- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.29.1-35.29.12
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-08
아카이아 동맹의 필로포이멘은 위장 퇴각 전술을 통해 찬탈자 나비스의 군대를 매복지로 유인하여 격파했으며, 이어 탈영병으로 위장한 사절을 보내 나비스가 진영을 버리고 도시로 퇴각하도록 유도했다.
luce orta Cretensium levis armatura et Tarentini equites super torrentem proelium commiserunt; Telemnastus Cretensis popularibus suis, equitibus Lycortas Megalopolitanus praeerat;
날이 밝자 크레타인의 경장병과 타렌툼의 기병들이 급류 위에서 전투를 시작했다. 크레타인 텔렘나스투스가 그의 동포들을 이끌었고, 메갈로폴리스인 리코르타스가 기병들을 지휘했다.
Cretenses et hostium auxiliares, equitumque idem genus, Tarentini, praesidio aquatoribus erant.1 aliquamdiu dubium proelium fuit ut eodem ex parte utraque hominum genere et armis paribus;
크레타인들과 적의 지원병들, 그리고 같은 종류의 기병들인 타렌툼인들이 취수병들의 호위 역할을 하고 있었다. 양측 모두 같은 종류의 병사들과 대등한 무기를 사용하고 있었기에, 한동안 전투의 향방은 불확실했다.
procedente certamine et numero vicere tyranni auxiliares, et quia ita praeceptum a Philopoemene praefectis erat, ut modico edito proelio in fugam inclinarent hostemque ad locum insidiarum pertraherent. effuse secuti fugientes per convallem plerique et vulnerati et interfecti sunt, priusquam occultum hostem viderent.
전투가 진행되면서 찬탈자의 지원병들이 수적으로 우세를 점하게 되었는데, 이는 필로포이멘이 지휘관들에게 적당히 전투를 치른 뒤 퇴각하는 척하여 적을 매복 장소로 유인하라고 명령해 두었기 때문이기도 했다. 골짜기를 따라 흩어져 도망치는 이들을 추격하던 적의 대부분은 숨어 있는 적을 보기도 전에 부상을 입거나 살해당했다.
caetrati ita, quantum latitudo vallis patiebatur, instructi sederant, ut facile per intervalla ordinum fugientes suos acciperent.
가죽방패병들은 골짜기의 너비가 허용하는 한 대열을 정비하고 앉아 있었는데, 이는 도망쳐 오는 아군을 대열 사이의 간격을 통해 쉽게 받아들이기 위함이었다.
consurgunt deinde ipsi integri, recentes, instructi; in hostes inordinatos, effusos, labore etiam et vulneribus fessos impetum faciunt.
이윽고 다치지 않고 생생하며 대열을 정비한 그들 자신이 일어섰고, 무질서하게 흩어져 있을 뿐 아니라 노고와 부상으로 지쳐 있던 적들을 향해 돌격을 감행했다.
nec dubia victoria fuit: extemplo terga dedit tyranni miles et haud paulo concitatiore cursu, quam secutus erat, fugiens in castra est compulsus.
승리는 의심할 여지가 없었다. 찬탈자의 군사들은 즉시 등을 돌렸고, 추격해 올 때보다 훨씬 더 빠른 속도로 달아나며 진영으로 쫓겨 들어갔다.
multi caesi captique in ea fuga sunt; et in castris quoque foret trepidatum,2 ni Philopoemen receptui cani iussisset loca magis confragosa et, quacumque temere processisset, iniqua quam hostem metuens.3
이 패주 속에서 많은 이들이 죽거나 사로잡혔다. 그리고 만일 필로포이멘이 적을 두려워하기보다 거칠고 무모하게 나아갔다가는 어디서든 불리해질 지형을 두려워하여 퇴각 신호를 울리도록 명령하지 않았더라면, 진영 안에서조차 대혼란이 일어났을 것이다.
inde et ex fortuna pugnae et ex ingenio ducis coniectans, in quo tum is pavore esset, unum de auxiliaribus specie transfugae mittit ad eum, qui pro comperto adferret Achaeos statuisse postero die ad Eurotan amnem, qui prope ipsis adfluit moenibus, progredi, ut intercluderent iter, ne aut tyrannus, cum vellet, receptum ad urbem haberet, aut commeatus ad urbe in castra portarentur, simul et temptaturos, si quorum animi sollicitari ad defectionem a tyranno possent.
이로부터, 그리고 전투의 결과와 장수의 성품 모두로부터 그가 당시 얼마나 큰 공포에 휩싸여 있는지를 짐작한 필로포이멘은, 지원병 중 한 명을 탈영병으로 위장하여 그에게 보냈다. 그 자는 아카이아인들이 다음 날 바로 그들의 성벽 가까이로 흐르는 에우로타스 강으로 진격하기로 결정했다는 것을 확실한 정보인 양 알리기 위함이었다. 이는 찬탈자가 원할 때 도시로 퇴각할 길을 얻지 못하게 하거나, 혹은 식량이 도시에서 진영으로 수송되지 못하게 하기 위함이었으며, 동시에 찬탈자로부터 이탈하도록 마음이 흔들릴 수 있는 자들이 있는지 시험해 보기 위함이었다.
non tam fidem dictis perfuga fecit, quam perculso metu4 relinquendi castra causam probabilem praebuit.
탈영병은 그의 말에 신뢰를 얻었다기보다, 공포에 사로잡힌 그에게 진영을 버릴 그럴듯한 핑계를 제공해 주었다.
postero die Pythagoram cum auxiliaribus et equitatu stationem agere pro vallo iussit; ipse tamquam in aciem cum robore exercitus egressus signa ocius ferri ad urbem iussit.
다음 날, 그는 피타고라스에게 지원병 및 기병과 함께 방벽 앞에서 보초를 서도록 명령했다. 그 자신은 군대의 정예병과 함께 마치 전투 대형으로 나아가듯 출격하여, 군기를 더 신속히 도시를 향해 진격시키도록 명령했다.
- 35.29.2praesidio aquatoribus erant
이중 여격(dativus duplex) 구조. 목적·효과를 나타내는 여격 praesidio(호위로서)와 이해관계를 나타내는 여격 aquatoribus(취수병들을 위해)가 결합되어 쓰였다.
- 35.29.7foret trepidatum
접속법 과거완료 비인칭 수동태. foret은 esset의 이형이다. 조건절 ni... iussisset와 호응하여 과거 사실과 반대되는 가정(반사실적 가정)을 나타낸다.
- 35.29.7loca magis confragosa et, quacumque temere processisset, iniqua quam hostem metuens
현재분사 metuens(주격 단수, 주어 필로포이멘을 수식)가 비교급 magis... quam과 결합하여, 그가 hostem(적)보다 loca(거칠고 불리한 지형)를 더 두려워했음을 나타낸다. 삽입된 관계절 quacumque temere processisset의 동사는 접속법 과거완료로 과거의 일반적인 조건을 표현한다.
- 35.29.11perculso metu
완료분사 여격형 perculso(percellere '타격을 주다, 겁먹게 하다'에서 유래)는 의미상의 대명사나 명사(ei 또는 tyranno)가 생략된 형태로, praebuit의 여격(간접목적어)으로 쓰여 '공포에 사로잡힌 그에게'라는 의미를 나타낸다.
번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개) · 수정 이력 (1건, 최근 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI 교열 — 번역문 1건
