关于狄奥尼索斯和潘神年代的见解｜希罗多德《历史》第二卷 2.146.1–2.146.2 希腊语原文·中文译文

§2.146.1

τούτων ὦν ἀμφοτέρων¹ πάρεστι χρᾶσθαι τοῖσί τις πείσεται λεγομένοισι μᾶλλον· ἐμοὶ δʼ ὦν ἡ περὶ αὐτῶν γνώμη ἀποδέδεκται. εἰ μὲν γὰρ φανεροί τε ἐγένοντο καὶ κατεγήρασαν καὶ οὗτοι ἐν τῇ Ἑλλάδι, κατά περ Ἡρακλέης ὁ ἐξ Ἀμφιτρύωνος γενόμενος, καὶ δὴ καὶ Διόνυσος ὁ ἐκ Σεμέλης καὶ Πὰν ὁ ἐκ Πηνελόπης γενόμενος, ἔφη ἄν τις² καὶ τούτους ἄλλους ἄνδρας γενομένους ἔχειν τὰ ἐκείνων οὐνόματα τῶν προγεγονότων θεῶν.

因此，在这两种说法中，任何人都可以采用自己更倾向于相信的那一种；然而对我来说，关于他们的意见已经确立。因为如果这些人，即塞墨勒所生的狄奥尼索斯和珀涅罗珀所生的潘，也像阿姆菲特律翁之子赫拉克勒斯那样，在希腊公开显现并老去，人们或许可以说，他们也是作为普通人出生，却继承了那些更早存在的同名神明的名字。

§2.146.2

νῦν δὲ Διόνυσόν τε λέγουσι οἱ Ἕλληνες ὡς αὐτίκα γενόμενον ἐς τὸν μηρὸν ἐνερράψατο Ζεὺς καὶ ἤνεικε ἐς Νύσαν τὴν ὑπὲρ Αἰγύπτου ἐοῦσαν ἐν τῇ Αἰθιοπίῃ, καὶ Πανός γε πέρι οὐκ ἔχουσι εἰπεῖν ὅκῃ ἐτράπετο³ γενόμενος. δῆλά μοι γέγονε ὅτι ὕστερον ἐπύθοντο οἱ Ἕλληνες τούτων τὰ οὐνόματα ἢ τὰ τῶν ἄλλων θεῶν· ἀπʼ οὗ δὲ ἐπύθοντο χρόνου, ἀπὸ τούτου γενεηλογέουσι αὐτῶν τὴν γένεσιν.

但事实是，希腊人关于狄奥尼索斯说，他一出生，宙斯就将他缝进自己的大腿，并带到了埃及之上、位于埃塞俄比亚的尼萨；而关于潘，他们甚至无法说出他出生后去了哪里。因此，对我来说显而易见的是，希腊人得知这些神的名字要晚于其他神的名字；而正是从他们得知其名字的时候起，他们才开始追溯这些神的谱系和诞生。

语法注3 条

2.146.1τούτων ὦν ἀμφοτέρων
部分属格，修饰其后的选择关系从句（toisi... legomenoisi），置于句首以示强调，意为“在这两种说法之中”。
2.146.1ἔφη ἄν τις
过去虚拟条件句（条件从句为 'ei' + 直说过去时 'egenonto'）的归结从句。未完成过去时 'ephē' 连用助词 'an'，表示过去的可能性（“人们本可以说”），支配不定式 'echein'。
2.146.2ὅκῃ ἐτράπετο
间接疑问从句。爱奥尼亚方言词 'hokēi' 相当于雅典方言的 'hopēi'（“向何处”、“去往哪里”）。动词 'etrapeto' 是 'trepō' 的第二不定过去时中动相，意为“走向”、“前往”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:2.146.1-2.146.2