← 阿里斯托芬

骑士

§1-82

二仆人叹息帕夫拉戈尼亚人的恶行

两名仆人（德摩斯梯尼与尼基阿斯）抱怨他们在一个新买来的制革匠奴隶——帕夫拉戈尼亚人（克里昂）手下所遭受的悲惨遭遇。该恶棍完全蛊惑了他们的主人德谟斯（民众）。两人迫切地商讨逃跑或寻死的对策。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

ἰατταταιὰξ τῶν κακῶν, ἰατταταῖ.

哎呀呀呀，这倒霉透顶的事啊，哎呀呀！

κακῶς Παφλαγόνα τὸν νεώνητον κακὸν

愿诸神把那个新买来的恶棍帕夫拉戈尼亚人

αὐταῖσι βουλαῖς1 ἀπολέσειαν οἱ θεοί.

连同他的诡计一起彻底毁灭！

ἐξ οὗ γὰρ εἰσήρρησεν ἐς τὴν οἰκίαν

因为自从他强行闯入这个家门以来，

5

πληγὰς ἀεὶ προστρίβεται τοῖς οἰκέταις.

他总是把挨打的事转嫁给仆人们。

κάκιστα δῆθʼ οὗτός γε πρῶτος Παφλαγόνων

确实要让他惨死，这个帕夫拉戈尼亚人中最坏的家伙，

αὐταῖς διαβολαῖς.

连同他的谗言一起！

ὦ κακόδαιμον πῶς ἔχεις;

噢，倒霉的伙计，你怎么样了？

κακῶς καθάπερ σύ.

糟透了，就跟你一样。

δεῦρο δὴ πρόσελθʼ, ἵνα

快到这儿来，让我们

ξυναυλίαν κλαύσωμεν Οὐλύμπου νόμον.

合奏一曲奥林波斯的调子来痛哭吧。

10

μυμῦ μυμῦ μυμῦ μυμῦ μυμῦ μυμῦ.

呜呜，呜呜，呜呜，呜呜，呜呜，呜呜。

τί κινυρόμεθʼ ἄλλως; οὐκ ἐχρῆν ζητεῖν τινα

我们为什么徒然哀叹？难道我们不应该

σωτηρίαν νῷν, ἀλλὰ μὴ κλάειν ἔτι;

为我们俩寻找某种生路，而不是继续哭泣吗？

τίς οὖν γένοιτʼ ἄν;

那能有什么办法？

λέγε σύ.

你来说。

σὺ μὲν οὖν μοι λέγε,

还是你先对我说吧，

ἵνα μὴ μάχωμαι.

免得我和你争吵。

μὰ τὸν Ἀπόλλω ʼγὼ μὲν οὔ.

凭着阿波罗起誓，我才不先说。

πῶς ἂν σύ μοι λέξειας ἁμὲ2 χρὴ λέγειν;

你怎么才能把我应该说的话先对我说出来呢？

15

ἀλλʼ εἰπὲ θαρρῶν, εἶτα κἀγὼ σοὶ φράσω.

你尽管大胆说吧，然后我也会告诉你的。

ἀλλʼ οὐκ ἔνι μοι τὸ θρέττε. πῶς ἂν οὖν ποτε

但我心里可没有那种胆量。那到底该怎么

εἴποιμʼ ἂν αὐτὸ δῆτα κομψευριπικῶς;

用优雅的欧里庇得斯风格把它说出来呢？

μὴ ʼμοί γε, μὴ ʼμοί, μὴ διασκανδικίσῃς·

别冲着我，千万别冲着我，别拿野芹菜来打趣我！

20

ἀλλʼ εὑρέ τινʼ ἀπόκινον ἀπὸ τοῦ δεσπότου.

还是快想个办法，从主人那儿“开溜”吧。

λέγε δὴ μόλωμεν ξυνεχὲς ὡδὶ ξυλλαβών.

