- 底本
- Homer. Homeri Opera, Volumes 1-2. Monro, D. B. (David Binning), editor; Allen, Thomas W. (Thomas William), editor. Oxford: Clarendon Press, 1908-1920.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:24.538-24.601
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-03
阿基琉斯向普里阿摩斯讲述其父佩琉斯苦乐参半的命运，并以此宽慰普里阿摩斯过去的辉煌与眼前的苦难，随后开始着手准备归还赫克托耳的遗体。在请求帕特罗克洛斯亡魂的谅解后，阿基琉斯告知普里阿摩斯遗体已获释放并提议进餐。
ἀλλʼ ἐπὶ καὶ τῷ θῆκε θεὸς κακόν, ὅττί οἱ οὔ τι
然而，神也给这人带来了灾祸，因为他
παίδων ἐν μεγάροισι γονὴ γένετο κρειόντων,
在大厅里没有得继王位的子嗣诞生，
ἀλλʼ ἕνα παῖδα τέκεν παναώριον· οὐδέ νυ τόν γε
妻子只生下了一个注定早逝的独子；而我也未能
γηράσκοντα κομίζω,1 ἐπεὶ μάλα τηλόθι πάτρης
在他老去时侍奉他，因为我正远离祖国，
ἧμαι ἐνὶ Τροίῃ, σέ τε κήδων ἠδὲ σὰ τέκνα.
坐在特洛伊，给你和你的孩子们带来痛苦。
καὶ σὲ γέρον τὸ πρὶν μὲν ἀκούομεν ὄλβιον εἶναι·
老人啊，我们也听说你从前是个幸福的人；
ὅσσον Λέσβος ἄνω Μάκαρος ἕδος ἐντὸς ἐέργει
在上方被马卡尔的领地莱斯博斯所环绕，
καὶ Φρυγίη καθύπερθε καὶ Ἑλλήσποντος ἀπείρων,
在内陆被弗里吉亚、以及无垠的赫勒斯滂所包围的范围内，
τῶν σε γέρον πλούτῳ τε καὶ υἱάσι φασὶ κεκάσθαι.
人们说你，老人啊，在财富与子嗣上都超群绝伦。
αὐτὰρ ἐπεί τοι πῆμα τόδʼ ἤγαγον Οὐρανίωνες
然而，自从天上的神明给你带来这重苦难，
αἰεί τοι περὶ ἄστυ μάχαι τʼ ἀνδροκτασίαι τε.
你的城邦周围便总是充斥着战争与杀戮。
ἄνσχεο, μὴ δʼ ἀλίαστον ὀδύρεο σὸν κατὰ θυμόν·
坚强些吧，不要在心中无休止地悲哀；
οὐ γάρ τι πρήξεις ἀκαχήμενος υἷος ἑῆος,
因为为你优秀的儿子悲伤并不能让你得到任何好处，
οὐδέ μιν ἀνστήσεις, πρὶν καὶ κακὸν ἄλλο πάθῃσθα.2
你也无法让他复生，在遭受另一重灾难之前。
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·
神一般的普里阿摩斯老人随后回答他：
μή πω μʼ ἐς θρόνον ἵζε διοτρεφὲς ὄφρά κεν Ἕκτωρ
“请不要先让我坐到座位上，蒙宙斯养育的人啊，只要赫克托耳
κεῖται ἐνὶ κλισίῃσιν ἀκηδής, ἀλλὰ τάχιστα
还被冷落着躺在营房里。请立时
λῦσον ἵνʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδω· σὺ δὲ δέξαι ἄποινα
释放他，好让我用双眼看见他；并请你接受身代金，
πολλά, τά τοι φέρομεν· σὺ δὲ τῶνδʼ ἀπόναιο, καὶ ἔλθοις
那数额巨大的身代金，是我们为你带来的；愿你享有这些，并得以回到
σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν, ἐπεί με πρῶτον ἔασας
你自己的祖国土地，因为你首先允许了
αὐτόν τε ζώειν καὶ ὁρᾶν φάος ἠελίοιο.
我自己活下去，并能看见太阳的光芒。”
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
捷足的阿基琉斯瞪着他，开口说道：
μηκέτι νῦν μʼ ἐρέθιζε γέρον· νοέω δὲ καὶ αὐτὸς
“老人啊，不要再激怒我了；我自己也有心
Ἕκτορά τοι λῦσαι, Διόθεν δέ μοι ἄγγελος ἦλθε
将赫克托耳释放给你，且有宙斯的使者来到我这里——
μήτηρ, ἥ μʼ ἔτεκεν, θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος.
