδέαν καὶ προγόνων ἐπιφανῶν [αἰσχρὸν] ἐραστῶν μὴ τυχεῖν,⁴ ὡς διὰ τὸν τρόπον τοῦτο παθοῦσιν. ἔχουσι δὲ τιμὰς οἱ παρασταθέντες (οὕτω γὰρ καλοῦσι τοὺς ἁρπαγέντας)· ἔν τε γὰρ τοῖς χοροῖς καὶ τοῖς δρόμοις ἔχουσι τὰς ἐντιμοτάτας χώρας, τῇ τε στολῇ κοσμεῖσθαι διαφερόντως τῶν ἄλλων ἐφίεται τῇ δοθείσῃ παρὰ τῶν ἐραστῶν, καὶ οὐ τότε μόνον ἀλλὰ καὶ τέλειοι γενόμενοι διάσημον ἐσθῆτα φέρουσιν, ἀφʼ ἧς γνωσθήσεται ἕκαστος κλεινὸς γενόμενος· τὸν μὲν γὰρ ἐρώμενον καλοῦσι κλεινὸν τὸν δʼ ἐραστὴν φιλήτορα.

此外，关于恋爱的习俗是他们特有的；因为他们不是通过说服，而是通过劫持来获得所爱之人的。爱者会在三天或更早之前向朋友们宣告他将要进行劫持。但是对于他们（孩子的亲友）来说，把孩子藏起来或不允许他走既定的路线是最可耻的事情之一，因为这相当于承认这孩子不配得到这样的爱者。当他们相遇时，如果劫持者在地位和其他方面与孩子平等或更优，他们只进行追赶并象征性地轻轻触碰以履行习俗，然后便高兴地允许他把孩子带走；但如果他不配，他们就会把孩子夺回。追赶的终点是孩子被带到劫持者的“安德里亚”。他们认为值得去爱的不是在外貌上杰出的人，而是在勇气和规矩上优秀的人。而爱者在赠送礼物后，将孩子带到他所希望的乡间某处；参与劫持的人随同他们前往，在共同宴饮和打猎两个月后（因为不允许留置孩子更长时间），他们便回到城里。孩子在获得军服、一头公牛和一只杯子作为礼物后被释放。这些是法律规定的礼物，但还有许多其他昂贵的礼物，由于花费巨大，朋友们甚至会共同出资协助。孩子将公牛献祭给宙斯并款待一同回城的人，然后表明他与爱者的交往是否令他满意，法律允许这样做是为了，如果他在劫持期间受到了任何暴力的对待，他可以在这里为自己复仇并断绝关系。而对于容貌美丽且祖先显赫的孩子来说，得不到爱者是一件可耻的事，因为这被认为是因为他们的品行才落得如此境地。那些“并肩站立者”（因为他们这样称呼被劫持的人）享有荣誉；因为无论是在舞蹈中还是在跑步中，他们都占有最光荣的位置，并且他们被允许用爱者赠送的衣服装扮得比其他人更突出，不仅在当时，甚至在他们成为成年人之后，他们也穿着一种标志性的衣服，从中人们可以认出每个人都成为了“克莱诺斯”；因为他们把被爱者称为“克莱诺斯”，而把爱者称为“皮莱托尔”。

§10.4.22

ταῦτα μὲν τὰ περὶ τοὺς ἔρωτας νόμιμα. ἄρχοντας δὲ δέκα αἱροῦνται· περὶ δὲ τῶν μεγίστων συμβούλοις χρῶνται τοῖς γέρουσι καλουμένοις· καθίστανται δʼ εἰς τοῦτο τὸ συνέδριον οἱ τῆς τῶν κόσμων ἀρχῆς ἠξιωμένοι καὶ τἆλλα δόκιμοι κρινόμενοι. ἀξίαν δʼ ἀναγραφῆς τὴν τῶν Κρητῶν πολιτείαν ὑπέλαβον διά τε τὴν ἰδιότητα καὶ τὴν δόξαν· οὐ πολλὰ δὲ διαμένει τούτων τῶν νομίμων, ἀλλὰ τοῖς Ῥωμαίων διατάγμασι τὰ πλεῖστα διοικεῖται, καθάπερ καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπαρχίαις συμβαίνει.

以上是关于恋爱的习俗。他们选举十名执政官；在最重要的事务上，他们任用被称为“长老”的人作为顾问；那些被认为配得上执政官职位、且在其他方面被判定为优秀的人，会被任命进入这个议事会。我认为克里特人的政体因其独特性和名声而值得记录；但是这些习俗中保留下来的并不多，大部分事务都是根据罗马人的法令来管理的，这在其他行省中也是一样。

语法注4 条

10.4.20εἴρηκε
主语未明确说明，但指历史学家埃福罗斯，前几章中一直在引用和参考他的著作。
10.4.20μανθάνειν
在依赖于 εἴρηκε 的间接引语中作宾格与不定式结构，其主语为宾格的 παῖδας。
10.4.21καὶ δωρησάμενος
由于文本中疑似存在残缺，主句动词已遗失，但在上下文语境中，主语已连同分词 δωρησάμενος 一起切换回“爱者（ἐραστής）”，描述其赠送礼物并带走孩子的行为。
10.4.21τοῖς δὲ καλοῖς τὴν ἰδέαν καὶ προγόνων ἐπιφανῶν ἐραστῶν μὴ τυχεῖν
不定式 μὴ τυχεῖν（未能获得）的主语为与格的 τοῖς καλοῖς...，而表示“是耻辱”（如 αἰσχρόν ἐστιν）的谓语在文中被省略，或需要从上下文中推断。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0099.tlg001.humanitext-grc2:10.4.20-10.4.22