争夺马西斯提乌斯遗体与波斯骑兵撤退｜希罗多德《历史》第九卷 9.23.1–9.23.2 希腊语原文·中文译文

§9.23.1

ἰδόντες δὲ οἱ Ἀθηναῖοι οὐκέτι κατὰ τέλεα προσελαύνοντας τοὺς ἱππέας ἀλλὰ πάντας, τὴν ἄλλην στρατιὴν ἐπεβώσαντο. ἐν ᾧ δὲ ὁ πεζὸς ἅπας ἐβοήθεε, ἐν τούτῳ¹ μάχη ὀξέα² περὶ τοῦ νεκροῦ γίνεται.

雅典人见骑兵不再是按中队、而是全员一起冲过来，便向其余的军队大声呼救。当全体步兵赶来救援时，围绕着尸体展开了一场激烈的战斗。

§9.23.2

ἕως μέν νυν μοῦνοι ἦσαν οἱ τριηκόσιοι, ἑσσοῦντό τε πολλὸν καὶ τὸν νεκρὸν ἀπέλειπον· ὡς δέ σφι τὸ πλῆθος ἐπεβοήθησε, οὕτω δὴ οὐκέτι οἱ ἱππόται ὑπέμενον οὐδέ σφι ἐξεγένετο³ τὸν νεκρὸν ἀνελέσθαι, ἀλλὰ πρὸς ἐκείνῳ ἄλλους προσαπώλεσαν τῶν ἱππέων. ἀποστήσαντες ὦν ὅσον τε δύο στάδια ἐβουλεύοντο ὅ τι χρεὸν εἴη ποιέειν· ἐδόκεε δέ σφι ἀναρχίης ἐούσης⁴ ἀπελαύνειν παρὰ Μαρδόνιον.

起初，只要这三百人还是单独在战斗，他们便大受压制，并且渐渐放弃了尸体；但当大部队赶来支援他们时，骑兵们便再也无法支撑，他们也无法收回尸体，反而除他之外，又损失了其他的骑兵。于是他们后退了大约两斯塔迪翁，商议应当如何行事；在没有指挥官的情况下，他们认为应当撤回到马多尼乌斯那里。

语法注4 条

9.23.1ἐν ᾧ δὲ ... ἐν τούτῳ
从句中的时间关联词 ἐν ᾧ（在……期间）与主句开头的 ἐν τούτῳ（在此时）相呼应，表示两个动作同时发生。
9.23.1ὀξέα
此处 ὀξέα 既可以理解为形容词 ὀξύς 的中性复数形式用作副词（意为“激烈地”），也可以理解为爱奥尼亚方言中的阴性单数主格形式（相当于雅典方言的 ὀξεῖα），修饰主语 μάχη。上下文语境中作副词用较为自然。
9.23.2οὐδέ σφι ἐξεγένετο
此处为无人称句，由无人称动词 ἐκγίνομαι（可能、允许）的过去式 ἐξεγένετο、与格代词 σφι（对他们而言，指波斯骑兵）以及充当主语的不定式短语 τὸν νεκρὸν ἀνελέσθαι（收回尸体）共同构成。
9.23.2ἀναρχίης ἐούσης
由名词 ἀναρχίη（无指挥官状态）与系动词 εἰμί 的爱奥尼亚方言现在分词阴性属格单数形式 ἐούσης（相当于雅典方言的 οὔσης）构成的属格独立结构，在此表示原因（“因为处于没有指挥官的状态”）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:9.23.1-9.23.2