土地的分配与几何学的起源｜希罗多德《历史》第二卷 2.109.1–2.109.3 希腊语原文·中文译文

§2.109.1

τούτων μὲν δὴ εἵνεκα κατετμήθη ἡ Αἴγυπτος. κατανεῖμαι δὲ τὴν χώρην Αἰγυπτίοισι ἅπασι τοῦτον ἔλεγον τὸν βασιλέα,¹ κλῆρον ἴσον ἑκάστῳ τετράγωνον διδόντα, καὶ ἀπὸ τούτου τὰς προσόδους ποιήσασθαι, ἐπιτάξαντα ἀποφορὴν ἐπιτελέειν κατʼ ἐνιαυτόν.

正是因为这些原因，埃及的国土才被分割开来。据人们说，这位国王把土地分配给所有的埃及人，给每个人一块相等的正方形土地，并规定他们每年须缴纳一定的税赋，由此作为他自己的收入来源。

§2.109.2

εἰ δὲ τινὸς τοῦ κλήρου ὁ ποταμός τι παρέλοιτο, ἐλθὼν ἂν πρὸς αὐτὸν ἐσήμαινε² τὸ γεγενημένον· ὁ δὲ ἔπεμπε τοὺς ἐπισκεψομένους καὶ ἀναμετρήσοντας³ ὅσῳ ἐλάσσων ὁ χῶρος γέγονε, ὅκως τοῦ λοιποῦ κατὰ λόγον τῆς τεταγμένης ἀποφορῆς τελέοι.

如果河水冲走了某人土地的一部，那人就会去见国王，报告发生的事情；国王便会派遣官员去视察并重新测量土地缩小了多少，以便此后他可以按照原定税额的比例减少并缴纳税赋。

§2.109.3

δοκέει δέ μοι⁴ ἐνθεῦτεν γεωμετρίη εὑρεθεῖσα ἐς τὴν Ἑλλάδα ἐπανελθεῖν· πόλον μὲν γὰρ καὶ γνώμονα καὶ τὰ δυώδεκα μέρεα τῆς ἡμέρης παρὰ Βαβυλωνίων ἔμαθον οἱ Ἕλληνες.

在我看来，几何学正是由此发源，并从那里传入了希腊；因为至于日晷、日晷指针以及一日的十二等分，希腊人是从巴比伦人那里学来的。

语法注4 条

2.109.1τοῦτον ἔλεγον τὸν βασιλέα
这是由 ἔλεγον（他们说）所引导的带对格的不定式结构，其中 τοῦτον τὸν βασιλέα（这位国王）是不定式 κατανεῖμαι（分配）和 ποιήσασθαι（获得）的逻辑主语（对格）。分词 διδόντα 和 ἐπιτάξαντα 亦采用对格形式，以与该主语保持一致。
2.109.2ἐλθὼν ἂν ... ἐσήμαινε
直陈式过去未完成时 ἐσήμαινε 与语气词 ἂν 连用，表示过去反复发生或习惯性的动作（“便会报告”）。
2.109.2τοὺς ἐπισκεψομένους καὶ ἀναμετρήσοντας
带有冠词的将来时分词 ἐπισκεψομένους 和 ἀναμετρήσοντας 在表示派遣的动词 ἔπεμπε 之后，用以表示目的，意为“前去视察和重新测量的人”。
2.109.3δοκέει δέ μοι
此处的 δοκέει 为人称用法，以 γεωμετρίη（几何学）为主语（“在我看来，几何学似乎……”），不定式 ἐπανελθεῖν 表示主语的动作，而 εὑρεθεῖσα 则是与之保持一致的主格被动分词。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:2.109.1-2.109.3