← 리비우스

로마사

§39.25.1-39.25.17

템페 회의와 부족들의 필리포스 고발

템페 회의에서 로마 사절들이 조정관으로 나선 가운데, 테살리아, 페라이비아, 아타마니아의 대표단이 필리포스 왕의 가혹한 지배를 고발하며 영토의 반환과 자유의 보장을 요구한다.

보기 ▾
보기
번역
글꼴
AI ↗
← 이전다음 →
§39.25.1

​ibi cum Romani legati disceptatorum loco, Thessali Perrhaebique et Athamanes haud dubii accusatores, Philippus ad audienda crimina tamquam reus consedissent,1 ​pro ingenio quisque eorum, qui principes legationum erant, et gratia cum Philippo aut odio acerbius leniusve egerunt.

그곳에서 로마 사절들이 조정관의 자리에, 테살리아인들과 페라이비아인들 및 아타마니아인들이 명백한 고발자의 자리에, 그리고 필리포스가 피고인처럼 혐의를 듣기 위해 자리에 앉았을 때, 사절단의 대표였던 이들은 저마다 자신의 성품과 필리포스에 대한 우호 혹은 증오에 따라, 더 엄하게 혹은 더 온건하게 변론을 전개했다.

§39.25.3

​in controversiam autem veniebant Philippopolis Tricca Phaloria et Eurymenae et cetera circa eas oppida, ​utrum, Thessalorum iuris cum essent, vi ademptae possessaeque ab Aetolis forent — nam Philippum Aetolis ademisse eas constabat —, an Aetolica antiquitus ea oppida fuissent:2

분쟁의 대상이 된 것은 필리포폴리스, 트리카, 팔로리아, 에우리메나이 및 그 주변의 다른 마을들이었다. 즉, 그것들이 원래 테살리아인들의 관할에 속해 있었음에도 아이톨리아인들에게 무력으로 빼앗겨 점유되었던 것인지——필리포스가 아이톨리아인들로부터 그것들을 빼앗았다는 것은 명백했기 때문이다——, 아니면 그 마을들이 옛날부터 아이톨리아인들의 것이었는지의 여부였다.

§39.25.5

​ita enim Acilium regi concessisse,3 si Aetolorum fuissent, et si voluntate, non si vi atque armis coacti cum Aetolis essent.

왜냐하면 아킬리우스가 왕에게 양도한 것은 그것들이 아이톨리아인들의 것이었을 경우, 그리고 무력과 무기에 강제된 것이 아니라 자발적으로 아이톨리아인들과 함께했던 경우에 한해서였기 때문이라는 주장이었다.

§39.25.6

​eiusdem formulae disceptatio de Perrhaeborum Magnetumque oppidis fuit: omnium enim iura possidendo per occasiones Aetoli miscuerant.

페라이비아인들과 마그네테스인들의 마을들에 관한 분쟁도 이와 동일한 규정의 법식에 따르는 것이었다. 아이톨리아인들이 기회가 있을 때마다 점유함으로써 모든 이의 권리 관계를 뒤섞어 놓았기 때문이다.

§39.25.7

​ad haec, quae disceptationis erant, querellae Thessalorum adiectae, quod ea oppida, si iam redderentur sibi, spoliata ac deserta redditurus esset:

분쟁의 대상이 된 이 사항들에 더하여 테살리아인들의 불만이 추가되었는데, 그것은 비록 그 마을들이 이제 자신들에게 반환된다 하더라도, 그가 그것들을 약탈하고 황폐화시킨 상태로 반환하려 한다는 것이었다.

§39.25.8

​nam praeter belli casibus amissos quingentos principes iuventutis in Macedoniam abduxisse, et opera eorum in servilibus abuti ministeriis; et quae reddiderit coactus Thessalis, inutilia ut redderet curasse.

왜냐하면 전쟁의 불상사로 잃은 이들 외에도, 500명의 젊은 지도자들을 마케도니아로 끌고 가 그들의 노동을 노예 같은 노역에 악용하고 있으며, 강제되어 테살리아인들에게 반환한 것들에 대해서도 그것들을 쓸모없는 상태로 반환하도록 획책했기 때문이라는 것이다.

§39.25.9

​Thebas Phthias unum maritimum emporium fuisse quondam Thessalis quaestuosum et frugiferum: ibi navibus onerariis comparatis regem, quae praeter Thebas Demetriadem cursum derigerent. negotiationem maritimam omnem eo avertisse.

한때 프티오티스의 테바이는 테살리아인들에게 유익하고 결실이 풍부한 유일한 해상 무역항이었다. 그곳에서 왕은 화물선들을 준비하여 그것들이 테바이를 지나쳐 데메트리아스로 항로를 잡도록 함으로써, 모든 해상 거래를 그곳으로 돌려놓았다는 것이다.

§39.25.10

​iam ne a legatis quidem, qui iure gentium sancti sint. violandis abstinere: insidias positas euntibus ad T. Quinctium.

이제는 만민법에 의해 신성하게 여겨지는 사절들을 해치는 일조차 서슴지 않으니, 티투스 퀸크티우스에게 가고 있던 이들을 상대로 복병을 배치했다는 것이다.