那生下我的母亲，海洋老人的女儿。
καὶ δέ σε γιγνώσκω Πρίαμε φρεσίν, οὐδέ με λήθεις,
普里阿摩斯啊，我心里也明白你的情况，逃不过我的眼睛，
ὅττι θεῶν τίς σʼ ἦγε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν.
有某位神明引导你来到了阿开亚人的疾行船旁。
οὐ γάρ κε τλαίη βροτὸς ἐλθέμεν, οὐδὲ μάλʼ ἡβῶν,
因为任何凡人都不敢来到，即使是精力旺盛的青年，
ἐς στρατόν· οὐδὲ γὰρ ἂν φυλάκους λάθοι, οὐδέ κʼ ὀχῆα
来到这军营之中；因为他无法避开守卫，也无法轻易
ῥεῖα μετοχλίσσειε θυράων ἡμετεράων.
撬开我们大门的门闩。
τὼ νῦν μή μοι μᾶλλον ἐν ἄλγεσι θυμὸν ὀρίνῃς,
因此，不要在我满怀悲痛时再激荡我的心肠，
μή σε γέρον οὐδʼ αὐτὸν ἐνὶ κλισίῃσιν ἐάσω3
老人啊，免得我连你也不放过，将你留在这营房中，
καὶ ἱκέτην περ ἐόντα, Διὸς δʼ ἀλίτωμαι ἐφετμάς.
尽管你是一个乞求者，从而违背了宙斯的命令。”
ὣς ἔφατʼ, ἔδεισεν δʼ ὃ γέρων καὶ ἐπείθετο μύθῳ.
他这样说，老人便害怕了，顺从了他的话。
Πηλεΐδης δʼ οἴκοιο λέων ὣς ἆλτο θύραζε
佩琉斯之子如同狮子一般从屋门一跃而出，
οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω θεράποντες ἕποντο
并非独自一人，两个侍从紧跟在他身旁——
ἥρως Αὐτομέδων ἠδʼ Ἄλκιμος, οὕς ῥα μάλιστα
英雄奥托梅冬和阿尔基摩斯，在死去的
τῖʼ Ἀχιλεὺς ἑτάρων μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα,
帕特罗克洛斯之后，阿基琉斯在同伴中最敬重他们，
οἳ τόθʼ ὑπὸ ζυγόφιν λύον ἵππους ἡμιόνους τε,
他们那时正在解开轭下的战马和骡子，
ἐς δʼ ἄγαγον κήρυκα καλήτορα τοῖο γέροντος,
并把那位老人的高声布告官带入营中，
κὰδ δʼ ἐπὶ δίφρου εἷσαν· ἐϋξέστου δʼ ἀπʼ ἀπήνης
扶他坐到椅子上；他们从那精美的车厢里
ᾕρεον Ἑκτορέης κεφαλῆς ἀπερείσιʼ ἄποινα.
卸下了为赫克托耳的遗体所带来的、无法估量的身代金。
κὰδ δʼ ἔλιπον δύο φάρεʼ ἐΰννητόν τε χιτῶνα,
他们留下了两件外套和一件织工精细的内衣，
ὄφρα νέκυν πυκάσας δοίη οἶκον δὲ φέρεσθαι.
以便包裹好死者的遗体，好让人带回家。
δμῳὰς δʼ ἐκκαλέσας λοῦσαι κέλετʼ ἀμφί τʼ ἀλεῖψαι
阿基琉斯唤出女奴，吩咐她们清洗遗体并涂抹油，
νόσφιν ἀειράσας, ὡς μὴ Πρίαμος ἴδοι υἱόν,
要避开普里阿摩斯抬去，免得他看见儿子，
μὴ ὃ μὲν ἀχνυμένῃ κραδίῃ χόλον οὐκ ἐρύσαιτο
免得他在悲痛的心中无法克制怒火，
παῖδα ἰδών, Ἀχιλῆϊ δʼ ὀρινθείη φίλον ἦτορ,
在看见孩子时，从而激起阿基琉斯的怒意，
καί ἑ κατακτείνειε, Διὸς δʼ ἀλίτηται ἐφετμάς.
