- 底本
- Aristophanes. Aristophanis Comoediae, Vol. 1. Hall, F. W. and Geldart, William M., editors. Oxford: Clarendon Press, 1906.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0019.tlg003.humanitext-grc2:385-445
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
苏格拉底用人体消化和闭气爆裂等通俗的例子向斯特雷普西阿得斯解释雷电的自然原理。随后，云彩歌队登场，老人为了学到逃避债务的诡辩本领，甘愿将身体完全托付给苏格拉底当弟子。
φέρε τουτὶ τῷ χρὴ πιστεύειν;1
“得啦，凭什么要我相信这个？”
ἀπὸ σαυτοῦ ʼγώ σε διδάξω.
“我要用你自己的经历来教导你。
ἤδη ζωμοῦ Παναθηναίοις ἐμπλησθεὶς2 εἶτʼ ἐταράχθης
你曾在帕纳太奈亚节上灌满了肉汤，接着肚子
τὴν γαστέρα,3 καὶ κλόνος ἐξαίφνης αὐτὴν διεκορκορύγησεν;
翻江倒海，突然里面发出咕噜咕噜的乱响吗？”
νὴ τὸν Ἀπόλλω καὶ δεινὰ ποιεῖ γʼ εὐθύς μοι, καὶ τετάρακται
“凭阿波罗发誓，确实如此！那汤马上就在我肚里作怪，肚子乱成一团，
χὤσπερ βροντὴ τὸ ζωμίδιον παταγεῖ καὶ δεινὰ κέκραγεν·
那稀汤就像打雷一样轰鸣，发出可怕的叫声：
ἀτρέμας πρῶτον παππὰξ παππάξ, κἄπειτʼ ἐπάγει παπαπαππάξ,
起初轻轻地‘啪啪，啪啪’，接着又‘啪啪啪啪’地响起来，
χὤταν χέζω, κομιδῇ βροντᾷ παπαπαππὰξ ὥσπερ ἐκεῖναι.
等我拉屎的时候，就简直像那些云彩一样，轰隆轰隆‘啪啪啪啪’地直打雷。”
σκέψαι τοίνυν ἀπὸ γαστριδίου τυννουτουὶ οἷα πέπορδας·
“那么想想看，从你这么一丁点的小肚子里，能放出何等样的屁来；
τὸν δʼ Ἀέρα τόνδʼ ὄντʼ ἀπέραντον πῶς οὐκ εἰκὸς μέγα βροντᾶν;
而这无边无际的大气，发出巨大的雷鸣，难道不也是理所当然的吗？”
ταῦτʼ ἄρα καὶ τὠνόματʼ ἀλλήλοιν βροντὴ καὶ πορδὴ ὁμοίω.
“难怪‘雷鸣’和‘放屁’这两个名字彼此如此相似！”
ἀλλʼ ὁ κεραυνὸς πόθεν αὖ φέρεται λάμπων πυρί, τοῦτο δίδαξον,
“可是，那闪耀着火光的霹雳又是从哪里飞来的？请教导我这一点，
καὶ καταφρύγει βάλλων ἡμᾶς, τοὺς δὲ ζῶντας περιφλύει;
把我们烧死，或者把活下来的人烤焦？
τοῦτον γὰρ δὴ φανερῶς ὁ Ζεὺς ἵησʼ ἐπὶ τοὺς ἐπιόρκους.
因为显然是宙斯把这东西扔向那些发虚誓的人吧。”
καὶ πῶς ὦ μῶρε σὺ καὶ Κρονίων ὄζων καὶ βεκκεσέληνε,
“你怎么这么傻，满脑子克罗诺斯时代的陈腐思想，简直是个老古董！
εἴπερ βάλλει τοὺς ἐπιόρκους, δῆτʼ οὐχὶ Σίμωνʼ ἐνέπρησεν
如果他真的击打发虚誓的人，那他为什么不把西蒙烧掉，
οὐδὲ Κλεώνυμον οὐδὲ Θέωρον; καίτοι σφόδρα γʼ εἴσʼ ἐπίορκοι·
也不烧克勒奥纽莫斯，或者帖奥罗斯？他们可全都是地地道道的发虚誓者。
ἀλλὰ τὸν αὑτοῦ γε νεὼν βάλλει καὶ Σούνιον ἄκρον Ἀθηνέων
相反，他击打自己的神庙，击打雅典的苏尼翁海角，
καὶ τὰς δρῦς τὰς μεγάλας· τί μαθών;4 οὐ γὰρ δὴ δρῦς γʼ ἐπιορκεῖ.
