← 리비우스

로마사

§4.56.1-4.56.13

적군의 봉기와 독재관 임명을 둘러싼 호민관들의 대립

군사 호민관으로 귀족 3명이 선출되어 귀족들의 모책이 의심받는 상황에서, 볼스키인과 아이쿠이인이 연합하여 전쟁을 일으키자 원로원은 독재관 임명을 명령하지만 군사 호민관과 평민 호민관의 대립으로 지체된다.

보기 ▾
보기
번역
글꼴
AI ↗
← 이전다음 →
§4.56.1

​Romae sicut plebis victoria fuit in eo; ut quae mallent, comitia haberent,1 ita eventu comitiorum patres vicere;

로마에서는 평민들이 자신들이 원하는 선거를 치렀다는 점에서 승리한 것처럼, 선거의 결과에서는 귀족들이 승리했다.

§4.56.2

​namque tribuni militum consulari potestate contra spem omnium tres patricii creati sunt, C. Iulius Iulus, P. Cornelius Cossus, C. Servilius Ahala. artem adhibitam ferunt a patriciis, ​cuius eos Icilii tum quoque insimulabant, quod turbam indignorum candidatorum intermiscendo dignis taedio sordium in quibusdam insignium2 populum a plebeis avertissent.

모두의 예상을 깨고 집정관 권한을 가진 세 명의 군사 호민관으로 가이우스 율리우스 율루스, 푸블리우스 코르넬리우스 코수스, 가이우스 세르빌리우스 아할라라는 귀족들이 선출되었기 때문이다. 귀족들이 모책을 썼다는 소문이 전해진다. 이킬리우스가 사람들은 그때도 귀족들이 그러한 모책을 썼다고 비난했으니, 즉 자격이 없는 후보자 무리를 자격이 있는 자들 사이에 끼워 넣음으로써 일부 평민 후보자들의 눈에 띄는 미천함에 대한 혐오감 때문에 민중의 마음을 평민들로부터 돌려놓았다는 것이다.

§4.56.4

​Volscos deinde et Aequos, seu Caruentana arx retenta in spem seu Verrugine amissum praesidium ad iram cum impulisset, fama adfertur summa vi ad bellum coortos;

그 후, 카르벤툼 요새를 유지한 것이 희망을 자극했거나 혹은 베루고의 수비대를 잃은 것이 분노를 일으켜 볼스키인들과 아이쿠이인들을 움직였고, 그들이 총력을 다해 전쟁을 일으켰다는 소식이 전해졌다.

§4.56.5

​caput rerum Antiatis esse;3 eorum legatos utriusque gentis populos circumisse castigantis ignaviam, quod abditi intra muros populabundos in agris vagari Romanos priore anno et opprimi Verruginis praesidium passi essent.

그 중심에는 안티움인들이 있었으며, 그들의 사절이 양측 부족민들을 돌아다니며 그들의 비겁함을 꾸짖었다는 것인데, 지난해 로마인들이 약탈하며 들판을 배회하는 동안 성벽 뒤에 숨어 베루고의 수비대가 전멸당하는 것을 방관했기 때문이라는 것이었다.

§4.56.6

​iam non exercitus modo armatos, sed colonias etiam in suos finis mitti; nec ipsos modo Romanos sua divisa habere, sed Ferentinum etiam de se captum Hernicis donasse.

이제 무장한 군대뿐만 아니라 식민도시들까지 그들의 영토로 보내지고 있으며, 로마인들 스스로 자신들이 분할한 토지를 소유하고 있을 뿐만 아니라, 그들에게서 빼앗은 페렌티눔을 헤르니키인들에게 주기까지 했다는 것이다.

§4.56.7

​ad haec cum inflammarentur animi, ut ad quosque ventum erat, numerus iuniorum conscribebatur. ita omnium populorum iuventus Antium contracta; ibi castris positis hostem opperiebantur.

이러한 소식에 사람들의 마음이 달아오르자, 사절들이 이르는 곳마다 젊은이들이 대거 소집되었다. 그리하여 모든 부족의 청년들이 안티움에 집결하였고, 그곳에 진을 치고 적을 기다렸다.