将他杀害，从而违背宙斯的命令。
τὸν δʼ ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,
当女奴们清洗完毕并用橄榄油涂抹好身体后，
ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλον ἠδὲ χιτῶνα,
她们在他身上披上美丽的外套和内衣，
αὐτὸς τόν γʼ Ἀχιλεὺς λεχέων ἐπέθηκεν ἀείρας,
阿基琉斯亲自抱起他，将他安放在停尸台上，
σὺν δʼ ἕταροι ἤειραν ἐϋξέστην ἐπʼ ἀπήνην.
他的同伴们也一并帮着抬上了那辆精美的车厢。
ᾤμωξέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα, φίλον δʼ ὀνόμηνεν ἑταῖρον·
随后他发出一声呻吟，直呼他亲爱的同伴的名字：
μή4 μοι Πάτροκλε σκυδμαινέμεν, αἴ κε πύθηαι
“帕特罗克洛斯啊，请不要对我发怒，如果你在
εἰν Ἄϊδός περ ἐὼν ὅτι Ἕκτορα δῖον ἔλυσα
哈得斯的冥府里听闻，我已将高贵的赫克托耳释放
πατρὶ φίλῳ, ἐπεὶ οὔ μοι ἀεικέα δῶκεν ἄποινα.
归还给他亲爱的父亲，因为他给了我极其丰厚的赎金。
σοὶ δʼ αὖ ἐγὼ καὶ τῶνδʼ ἀποδάσσομαι ὅσσʼ ἐπέοικεν.
对你，我也将从中分出你应得的一份。”
ἦ ῥα, καὶ ἐς κλισίην πάλιν ἤϊε δῖος Ἀχιλλεύς,
伟大的阿基琉斯这样说着，回到了营房中，
ἕζετο δʼ ἐν κλισμῷ πολυδαιδάλῳ ἔνθεν ἀνέστη
坐回到他刚才起身的、雕刻精美的椅子上，
τοίχου τοῦ ἑτέρου, ποτὶ δὲ Πρίαμον φάτο μῦθον·
靠着对面的墙，对普里阿摩斯开口说道：
υἱὸς μὲν δή τοι λέλυται γέρον ὡς ἐκέλευες,
“老人啊，你的儿子已经按照你的要求释放了，
κεῖται δʼ ἐν λεχέεσσʼ· ἅμα δʼ ἠοῖ φαινομένηφιν
如今他正躺在床榻上。黎明破晓之时，
ὄψεαι αὐτὸς ἄγων· νῦν δὲ μνησώμεθα δόρπου.
你就可以亲自看见并带走他。现在，让我们想想晚饭吧。”
- 24.540οὐδέ νυ τόν γε γηράσκοντα κομίζω
意为“在他老去时，我未能侍奉他”。现在分词 γηράσκοντα 修饰代词 τόν γε（指佩琉斯）。现在时动词 κομίζω 表明阿基琉斯因远在特洛伊而无法赡养年迈父亲的现实。
- 24.551πρὶν καὶ κακὸν ἄλλο πάθῃσθα
连接词 πρίν 后接虚拟语气（此处为第二人称单数 πάθῃσθα），主句带否定词 οὐδέ。此构文传达出强烈的警告语气：“在遭受另一重灾难之前”，暗示如果普里阿摩斯继续坚持，将会招致新的祸端。
- 24.569μή σε γέρον οὐδʼ αὐτὸν ἐνὶ κλισίῃσιν ἐάσω
连接词 μή 引导表示担忧或顾虑的从句，支配虚拟语气动词 ἐάσω 和 ἀλίτωμαι，承接第568行的禁止虚拟语气 ὀρίνης。整句表达了阿基琉斯对自身愤怒失控的担忧：“免得我连你也不放过……从而违背宙斯的旨意”。
- 24.583ὡς μὴ Πρίαμος ἴδοι υἱόν, μή
目的从句 ὡς μή 后接希求语气 ἴδοι（因主句动词 κέλετʼ 为过去时而采用历史时制希求语气），随后由第二个 μή 引导表示担忧的从句。第一个 μή 表示“免得普里阿摩斯看见儿子”，第二个 μή 进一步引出令人担忧的后果：“免得他在悲痛的心中无法克制怒火”。