← 리비우스

로마사

§37.23.1-37.23.11

시데 앞바다에서 로도스 함대와 시리아 함대의 조우

로도스 함대는 파셀리스에서 대기하다가 전염병 창궐을 우려하여 이동했으며, 에우뤼메돈강 근처에서 시리아 함대의 접근 소식을 듣는다. 양 함대는 시데 앞바다에서 마주쳐 전투 준비에 들어갔으나, 로도스 측은 지휘관 에우다모스의 불충분한 기동과 조급함으로 인해 초기에 혼란을 겪는다.

보기 ▾
보기
번역
글꼴
AI ↗
← 이전다음 →
§37.23.1

​in confinio Lyciae et Pamphyliae Phaselis est; prominet penitus in altum conspiciturque prima terrarum Rhodum a Cilicia petentibus1 et procul navium praebet prospectum. eo maxime, ut in obvio classi hostium essent, electus locus est;

파셀리스는 리키아와 팜필리아의 접경지에 있다. 바다 깊숙이 돌출되어 있어 키리키아에서 로도스로 향하는 이들에게 가장 먼저 눈에 띄는 육지이며, 멀리서 배들을 바라볼 수 있는 전망을 선사한다. 적의 함대를 마주하는 길목에 있기 위해 이 장소가 특별히 선택되었다.

§37.23.2

​ceterum, quod non providerunt, et loco gravi et tempore anni — medium enim aestatis erat —, ad hoc insolito odore ingruere morbi vulgo, maxime in remiges, coeperunt.

그러나 그들이 예견하지 못했던 일로, 유해한 장소와 한여름이라는 시기 때문에, 여기에 더해 비정상적인 악취까지 겹쳐 질병이 널리, 특히 노잡이들 사이에서 창궐하기 시작했다.

§37.23.3

​cuius pestilentiae metu profecti cum praeterveherentur Pamphylium sinum, ad Eurymedontem amnem appulsa classe audiunt ab Aspendiis ad Sidam hostis esse.

이 전염병에 대한 두려움으로 출발하여 팜필리아만을 지나갈 때, 에우뤼메돈강에 함대를 대고 아스펜도스인들로부터 적들이 시데 근처에 있다는 소식을 들었다.

§37.23.4

​tardius navigaverant regii adverso tempore etesiarum, quod velut statum favoniis ventis est.2 Rhodiorum duae et triginta quadriremes et quattuor triremes fuere;

왕의 함대는 에테시아풍의 역풍 시기였기 때문에 더 느리게 항해했는데, 이는 서풍에 대해 마치 규칙적인 시기인 것과 같다. 로도스인들의 배는 서른두 척의 사단노선과 네 척의 삼단노선이었다.

§37.23.5

​regia classis septem et triginta maioris formae navium erat; in quibus tres hepteres, quattuor hexeres habebat. praeter has decem triremes erant. et hi adesse hostis ex specula quadam cognoverunt.

왕의 함대는 더 큰 형태의 배 서른일곱 척이었는데, 그중 일곱단노선 세 척과 여섯단노선 네 척을 보유하고 있었다. 이외에 열 척의 삼단노선이 있었다. 그들 역시 어떤 망루로부터 적이 가까이 와 있음을 알게 되었다.

§37.23.6

​utraque classis postero die luce prima, tamquam eo die pugnatura, e portu movit; et postquam superavere Rhodii promunturium, quod ab Sida prominet in altum, extemplo et conspecti ab hostibus sunt et ipsi eos viderunt.

양 함대는 다음 날 동틀 무렵, 그날 전투를 치를 것처럼 항구를 출발했다. 그리고 로도스인들이 시데로부터 바다로 돌출된 곶을 돌아서자마자, 적들에게 발견됨과 동시에 그들도 적들을 보았다.

§37.23.7

​ab regiis sinistro cornu, quod ab alto obiectum erat, Hannibal, dextro Apollonius, purpuratorum unus, praeerat; et iam in frontem derectas habebant naves.

