- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.37.1-37.37.11
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-10
집정관은 일리움에서 미네르바에게 희생을 바친 후 카이쿠스 강으로 나아가고 에우메네스 왕도 합류한다. 병중의 스키피오는 안티오코스 왕으로부터 아들을 돌려받은 뒤 전투를 미루라고 조언하며, 안티오코스는 이에 따라 마그네시아로 철수해 강력한 방어 진지를 구축한다.
consul omnibus praeparatis ad proposita exsequenda cum ex stativis movisset, Dardanum primum, deinde Rhoeteum utraque civitate obviam effusa venit.
집정관은 계획을 실행하기 위한 모든 준비가 끝나자 상설 캠프에서 출발하여, 먼저 다르다누스에, 이어서 로이테온에 이르렀는데, 두 도시 모두에서 시민들이 떼를 지어 마중을 나왔다.
inde Ilium processit, castrisque in campo, qui est subiectus moenibus, positis in urbem arcemque cum escendisset, sacrificavit Minervae praesidi arcis et Iliensibus in omni rerum verborumque honore ab se oriundos Romanos praeferentibus et Romanis laetis1 origine sua. inde profecti sextis castris ad caput Caici amnis pervenerunt.
그곳에서 그는 일리움으로 전진하여 성벽 아래에 펼쳐진 평원에 진영을 세운 후, 도시와 성채로 올라갔다. 그는 성채의 수호신 미네르바에게 희생제물을 바쳤다. 이때 일리움 시민들은 온갖 행위와 말로써 로마인들이 자신들에게서 기원한 이들임을 자랑스럽게 내세웠고, 로마인들 역시 자신들의 기원을 기뻐했다. 그곳을 떠난 이들은 여섯 번째 진영 구축 때 카이쿠스 강의 발원지에 도착했다.
eo et Eumenes rex, primo conatus ab Hellesponto reducere classem in hiberna Elaeam, adversis deinde ventis cum aliquot diebus superare Lecton promunturium non potuisset, in terram egressus, ne deesset principiis rerum, qua proximum fuit, in castra Romana cum parva manu contendit.
그곳으로 에우메네스 왕 역시 급히 향했다. 그는 처음에 헬레스폰토스로부터 에라에아의 겨울 숙영지로 함대를 회군시키려 시도했으나, 역풍 때문에 며칠 동안 렉톤 곶을 넘지 못하자, 전황의 시작에 뒤처지지 않기 위해 상륙하여 가장 가까운 길을 통해 소수의 부하를 이끌고 로마 진영으로 서둘러 갔던 것이다.
ex castris Pergamum remissus ad commeatus expediendos, tradito frumento quibus iusserat consul,2 in eadem stativa rediit. inde plurium dierum praeparatis cibariis consilium erat ire ad hostem, priusquam hiems opprimeret.
그는 진영으로부터 식량 조달을 추진하기 위해 페르가몬으로 돌려보내졌고, 집정관이 명한 이들에게 곡물을 전달한 후 동일한 상설 캠프로 돌아왔다. 그곳에서 며칠 치의 식량을 준비한 후, 겨울이 닥치기 전에 적을 향해 나아가기로 계획이 수립되었다.
regia castra circa Thyatiram erant. ubi cum audisset Antiochus P. Scipionem aegrum Elaeam delatum, legatos, qui filium ad eum reducerent, misit.
왕의 진영은 티아티라 주변에 있었다. 그곳에서 안티오코스는 푸블리우스 스키피오가 병이 들어 에라에아로 이송되었다는 소식을 듣자, 그의 아들을 그에게 돌려보낼 사절들을 보냈다.
non animo solum patrio gratum munus, sed corpori quoque salubre gaudium fuit;
이 선물은 어버이의 마음뿐만 아니라 그의 육신에도 건강을 되찾아주는 기쁨이 되었다.
satiatusque tandem complexu filii “renuntiate” inquit “gratias regi me agere, referre aliam gratiam nunc non posse, quam ut suadeam,3 ne ante in aciem descendat, quam in castra me redisse audierit.”
마침내 아들과의 포옹으로 만족한 그는 말했다. “돌아가 전하라, 내가 왕께 감사하고 있으며, 지금은 내가 진영으로 돌아왔다는 소식을 듣기 전에는 싸움터로 내려가 대적하지 말라고 권하는 것 외에는 달리 은혜에 보답할 길이 없노라고.”
quamquam sexaginta milia peditum, plus duodecim milia equitum animos interdum ad spem certaminis faciebant, motus tamen Antiochus tanti auctoritate viri, in quo ad incertos belli eventus omnis fortunae posuerat subsidia,4 recepit se et transgressus Phrygium amnem circa Magnesiam, quae ad Sipylum est, posuit castra; et ne, si extrahere tempus vellet, munimenta Romani temptarent, fossam sex cubita altam, duodecim latam cum duxisset, extra duplex vallum fossae circumdedit, interiore labro murum cum turribus crebris obiecit, unde facile arceri transitu fossae hostis posset.
비록 6만의 보병과 1만 2천이 넘는 기병이 때때로 전투에 대한 희망을 품게 만들기는 했으나, 전쟁의 불확실한 결과에 대비하여 자신의 모든 운명의 구제책을 그에게 걸어두고 있었을 만큼 위대한 인물의 위신에 움직인 안티오코스는 퇴각하여, 프리기우스 강을 건너 시필루스 근처의 마그네시아 주변에 진영을 구축했다. 그리고 만약 자신이 시간을 끌고자 할 때 로마인들이 방어벽을 공격해 오지 못하도록 깊이 6쿠비트, 너비 12쿠비트의 참호를 판 후, 참호 외곽에 이중의 토성을 둘렀으며, 안쪽 가장자리에는 촘촘한 탑들이 있는 벽을 세워 적이 참호를 건너오는 것을 쉽게 막을 수 있도록 했다.
- 37.37.3Iliensibus ... praeferentibus et Romanis laetis
두 개의 독립탈격(Ablative Absolute) 구문이 병렬되어 있다. 전반부의 Iliensibus ... praeferentibus는 현재분사를 동반하는 전형적인 독립탈격이며, 후반부의 Romanis laetis는 계사 분사의 결여로 인해 형용사 laetis가 실질적으로 분사 역할을 담당하는 독립탈격 구문이다.
- 37.37.5tradito frumento quibus iusserat consul
관계대명사 quibus 앞에 여격 선행사(iis)가 생략되어 있다. 전체 구조는 [iis] quibus consul [tradere] iusserat(집정관이 [곡물을 인도하라고] 명령했던 이들[에게])로 이해할 수 있다.
- 37.37.8aliam gratiam nunc non posse, quam ut suadeam
형용사 alius가 quam과 호응하여 "~ 이외의 다른"을 뜻한다. non posse [referre] aliam gratiam, quam ut suadeam 구조에서 접속법 현재 suadeam을 수반하는 ut절은 다른 감사의 보답 내용을 구체적으로 한정하는 명사절(동격적 용법)로 기능하고 있다.
- 37.37.9in quo ad incertos belli eventus omnis fortunae posuerat subsidia
선행사 tanti auctoritate viri(스키피오)를 가리키는 관계대명사 quo가 전치사 in을 동반하여 "그(스키피오)에게(즉, 그의 호의에) 모든 것을 걸고 있었다"는 것을 나타낸다. ad incertos belli eventus는 "불확실한 전쟁의 결과에 대비하여"라는 목적이나 대비를 나타내는 부사구이다.