那你快把“我们”“走吧”连在一起，像这样一口气说出来。

καὶ δὴ λέγω μόλωμεν.

好，我说了：“我们走吧”。

ἐξόπισθε νῦν

现在，紧接着

αὐτὸ φάθι τοῦ μόλωμεν.

在“我们走吧”之后说个“它”。

αὐτό.

“它”。

πάνυ καλῶς.

好极了。

ὥσπερ δεφόμενος νῦν ἀτρέμα πρῶτον λέγε

现在，就像在手淫一样，先轻轻地

25

τὸ μόλωμεν, εἶτα δʼ αὐτό, κᾆτʼ ἐπάγων πυκνόν.

说出“我们走吧”，然后再说“它”，接着越来越快地连在一起说。

μόλωμεν αὐτὸ μόλωμεν αὐτομολῶμεν.3

我们走吧它，我们走吧它，逃跑吧！

ἢν

瞧！

οὐχ ἡδύ;

这不痛快吗？

νὴ Δία· πλήν γε περὶ τῷ δέρματι

凭着宙斯起誓，确实痛快！不过一想到我的这张皮，

δέδοικα τουτονὶ τὸν οἰωνόν.

我就害怕这个预兆。

τί δαί;

怎么说？

ὁτιὴ τὸ δέρμα δεφομένων ἀπέρχεται.

因为手淫多的人，皮都会掉的。

30

κράτιστα τοίνυν τῶν παρόντων ἐστὶ νῷν,

那么，在目前的情况下，我们最好的办法就是

θεῶν ἰόντε προσπεσεῖν του πρὸς βρέτας.

去拜倒在某位神明的塑像前。

† ποῖον βρέτας †; ἐτεὸν ἡγεῖ γὰρ θεούς;

什么神像？你真的相信有神吗？

ἔγωγε.

我信。

ποίῳ χρώμενος τεκμηρίῳ;

你有什么凭据？

ὁτιὴ θεοῖσιν ἐχθρός4 εἰμʼ. οὐκ εἰκότως;

因为我被神明所憎恨。这难道不合情合理吗？

35

εὖ προσβιβάζεις μʼ. ἀλλʼ ἑτέρᾳ πῃ σκεπτέον.

你倒说服了我。不过我们得往别的方向想想看。

βούλει τὸ πρᾶγμα τοῖς θεαταῖσιν φράσω;

你想让我把这事情向观众们说明一下吗？

οὐ χεῖρον· ἓν δʼ αὐτοὺς παραιτησώμεθα,

这主意不坏。不过我们要恳求他们一件事：

ἐπίδηλον ἡμῖν τοῖς προσώποισιν ποιεῖν,

如果他们喜欢我们的台词和情节，

ἢν τοῖς ἔπεσι χαίρωσι καὶ τοῖς πράγμασιν.

就请在脸上清楚地向我们表现出来。

40

λέγοιμʼ ἂν ἤδη. νῷν γάρ ἐστι δεσπότης

那我这就说了。因为我们有一个主人，

ἄγροικος ὀργὴν κυαμοτρὼξ ἀκράχολος,

脾气粗鲁，爱嚼蚕豆，易怒，

Δῆμος πυκνίτης, δύσκολον γερόντιον

他就是普尼克斯的德谟斯（民众），一个脾气古怪、

ὑπόκωφον. οὗτος τῇ προτέρᾳ νουμηνίᾳ

耳朵有点背的老头儿。这个老头，在上一个新月那天

ἐπρίατο δοῦλον, βυρσοδέψην Παφλαγόνα,

买了一个奴隶，一个制革匠帕夫拉戈尼亚人，

45

πανουργότατον καὶ διαβολώτατόν τινα.