왕의 군대에서는 바다 쪽으로 배치된 좌익을 한니발이, 우익을 측근 중 한 명인 아폴로니오스가 지휘하고 있었다. 그리고 그들은 이미 배들을 정면으로 정렬시키고 있었다.

§37.23.8

​Rhodii longo agmine veniebant; prima praetoria navis Eudami erat; cogebat agmen Chariclitus; Pamphilidas mediae classi praeerat.

로도스인들은 긴 종대로 오고 있었다. 첫 배는 에우다모스의 기선이었고, 카리클리투스가 대열의 마지막을 이끌었으며, 판필리다스가 중간 함대를 지휘했다.

§37.23.9

​Eudamus postquam hostium aciem instructam et paratam ad concurrendum vidit, et ipse in altum evehitur, et deinceps quae sequebantur servantes ordinem in frontem derigere iubet.

에우다모스는 적의 전열이 준비되어 부딪치려 하는 것을 보고, 자신도 바다 쪽으로 나아가 뒤따라오는 배들에게 질서를 유지하며 정면으로 정렬하라고 명령했다.

§37.23.10

​ea res primo tumultum praebuit; nam nec sic in altum evectus erat, ut ordo omnium navium ad terram explicari posset, et festinans ipse3 praepropere cum quinque solis navibus Hannibali occurrit; ceteri quia in frontem derigere iussi erant, ​non sequebantur. extremo agmini loci nihil ad terram relicti erat;4 trepidantibusque iis inter se iam in dextro cornu adversus Hannibalem pugnabatur.

이 일은 처음에 혼란을 야기했다. 왜냐하면 그가 바다 쪽으로 충분히 나아가지 못해 모든 배의 전열을 육지 쪽으로 펼칠 수 없었기 때문이며, 또한 그 자신이 너무 서둘러 단 다섯 척의 배만을 이끌고 한니발과 맞닥뜨렸기 때문이다. 다른 이들은 정면으로 정렬하라는 명령을 받았기 때문에 따르지 않았다. 대열의 맨 끝에는 육지 쪽으로 남은 공간이 전혀 없었으며, 그들이 서로 우왕좌왕하는 사이에 이미 우익에서는 한니발에 맞선 전투가 치러지고 있었다.

구문 주해4건
  1. 37.23.1petentibus

    현재분사 복수 여격으로, 판단의 주체를 나타내는 기준의 여격(dativus iudicantis)으로 기능하며 "키리키아에서 로도스로 향하는 이들에게"를 뜻한다.

  2. 37.23.4adverso tempore etesiarum, quod velut statum favoniis ventis est

    관계대명사 quod(중성 단수)는 문맥상 에테시아풍의 시기(tempus etesiarum)를 선행사로 삼는다. favoniis ventis는 여격으로 "서풍에 대하여"를 뜻한다. 이는 에테시아풍이 이 시기의 서풍에 대응하여 규칙적으로 부는 기후적 특성을 설명하고 있다.

  3. 37.23.10nec sic in altum evectus erat, ut ordo omnium navium ad terram explicari posset, et festinans ipse...

    nec... et... 상관 구조가 사용되어, "충분히 바다 쪽으로 나아가지 못했고, 또한 자신도 너무 서둘렀다"라는 두 가지 원인이 병렬되어 있다. ut절은 sic에 호응하는 결과절로, "모든 배의 전열를 육지 쪽으로 펼칠 수 있을 만큼은 나아가지 못했다"라는 의미를 나타낸다.

  4. 37.23.11extremo agmini loci nihil ad terram relicti erat

    loci nihil... relicti에서 loci(공간)와 relicti(남겨진)는 중성 대명사 nihil(아무것도 없음)을 수식하는 부분 속격이다. 전체적으로 "대열의 맨 끝에는 육지 쪽으로 남겨진 공간이 전혀 없었다"라는 의미가 된다.

번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.23.1-37.23.11