§4.56.8

​quae ubi tumultu maiore etiam, quam res erat, nuntiantur Romam, senatus extemplo, quod in rebus trepidis ultimum consilium erat, dictatorem dici iussit.

이러한 상황이 실제보다 더 큰 소동을 일으키며 로마에 보고되자, 원로원은 즉시 위급한 상황에서의 마지막 방책으로서 독재관을 임명하도록 명령했다.

§4.56.9

​quam rem aegre passos Iulium Corneliumque ferunt magnoque certamine animorum rem actam, ​cum primores patrum nequiquam conquesti non esse in auctoritate senatus tribunos militum postremo etiam tribunos plebi appellarent et consulibus quoque ab ea potestate vim super tali re inhibitam referrent,4 ​tribuni plebi laeti discordia patrum nihil esse in se iis auxilii dicerent, quibus non civium, non denique hominum numero essent;

율리우스와 코르넬리우스는 이 조치를 언짢게 여겼다고 전해지며, 극심한 정신적 대립 속에서 일이 진행되었다. 귀족의 지도자들이 군사 호민관들이 원로원의 권위 아래 있지 않다고 헛되이 불평하다가, 마침내 평민 호민관들에게까지 호소하며, 집정관들에게도 그러한 일에 대해서는 호민관의 권한에 의해 폭거가 억제되었다고 지적했을 때, 평민 호민관들은 귀족들의 불화를 기뻐하며, 자신들을 시민의 수에도, 아니 인간의 수에도 넣지 않는 자들에게는 자신들로부터 그 어떤 도움도 없을 것이라고 말했다.

§4.56.12

​si quando promiscui honores, communicata res publica esset, tum se animadversuros, ne qua superbia magistratuum inrita senatus consulta essent; ​interim patricii soluti legum magistratuumque vi atque verecundia per se potestatemque tribuniciam agerent.5

언젠가 공직이 누구에게나 개방되고 국가가 공유된다면, 그때는 행정관들의 그 어떤 오만함으로도 원로원 결의가 무효가 되지 않도록 자신들이 주의를 기울이겠지만, 그전까지는 법률과 행정관의 권위와 경외심으로부터 해방된 귀족들이 스스로 호민관의 권한을 행사하며 마음대로 행동하라는 것이었다.

구문 주해5건
  1. 4.56.1in eo; ut quae mallent, comitia haberent

    "in eo"(그 점에 있어서)의 구체적인 내용이 뒤이은 "ut"절(그들이 원하는 선거를 치르는 것)에 의해 동격으로 설명된다.

  2. 4.56.3taedio sordium in quibusdam insignium

    "sordium"은 '비천함, 비루함'을 뜻하는 속격으로 탈격 "taedio"(혐오)에 걸리며, "in quibusdam insignium"(일부 자들에게서 두드러진)의 수식을 받는다. 일부 평민 후보자들의 미천한 행색에 민중이 염증을 느꼈음을 나타낸다.

  3. 4.56.5caput rerum Antiatis esse

    §4.56.4의 "fama adfertur"에 이어지는 대격과 부정사 구문(간접 화법)이다. "Antiatis"는 형용사 "Antias"(안티움의)의 복수 대격형(Antiates와 동일)으로, '안티움 사람들'을 뜻하는 명사처럼 기능한다.

  4. 4.56.10cum primores patrum ... appellarent ... et ... referrent

    접속사 "cum"은 양보 또는 역접(~했음에도 불구하고, ~인 반면에)의 의미로 사용되어, 접속법 미완료 과거 "appellarent" 및 "referrent"를 지배한다.

  5. 4.56.13per se potestatemque tribuniciam agerent

    간접 화법 내의 독립절로, 직접 화법의 명령법 또는 권고적 접속법(예: "agite" 또는 "agant")에 대응하기 때문에 접속법 미완료 과거 "agerent"로 표현되었다. 평민 호민관들이 귀족들을 냉소적으로 방치하는 대사를 나타낸다.

번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.56.1-4.56.13