是个极其奸诈、极爱进谗言的家伙。

οὗτος καταγνοὺς τοῦ γέροντος τοὺς τρόπους,5

这个制革帕夫拉戈尼亚人摸透了老头的脾气，

ὁ βυρσοπαφλαγών, ὑποπεσὼν τὸν δεσπότην

对主人谄媚逢迎，

ᾔκαλλʼ ἐθώπευʼ ἐκολάκευʼ ἐξηπάτα

摇尾乞怜，阿谀奉承，欺骗他，

κοσκυλματίοις ἄκροισι τοιαυτὶ λέγων·

用一些零碎的小皮革欺骗他，嘴里说着这样的话：

50

ὦ Δῆμε λοῦσαι πρῶτον ἐκδικάσας μίαν,

“德谟斯，审理完一件案子后，先去洗个澡吧，

ἐνθοῦ ῥόφησον ἔντραγʼ ἔχε τριώβολον.

把这个塞进嘴里，吞下去，吃点甜点，拿走你的三奥博尔吧。

βούλει παραθῶ σοι δόρπον; εἶτʼ ἀναρπάσας

想让我给您端上晚餐吗？”接着，只要我们有人

ὅ τι ἄν τις ἡμῶν σκευάσῃ, τῷ δεσπότῃ

准备了什么，

Παφλαγὼν κεχάρισται τοῦτο. καὶ πρώην γʼ ἐμοῦ

这个帕夫拉戈尼亚人就会把它抢走，当成自己的恩惠献给主人。就在前几天，我

55

μᾶζαν μεμαχότος ἐν Πύλῳ Λακωνικήν,

在皮洛斯捏好了一块拉科尼亚大麦饼，

πανουργότατά πως περιδραμὼν ὑφαρπάσας

他却不知怎么极其奸诈地绕了过来，一把抢走，

αὐτὸς παρέθηκε τὴν ὑπʼ ἐμοῦ μεμαγμένην,

把他自己——把那块由我捏好的大麦饼——献了上去。

ἡμᾶς δʼ ἀπελαύνει κοὐκ ἐᾷ τὸν δεσπότην

他把我们赶开，不让别的任何人伺候主人，

ἄλλον θεραπεύειν, ἀλλὰ βυρσίνην ἔχων

而是在主人用餐时拿着皮苍蝇拍

60

δειπνοῦντος ἑστὼς ἀποσοβεῖ τοὺς ῥήτορας.

站在一旁，把那些演说家们轰走。

ᾄδει δὲ χρησμούς· ὁ δὲ γέρων σιβυλλιᾷ.

他还在那儿高唱神谕，而那老头则迷恋神谕，发了希比拉狂。

ὁ δʼ αὐτὸν ὡς ὁρᾷ μεμακκοακότα,

他一看到老头听得呆若木鸡，

τέχνην πεποίηται. τοὺς γὰρ ἔνδον ἄντικρυς

就使出诡计。因为他公然用谎言诬陷家里的人，

ψευδῆ διαβάλλει· κᾆτα μαστιγούμεθα

接着挨鞭子的就是

65

ἡμεῖς· Παφλαγὼν δὲ περιθέων τοὺς οἰκέτας

我们。而那个帕夫拉戈尼亚人则在仆人之间跑来跑去，

αἰτεῖ ταράττει δωροδοκεῖ λέγων τάδε·

索要钱财，制造混乱，收受贿赂，嘴里说道：

ὁρᾶτε τὸν Ὕλαν διʼ ἐμὲ μαστιγούμενον;

“你们看见希拉斯因为我而挨鞭子了吗？

εἰ μή μʼ ἀναπείσετʼ, ἀποθανεῖσθε τήμερον.

要是你们不买通我，今天就是你们的死期。”

ἡμεῖς δὲ δίδομεν· εἰ δὲ μή, πατούμενοι

于是我们只好掏钱。否则，被那老头一顿

70

ὑπὸ τοῦ γέροντος ὀκταπλάσιον χέζομεν.