还有那些高大的橡树。这又是为什么？橡树可不会发虚誓。”
οὐκ οἶδʼ· ἀτὰρ εὖ σὺ λέγειν φαίνει. τί γάρ ἐστιν δῆθʼ ὁ κεραυνός;
“我不知道。不过你说的似乎很有道理。那么，霹雳到底是什么呢？”
ὅταν ἐς ταύτας ἄνεμος ξηρὸς μετεωρισθεὶς κατακλῃσθῇ,
“当干燥的内风上升到高空，被封闭在这些云里时，
ἔνδοθεν αὐτὰς ὥσπερ κύστιν φυσᾷ, κἄπειθʼ ὑπʼ ἀνάγκης
它在里面像吹气球一样把云吹大，接着在必然性的作用下，
ῥήξας αὐτὰς ἔξω φέρεται σοβαρὸς διὰ τὴν πυκνότητα,
冲破它们，因其密度极大而猛烈地向外奔涌，
ὑπὸ τοῦ ῥοίβδου καὶ τῆς ῥύμης αὐτὸς ἑαυτὸν κατακάων.
由于它自己的呼啸和冲力，把自己点燃了。”
νὴ Δίʼ ἐγὼ γοῦν ἀτεχνῶς ἔπαθον τουτί ποτε Διασίοισιν
“凭宙斯发誓，我以前在迪亚西亚节时，就亲历过一回一模一样的事：
ὀπτῶν γαστέρα τοῖς συγγενέσιν, κᾆτʼ οὐκ ἔσχων ἀμελήσας·
当时我正给亲戚们烤牛肚，一时大意没把胃袋切开。
ἡ δʼ ἄρʼ ἐφυσᾶτʼ, εἶτʼ ἐξαίφνης διαλακήσασα πρὸς αὐτὼ
结果它鼓胀起来，接着突然‘啪’地爆裂开，正好冲着我的眼睛
τὠφθαλμώ μου προσετίλησεν καὶ κατέκαυσεν τὸ πρόσωπον.
喷出脏物，还把我的脸给烫伤了。”
ὦ τῆς μεγάλης ἐπιθυμήσας5 σοφίας ἄνθρωπε παρʼ ἡμῶν,
“噢，渴望从我们这里获得伟大智慧的人啊！
ὡς εὐδαίμων ἐν Ἀθηναίοις καὶ τοῖς Ἕλλησι γενήσει,
在雅典人和希腊人当中，你将变得多么幸福啊，
εἰ μνήμων εἶ καὶ φροντιστὴς καὶ τὸ ταλαίπωρον ἔνεστιν
如果你记性好，是个善于思考的人，而且在你的灵魂中
ἐν τῇ ψυχῇ, καὶ μὴ κάμνεις μήθʼ ἑστὼς μήτε βαδίζων,
有坚韧不拔的毅力，不论站着还是走着都不知疲倦，
μήτε ῥιγῶν ἄχθει λίαν μήτʼ ἀριστᾶν ἐπιθυμεῖς,
既不因寒冷而过度烦恼，也不渴望吃早饭，
οἴνου τʼ ἀπέχει καὶ γυμνασίων καὶ τῶν ἄλλων ἀνοήτων,
并且远离美酒、体育锻炼以及其他无聊的事，
καὶ βέλτιστον τοῦτο νομίζεις, ὅπερ εἰκὸς δεξιὸν ἄνδρα,
并且认为最美好的事情——正如一个聪明人应当认为的那样——
νικᾶν πράττων καὶ βουλεύων καὶ τῇ γλώττῃ πολεμίζων.
就是通过做事、献策以及用舌头作战斗争来获得胜利。”
ἀλλʼ οὕνεκά γε ψυχῆς στερρᾶς δυσκολοκοίτου τε μερίμνης
“不过，至于坚强的灵魂、让人夜不能寐的忧虑、
καὶ φειδωλοῦ καὶ τρυσιβίου γαστρὸς καὶ θυμβρεπιδείπνου,
以及节俭的、折磨生命的肚子和以野草为餐的生活，
ἀμέλει θαρρῶν οὕνεκα τούτων ἐπιχαλκεύειν παρέχοιμʼ ἄν.
别担心，为了这些，我绝对敢自信地把自己交出来，随你们像打铁一样锤炼。”
ἄλλο τι δῆτʼ οὖν νομιεῖς ἤδη θεὸν οὐδένα πλὴν ἅπερ ἡμεῖς,
“那么，你现在是不是不再承认别的神，而只承认我们所信奉的这三个神：
τὸ Χάος τουτὶ καὶ τὰς Νεφέλας καὶ τὴν γλῶτταν, τρία ταυτί;
这混沌、云彩和舌头，就这三个？”
οὐδʼ ἂν διαλεχθείην γʼ ἀτεχνῶς τοῖς ἄλλοις οὐδʼ ἂν ἀπαντῶν·
“我绝对连跟其他神说话都不会，路上碰见也全当没看见；
οὐδʼ ἂν θύσαιμʼ, οὐδʼ ἂν σπείσαιμʼ, οὐδʼ ἐπιθείην λιβανωτόν.
