排除诗人夸饰与考证当次大战的规模｜修昔底德《伯罗奔尼撒战争史》第一卷 1.21.1–1.21.2 希腊语原文·中文译文

§1.21.1

ἐκ δὲ τῶν εἰρημένων τεκμηρίων ὅμως τοιαῦτα ἄν τις νομίζων¹ μάλιστα ἃ διῆλθον οὐχ ἁμαρτάνοι, καὶ οὔτε ὡς ποιηταὶ ὑμνήκασι περὶ αὐτῶν ἐπὶ τὸ μεῖζον κοσμοῦντες μᾶλλον πιστεύων, οὔτε ὡς λογογράφοι ξυνέθεσαν ἐπὶ τὸ προσαγωγότερον τῇ ἀκροάσει ἢ ἀληθέστερον, ὄντα² ἀνεξέλεγκτα καὶ τὰ πολλὰ ὑπὸ χρόνου αὐτῶν ἀπίστως ἐπὶ τὸ μυθῶδες ἐκνενικηκότα, ηὑρῆσθαι δὲ ἡγησάμενος ἐκ τῶν ἐπιφανεστάτων σημείων ὡς παλαιὰ εἶναι³ ἀποχρώντως.

然而，从上述证据来看，如果有人认为事情大致就如我所叙述的那样，他便不会犯错。他不应该像相信诗人那样，相信他们夸大其词地对这些事加以歌颂和修饰，也不应像相信散文作家那样，相信他们为了吸引听众的耳朵而不是为了真理而编织故事——因为这些事无法验证，且其中大部分由于时间久远，已令人难以置信地演变成了神话。相反，他应当认为，考虑到这是古代的事物，从最明显的迹象中，已经得到了充分的发现。

§1.21.2

καὶ ὁ πόλεμος οὗτος, καίπερ τῶν ἀνθρώπων ἐν ᾧ μὲν ἂν πολεμῶσι τὸν παρόντα αἰεὶ μέγιστον κρινόντων, παυσαμένων⁴ δὲ τὰ ἀρχαῖα μᾶλλον θαυμαζόντων, ἀπ’ αὐτῶν τῶν ἔργων σκοποῦσι⁵ δηλώσει ὅμως μείζων γεγενημένος⁶ αὐτῶν.

而这场战争——尽管人们在处于战争之中时，总是判定眼前的战争为最大，而一旦战争结束，他们便更赞叹古代的战争——但是，对于那些从实际的事实本身进行考察的人来说，这场战争仍将表明，它比过去的战争规模更大。

语法注6 条

1.21.1νομίζων
作为条件分词（“如果有人认为”）修饰主句的潜在希求法动词 ἄν ... οὐχ ἁμαρτάνοι（“便不会犯错”）。与其并列的分词 πιστεύων 和 ἡγησάμενος 也同样带有条件的含义。
1.21.1ὄντα
指代前文诗人和散文作家所叙述的事物（中性复数）的宾格分词，起到了类似插入句的作用，表示让步或伴随状况：“尽管这些事情无法验证，并且……”
1.21.1ὡς παλαιὰ εἶναι
ὡς 搭配不定式的限制/限定用法。表示“考虑到它们是古老的事物”或“作为古代事物而言”。
1.21.2παυσαμένων
属格独立结构中的分词。其主语 τῶν ἀνθρώπων 从前文的 τῶν ἀνθρώπων ἐν ᾧ μὲν ἂν πολεμῶσι 中承前省略：“当他们停止战争时”。
1.21.2σκοποῦσι
动词 σκοπέω 的现在活动分词，与格、复数、阳性。作为将来时动词 δηλώσει 的间接宾语（“将向那些进行考察的人表明……”）发挥作用。
1.21.2μείζων γεγενημένος
作为将来时动词 δηλώσει（将表明）之补足语的补充分词，意为“（将表明它）已变得更大/更重大”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0003.tlg001.humanitext-grc2:1.21.1-1.21.2