践踏，我们拉出来的屎得有八倍多。

νῦν οὖν ἀνύσαντε φροντίσωμεν ὦγαθέ,

所以现在，好伙计，我们赶紧考虑一下，

ποίαν ὁδὸν νὼ τρεπτέον καὶ πρὸς τίνα.

我们该走哪条路，又该投奔谁。

κράτιστʼ ἐκείνην τὴν μόλωμεν ὦγαθέ.

最好还是那条“走吧”（逃跑）的路，好伙计。

ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε τὸν Παφλαγόνʼ οὐδὲν λαθεῖν·

但是想瞒过那帕夫拉戈尼亚人，那是一点门都没有；

75

ἐφορᾷ γὰρ οὗτος πάντʼ. ἔχει γὰρ τὸ σκέλος

因为他监视着一切。他的一条腿

τὸ μὲν ἐν Πύλῳ, τὸ δʼ ἕτερον ἐν τἠκκλησίᾳ.

在皮洛斯，另一条腿在公民大会。

τοσόνδε δʼ αὐτοῦ βῆμα διαβεβηκότος

他迈着这么大的步子跨立着，

ὁ πρωκτός ἐστιν αὐτόχρημʼ ἐν Χάοσιν,

屁眼正好在卡奥尼亚，

τὼ χεῖρʼ ἐν Αἰτωλοῖς, ὁ νοῦς δʼ ἐν Κλωπιδῶν.

一双手在埃托利亚，而心思却在克洛皮代。

80

κράτιστον οὖν νῷν ἀποθανεῖν.

所以我们俩最好的办法就是死。

ἀλλὰ σκόπει,

不过，你得琢磨琢磨，

ὅπως ἂν ἀποθάνοιμεν ἀνδρικώτατα.

我们怎么死才最像个男子汉。

πῶς δῆτα πῶς γένοιτʼ ἂν ἀνδρικώτατα;

到底怎么死，怎么死才最像男子汉呢？

语法注5 条
  1. 3αὐταῖσι βουλαῖς

    代词 αὐτός 的与格（此处为阴性复数与格 αὐταῖσι）在无前置词的情况下与名词与格（βουλαῖς）连用，表示伴随或完全包含（“连同……一起”）。此处意为将帕夫拉戈尼亚人“连同他的诡计一起”毁灭。

  2. 16ἁμὲ

    关系代词 ἅ（中性复数宾格，作 λέγειν 的直接宾语）与人称代词 ἐμέ（宾格，作无人称动词 χρή 的逻辑主语）的混同（crasis）形式。整句构成名词性从句，意为“我应该说的话”。

  3. 26αὐτομολῶμεν

    谐音双关游戏。通过教导说话者连续且快速地念出 μόλωμεν（“我们走吧”，第一人称复数劝诱虚拟式）和 αὐτό（“它”），从而使其发音等同于 αὐτομολῶμεν（“让我们逃跑/背叛”，动词 αὐτομολέω 的第一人称复数劝诱虚拟式）。

  4. 34θεοῖσιν ἐχθρός

    与格 θεοῖσιν（古风的史诗/伊奥尼亚方言与格复数形式）依附于形容词 ἐχθρός。此处作被动含义（“被诸神所憎恨的”）而非主动含义（“对诸神敌对的”）。紧接着的疑问句 οὐκ εἰκότως;（“这难道不合情合理吗？”）反讽地表明，他被神明所憎恨的悲惨境遇正是神明存在的合理解释。

  5. 46καταγνοὺς τοῦ γέροντος τοὺς τρόπους

    分词 καταγνούς（动词 καταγιγνώσκω 的不定过去时主动分词）的构文。该动词通常支配人称属格与罪行/惩罚的宾格，意为“判定某人有罪”，但在此处引申为“摸透/看穿了老人（τοῦ γέροντος）的脾气/习惯（τοὺς τρόπους）”以谋求私利。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:greekLit:tlg0019.tlg002.humanitext-grc2:1-82