调换死婴以拯救婴儿的提议｜希罗多德《历史》第一卷 1.112.1–1.112.3 希腊语原文·中文译文

§1.112.1

ἅμα δὲ ταῦτα ἔλεγε ὁ βουκόλος καὶ ἐκκαλύψας ἀπεδείκνυε. ἣ δὲ ὡς εἶδε τὸ παιδίον μέγα τε καὶ εὐειδὲς ἐόν,¹ δακρύσασα καὶ λαβομένη τῶν γουνάτων τοῦ ἀνδρὸς ἐχρήιζε μηδεμιῇ τέχνῃ ἐκθεῖναί μιν.

牧牛人一边说着这些话，一边揭开包被，把孩子指给她看。而她一看到那孩子既壮实又俊美，便流下泪来，抱住丈夫的膝盖，苦苦哀求他无论如何也不要把孩子扔掉。

§1.112.2

ὁ δὲ οὐκ ἔφη οἷός τʼ εἶναι² ἄλλως αὐτὰ ποιέειν· ἐπιφοιτήσειν γὰρ κατασκόπους ἐξ Ἁρπάγου ἐποψομένους, ἀπολέεσθαί τε κάκιστα ἢν μὴ σφεα ποιήσῃ. ὡς δὲ οὐκ ἔπειθε ἄρα τὸν ἄνδρα, δευτέρα λέγει ἡ γυνὴ τάδε. ἐπεὶ τοίνυν οὐ δύναμαί σε πείθειν μὴ ἐκθεῖναι, σὺ δὲ ὧδε ποίησον, εἰ δὴ πᾶσα ἀνάγκη ὀφθῆναι ἐκκείμενον. τέτοκα γὰρ καὶ ἐγώ, τέτοκα δὲ τεθνεός.

但是丈夫说他不能以其他方式行事；因为他说，哈尔帕哥斯会派监视人员来察看，如果自己不照办，就会落得最悲惨的死法。既然她无论如何也说服不了丈夫，妻子便第二次开口说道： “既然我无法说服你不去丢弃他，那么如果确实万分必要让人看到有孩子被丢弃在外面，你就这样做吧。因为我也生产了，但我产下的是一个死婴。

§1.112.3

τοῦτο μὲν φέρων πρόθες, τὸν δὲ τῆς Ἀστυάγεος θυγατρὸς παῖδα ὡς ἐξ ἡμέων ἐόντα τρέφωμεν. καὶ οὕτω οὔτε σὺ ἁλώσεαι ἀδικέων³ τοὺς δεσπότας οὔτε ἡμῖν κακῶς βεβουλευμένα ἔσται· ὅ τε γὰρ τεθνεὼς βασιληίης ταφῆς κυρήσει καὶ ὁ περιεὼν οὐκ ἀπολέει τὴν ψυχήν.

把这个死去的孩子带去丢弃，而阿斯提阿格斯女儿的孩子，就当作是我们自己的孩子抚养吧。这样一来，你既不会因为欺瞒主人而被识破，对我们自己而言也不会落得坏的结局。因为死去的孩子将获得王室的葬礼，而活下来的孩子也不会丢掉性命。”

语法注3 条

1.112.1τὸ παιδίον μέγα τε καὶ εὐειδὲς ἐόν
此为伴随感官动词 ὡς εἶδε（当她看到）宾语的分词补足语结构，其中分词 ἐόν 为爱奥尼亚方言形式（等同于雅典方言的 ὄν），意为“看到那孩子既壮实又俊美”。虽然也可视作修饰名词的形容词性分词，但在此作为宾语补足语来描述所观察到的状态更为自然。
1.112.2οὐκ ἔφη οἷός τʼ εἶναι
否定词 οὐκ 虽然修饰动词 ἔφη，但在语义上否定了整个不定式短语，意为“他说他不能……”。短语 οἷός τʼ εἶναι（等同于雅典方言的 οἷός τε εἶναι）是表示“能够”的惯用表达，此处因间接叙述而使用不定式。
1.112.3οὔτε σὺ ἁλώσεαι ἀδικέων
动词 ἁλώσεαι 是 ἁλίσκομαι（被发现、被捕获）的第二人称单数将来时爱奥尼亚方言形式（等同于雅典方言的 ἁλώσῃ）。动词 ἁλίσκομαι 连用分词（此处为 ἀδικέων，“行不义之事”）表示“在行不义时被当场抓住”，引申为“你欺瞒主人的行为不会被败露”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:1.112.1-1.112.3