我绝不祭祀，不献祭酒，也不供奉香火。”
λέγε νυν ἡμῖν ὅ τι σοι δρῶμεν θαρρῶν, ὡς οὐκ ἀτυχήσεις
“那么放心地告诉我们，我们要为你做什么，你绝不会落空，
ἡμᾶς τιμῶν καὶ θαυμάζων καὶ ζητῶν δεξιὸς εἶναι.
只要你敬重、崇拜我们，并且追求变得聪明。”
ὦ δέσποιναι δέομαι τοίνυν ὑμῶν τουτὶ πάνυ μικρόν,
“噢，女主人啊，那我向你们请求一件非常小的事情，
τῶν Ἑλλήνων εἶναί με λέγειν ἑκατὸν σταδίοισιν6 ἄριστον.
让我在希腊人的辩才中，能超出别人整整一百斯塔迪翁。”
ἀλλʼ ἔσται σοι τοῦτο παρʼ ἡμῶν· ὥστε τὸ λοιπόν γʼ ἀπὸ τουδὶ
“这事我们会满足你。因此，从今往后，
ἐν τῷ δήμῳ γνώμας οὐδεὶς νικήσει πλείονας ἢ σύ.
在公民大会上，没有人比你通过更多的提案。”
μὴ ʼμοί γε λέγειν γνώμας μεγάλας· οὐ γὰρ τούτων ἐπιθυμῶ,
“别跟我提什么大提案，我不想要那些，
ἀλλʼ ὅσʼ ἐμαυτῷ στρεψοδικῆσαι καὶ τοὺς χρήστας διολισθεῖν.
我只想能为自己歪曲法律，并从债主那里开溜。”
τεύξει τοίνυν ὧν ἱμείρεις· οὐ γὰρ μεγάλων ἐπιθυμεῖς.
“那么你将得到你所渴望的，因为你想要的并不是什么大不了的事。
ἀλλὰ σεαυτὸν θαρρῶν παράδος τοῖς ἡμετέροις προπόλοισιν.
放心地把自己交给我们那些侍从吧。”
δράσω ταῦθʼ ὑμῖν πιστεύσας· ἡ γὰρ ἀνάγκη με πιέζει
“我会照办的，我相信你们。因为迫切的需要正逼迫着我，
διὰ τοὺς ἵππους τοὺς κοππατίας καὶ τὸν γάμον ὅς μʼ ἐπέτριψεν.
那是因为那些盖有马蹄印章的骏马，和这桩把我毁了的婚事。
νῦν οὖν ἀτεχνῶς ὅ τι βούλονται
因此，从现在起，不管他们想怎么样，
τουτὶ τοὐμὸν σῶμʼ αὐτοῖσιν
我的这具肉体，
παρέχω, τύπτειν πεινῆν διψῆν
我都随他们便，随便打、挨饿、挨渴、
αὐχμεῖν ῥιγῶν ἀσκὸν δείρειν,
弄脏、挨冻、或者剥皮做成皮口袋，
εἴπερ τὰ χρέα διαφευξοῦμαι,
只要我能逃脱债务，
τοῖς τʼ ἀνθρώποις εἶναι δόξω
而在世人眼里，我将显得
θρασὺς εὔγλωττος τολμηρὸς ἴτης
厚颜无耻、能言善辩、胆大妄为、横冲直撞，”
- 385τῷ χρὴ πιστεύειν
τῷ 是疑问代名词 τίνι（什么、凭什么）的缩约形。动词 πιστεύω（相信、确信）支配与格，在此表示“凭什么去相信（这事）”的疑问。
- 386ἐμπλησθεὶς
动词 ἐμπίπλημι（充满）的不定过去时被动分词。根据表示充盈或盛满的动词属性，它支配着前方的属格名词 ζωμοῦ（表示内容的属格）。
- 387τὴν γαστέρα
作为“关系（方面）宾格”修饰被动动词 ἐταράχθης（被打乱），限定受影响的身体部位。意为“在肚子方面被打乱（即胃肠不适）”。
- 402τί μαθών
使用 μανθάνω（学习、了解）的不定过去时分词组成的惯用疑问表达 τί μαθών;（字面意为“学到了什么？”）。常带有强烈的惊讶、指责或荒谬感，用于质问动机，意为“究竟出于什么意图？”或“为什么会这样？”。
- 412ἐπιθυμήσας
用于修饰呼格 ὦ ... ἄνθρωπε（人啊）的定语性不定过去时分词。由于分词所对应的动词 ἐπιθυμέω（热望）支配属格，因此置于修饰语前方的 τῆς μεγάλης ... σοφίας（伟大的智慧）作为该分词的属格宾语。
- 430ἑκατὸν σταδίοισιν
表示“差额的与格”。修饰最高级形容词 ἄριστον（最优秀的），表示领先他人程度的幅度和距离（整整一百斯塔迪翁之差）。
翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处