§39.25.11

​itaque ergo in tantum metum omnes Thessalos coniectos, ut non in civitatibus suis, non in communibus gentis conciliis quisquam hiscere audeat. procul enim abesse libertatis auctores Romanos: lateri adhaerere gravem dominum, prohibentem uti beneficiis populi Romani. quid autem, si vox libera non sit. liberum esse?4

그리하여 모든 테살리아인들은 극심한 공포에 빠져, 자신의 도시에서도 부족의 공동 회의에서도 누구도 감히 입을 뻥긋하지 못할 지경이라는 것이다. 자유의 창설자인 로마인들은 멀리 떨어져 있고, 옆에는 가혹한 주인이 들러붙어 로마 인민의 은혜를 누리지 못하도록 가로막고 있기 때문이다. 그러나 만일 언론이 자유롭지 못하다면, 자유로운 것이 대체 무엇이란 말인가?

§39.25.12

​nunc se fiducia et praesidio legatorum ingemiscere magis quam loqui. nisi provideant aliquid Romani, quo et Graecis Macedoniam accolentibus metus et audacia Philippo minuatur, nequiquam et illum victum et se liberatos esse.

이제 자신들은 사절들의 신뢰와 보호를 믿고 말하기보다는 울부짖고 있을 뿐이다. 만일 로마인들이 대책을 마련하여, 마케도니아에 이웃한 그리스인들의 공포를 줄이고 필리포스의 대담함을 꺾지 않는다면, 그가 패배한 것도 자신들이 해방된 것도 모두 헛수고가 될 것이다.

§39.25.13

​ut equum tenacem, non parentem frenis asperioribus castigandum esse. haec acerbe postremi, ​cum priores leniter permulsissent iram eius petentes, ​ut ignosceret pro libertate loquentibus, et ut deposita domini acerbitate adsuesceret socium atque amicum sese praestare, et imitaretur populum Romanum, qui caritate quam metu adiungere sibi socios mallet.

유순하지 않고 고집스러운 말처럼, 더 거친 재갈로 그를 징치해야 마땅하다는 것이다. 마지막으로 발언한 이들은 이 일들을 격렬하게 격앙된 어조로 말했으나, 먼저 발언한 이들은 그의 분노를 완화시키려 온건하게 달래며 다음과 같이 청했다. 즉, 자유를 위해 말하는 자들을 용서하고, 주인의 가혹함을 버리고 동맹이자 친구로 처신하는 데 익숙해질 것과, 공포보다는 애정으로 동맹들을 자신에게 결속시키기를 더 좋아하는 로마 인민을 모방할 것을 청했다.

§39.25.16

​Thessalis auditis Perrhaebi Gonnocondylum, quod Philippus Olympiadem appellaverat, Perrhaebiae fuisse, et ut sibi restitueretur, agebant; et de Malloea et Ericinio eadem postulatio erat.

테살리아인들의 의견을 들은 후, 페라이비아인들은 필리포스가 올림피아스라고 불렀던 곤노콘딜룸이 페라이비아의 영토였다고 주장하며 그것을 자신들에게 반환해 줄 것을 요구했다. 말로이아와 에리키니움에 대해서도 동일한 요구가 있었다.

§39.25.17

​Athamanes libertatem repetebant et castella Athenaeum et Poetneum.

아타마니아인들은 자유와 아테나이움 및 포에트네움 요새들의 반환을 요구했다.

구문 주해4건
  1. 39.25.1Romani legati disceptatorum loco, Thessali Perrhaebique et Athamanes haud dubii accusatores, Philippus ad audienda crimina tamquam reus consedissent

    접속사 cum이 이끄는 절 속에서, 세 개의 주어 집단(Romani legati, Thessali Perrhaebique et Athamanes, Philippus)이 각각 서로 다른 격과 부사구를 동반한 채 병렬되고, 최종적으로 복수 동사 consedissent에 연결되는 구조이다. Thessali...와 Philippus 부분에도 앞의 disceptatorum loco와 조응하는 관계가 함축되어 있다.

  2. 39.25.4utrum, Thessalorum iuris cum essent, vi ademptae possessaeque ab Aetolis forent — nam Philippum Aetolis ademisse eas constabat — , an Aetolica antiquitus ea oppida fuissent

    utrum ... an ...으로 유도되는 이중 간접의문문 구조이다. Thessalorum iuris는 소유/귀속의 속격이다. 접속법 미완료과거인 forent(= essent)와 과거완료인 fuissent는 주절의 역사적 과거 시제에 따른 시제 일치(consecutio temporum)를 따르며, 각각 과거의 지속적 상태와 그보다 앞선 완료된 사건을 나타낸다.

  3. 39.25.5ita enim Acilium regi concessisse

    논쟁에 관한 고발자 측의 주장을 제시하는 간접화법(oratio obliqua)의 대격과 부정사(A.C.I.) 구조이다. '말하다' 혹은 '주장하다'에 해당하는 주동사(예: dixerunt, arguebant)가 생략되어 문맥을 통해 보충된다. 이에 따라 종속절의 동사들(fuissent, essent)도 간접화법 내의 종속절로서 접속법을 취한다.

  4. 39.25.11quid autem, si vox libera non sit, liberum esse

    간접화법에서 반어적 의문문(rhetorical question)이 취하는 구조이다. 직접화법이었다면 quid autem... liberum est?라는 직접의문문이었겠지만, 간접화법(oratio obliqua) 내에서 3인칭 반어적 의문문은 평서문과 마찬가지로 대격과 부정사 구조(liberum esse)로 표현된다.

번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.25.1-39.25.17