- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.29.1-9.29.11
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-23
삼니움 전쟁이 마무리되어 갈 무렵 에트루리아와의 전쟁 조짐이 나타나자 로마는 독재관을 임명하여 이에 대비한다. 같은 해에 감찰관이 된 아피우스 클라우디우스는 독단으로 대규모 공공사업을 완수하지만, 가문의 신성한 제의를 노예에게 위임함으로써 해당 가문은 절멸하고 자신은 실명하게 된다.
profligato fere Samnitium bello, priusquam ea cura decederet patribus Romanis, Etrusci belli fama exorta est.
삼니움인들과의 전쟁이 거의 끝날 무렵, 로마 원로들의 그 우려가 채 사라지기도 전에 에트루리아인들과의 전쟁 소문이 일어났다.
nec erat ea tempestate gens alia, cuius secundum Gallicos tumultus arma terribiliora essent1 cum propinquitate agri tum multitudine hominum.
당시 영토의 인접성과 인구의 다수함으로 인해, 갈리아인들의 소요 다음으로 그 무력이 더 두려운 대상이 되었던 다른 민족은 없었다.
itaque altero consule in Samnio reliquias belli persequenti2 P. Decius, qui graviter aeger Romae restiterat, auctore senatu dictatorem C. Sulpicium Longum, is magistrum equitum C. Iunium Bubulcum dixit.
그리하여 다른 집정관이 삼니움에서 전쟁의 잔당들을 추격하는 동안, 중병으로 인해 로마에 머물러 있던 푸블리우스 데키우스가 원로원의 권고에 따라 가이우스 술피키우스 롱구스를 독재관으로 지명하였고, 그(술피키우스)는 가이우스 유니우스 부불쿠스를 기병대장으로 지명했다.
is, prout rei magnitudo postulabat, omnes iuniores sacramento adigit, arma quaeque alia res poscit summa industria parat; nec tantis apparatibus elatus de inferendo bello agitat, quieturus haud dubie, nisi ultro arma Etrusci inferrent.3
그는 사태의 중대함이 요구하는 바에 따라 모든 청년들에게 군사 서약을 시키고, 무기와 그 밖에 사태가 요구하는 다른 모든 것들을 극도의 근면함으로 준비했다. 그러나 이처럼 거대한 준비에 우쭐해져 전쟁을 먼저 일으키려 획책하지는 않았으며, 에트루리아인들이 먼저 무력을 행사하지 않는 한 틀림없이 침묵을 지킬 생각이었다.
eadem in conparando cohibendoque bello consilia et apud Etruscos fuere: neutri finibus egressi. et censura clara eo anno Ap. Claudi et C. Plauti fuit, memoriae tamen felicioris ad posteros nomen Appi est, quod viam munivit et aquam in urbem duxit eaque unus perfecit, quia ob infamem atque invidiosam senatus lectionem verecundia victus collega magistratu se abdicaverat;
전쟁을 준비하고 억제하는 것에 있어서 동일한 방침이 에트루리아인들 사이에도 존재했으니, 양측 모두 국경 밖으로 나아가지 않았다. 또한 그해에 아피우스 클라우디우스와 가이우스 플라우티우스의 감찰관(켄소르) 직무는 세간의 주목을 받았으나, 후세에 더 행운 섞인 기억으로 남은 것은 아피우스의 이름이었다. 그가 길을 닦고 시내로 물을 끌어들였으며, 그 일들을 단독으로 완수했기 때문이다. 왜냐하면 수치스럽고 원성을 사는 원로원 의원 선정으로 인해, 그의 동료가 부끄러움을 이기지 못하고 관직에서 사임했기 때문이었다.
Appius iam inde antiquitus insitam pertinaciam familiae gerendo solus censuram obtinuit.
아피우스는 가문에 예로부터 깊이 박혀 있던 완고함을 발휘하여 단독으로 감찰관직을 유지했다.
eodem Appio auctore Potitii, gens, cuius ad aram maximam Herculis familiare sacerdotium fuerat, servos publicos ministerii delegandi causa sollemnia eius sacri docuerant.
바로 이 아피우스의 권고에 따라, 헤라클레스의 대제단에서 가문 고유의 사제직을 지니고 있었던 포티티우스 씨족이 봉사 업무를 위임하기 위해 공유 노예들에게 그 신성한 의식의 절차를 가르쳤다.
traditur inde, dictu mirabile et quod demovendis statu suo sacris4 religionem facere possit, cum duodecim familiae ea tempestate Potitiorum essent, puberes ad triginta, omnis intra annum cum stirpe exstinctos;
그리하여 다음과 같은 일이 전해진다. 말하기에도 경이롭고, 신성한 의식을 그 본래의 지위에서 옮기는 행위에 대해 종교적 경외감을 불러일으킬 만한 일인데, 당시 포티티우스 씨족에는 열두 가문이 있었고 성인 남자가 서른 명가량 되었으나, 일 년 사이에 가문 전체가 후손과 함께 절멸했다는 것이다.
nec nomen tantum Potitiorum interisse sed censorem etiam Appium memori deum ira post aliquot annos luminibus captum.
포티티우스 씨족의 이름이 사라졌을 뿐만 아니라, 감찰관이었던 아피우스 역시 신들의 잊지 않는 분노로 인해 몇 년 후 시력을 잃게 되었다고 전해진다.
- 9.29.2cuius secundum Gallicos tumultus arma terribiliora essent
접속법 essent는 특성의 접속법(subjunctive of characteristic)으로, 선행사 gens alia에 '~하는 성질을 가진 민족'이라는 뉘앙스를 부여한다. 전치사 secundum은 '~ 다음에', '~에 버금가는'의 의미이다.
- 9.29.3altero consule in Samnio reliquias belli persequenti
명사 altero consule와 현재분사 persequenti로 이루어진 독립탈격(ablative absolute) 구문이다. 현재분사 persequens의 탈격 단수형으로, 형용사 변화에 준하는 -i 어미(persequenti)가 사용되었다.
- 9.29.4quieturus haud dubie, nisi ultro arma Etrusci inferrent
미래능동분사 quieturus가 조건절(nisi ... inferrent, 접속법 미완료과거)의 귀결절을 대행하는 구문으로, quieturus erat에서 erat이 생략된 형태이다. 과거 시점에서 바라본 불확실한 미래의 의도(~할 생각이었다)를 나타낸다.
- 9.29.10demovendis statu suo sacris
동형용사(동명사적 형용사)의 탈격(또는 여격) 구문이다. statu suo(본래의 지위로부터)와 결합하여 '신성한 의식을 본래의 지위에서 옮기는 것'을 의미하며, religionem facere(경외감을 불러일으키다)의 대상 또는 원인이 된다.
번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개) · 수정 이력 (2건, 최근 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI 교열 — 원문 1건
- 2026-09-21 AI 교열 — 번역문 1건
