← 리비우스

로마사

§35.12.1-35.12.18

아이톨리아 동맹의 대 로마 동맹 결성 시도

전후 정세에 불만을 품은 아이톨리아인들이 스파르타의 나비스, 마케도니아의 필리포스, 시리아의 안티오코스에게 사절을 보내 로마에 맞서는 공동 전쟁을 선동한다.

보기 ▾
보기
번역
글꼴
AI ↗
← 이전다음 →
§35.12.1

​sed neque Boi neque Hispani, cum quibus eo anno bellatum erat, tam inimice infesti erant Romanis quam Aetolorum gens.

그러나 그해에 전쟁을 치렀던 보이인들도 히스파니아인들도, 아이톨리아인 부족만큼 로마인들에게 적대적으로 대립하고 있지는 않았다.

§35.12.2

​ii post deportatos ex Graecia exercitus1 primo in spe fuerant et Antiochum in vacuam Europae possessionem venturum, nec Philippum aut Nabim quieturos.

그들은 그리스에서 로마 군대가 철수한 후, 처음에는 안티오코스가 비어 있는 유럽의 영토를 차지하러 올 것이며, 필리포스나 나비스도 가만히 있지 않을 것이라는 희망을 품고 있었다.

§35.12.3

​ubi nihil usquam moveri viderunt, agitandum aliquid miscendumque rati, ne cunctando senescerent consilia, concilium Naupactum indixerunt.

어디에서도 아무런 움직임이 없는 것을 보자, 그들은 지체함으로써 계획이 쓸모없어지지 않도록 무언가 행동을 취하고 혼란을 일으켜야 한다고 생각하여, 나우팍투스에 평의회를 소집했다.

§35.12.4

​ibi Thoas praetor eorum conquestus iniurias Romanorum2 statumque Aetoliae, quod omnium Graeciae gentium civitatiumque inhonoratissimi post eam victoriam essent, ​cuius causa ipsi fuissent, legatos censuit circa reges mittendos, qui non solum temptarent animos eorum, sed suis quemque stimulis moverent ad Romanum bellum.

그곳에서 그들의 민정관 토아스는 로마인들의 부당한 행위와 아이톨리아의 처지에 대해 불만을 토로했는데, 그 승리 이후 그들이 그리스의 모든 민족과 도시국가 중에서 가장 존중받지 못하는 처지가 되었기 때문이었다. 그 승리의 원인은 바로 자신들이었음에도 불구하고 그러했다고 주장하며, 그는 여러 왕들에게 사절을 보내 그들의 의중을 떠볼 뿐만 아니라, 각자 자극을 주어 로마와의 전쟁으로 내몰아야 한다고 제안했다.

§35.12.6

​Damocritus ad Nabim, Nicander ad Philippum, Dicaearchus, frater praetoris, ad Antiochum est missus.

다모크리투스는 나비스에게, 니칸드로스는 필리포스에게, 민정관의 형제인 디카이아르코스는 안티오코스에게 파견되었다.

§35.12.7

​tyranno Lacedaemonio Damocritus ademptis maritimis civitatibus enervatam tyrannidem dicere; inde militem, inde naves navalesque socios habuisse; inclusum suis prope muris Achaeos videre dominantis in Peloponneso;

라케다이몬의 찬주에게 다모크리투스는 해안 도시들을 빼앗겨 그의 권력이 약화되었으며, 이전에는 그곳에서 병사와 선박, 수병들을 얻었었다고 말했다. 또한, 거의 자신의 성벽 안에 갇힌 채 아카이아인들이 펠로폰네소스에서 패권을 쥐고 있는 것을 바라만 보고 있다고 말했다.

§35.12.8

​numquam habiturum reciperandi sua occasionem, si eam, quae tum esset, praetermisisset; nullum exercitum Romanum in Graecia esse, nec Gytheum aut maritimos alios Laconas dignam causam existimaturos Romanos, cur legiones rursus in Graeciam transmittant.

만약 지금 있는 기회를 놓쳐버린다면 자신의 것을 되찾을 기회를 다시는 얻지 못할 것이며, 그리스에는 로마 군대가 없고, 로마인들이 기테움이나 다른 라코니아 해안 도시들을 군단을 다시 그리스로 보내기 위한 합당한 이유로 여기지 않을 것이기 때문이라고 했다.

§35.12.9

​haec ad incitandum animum tyranni dicebantur, ut, cum Antiochus in Graeciam traiecisset, conscientia violatae per sociorum iniurias Romanae amicitiae3 coniungeret se cum Antiocho.

이러한 말들은 찬주의 마음을 자극하여, 안티오코스가 그리스로 건너왔을 때 동맹국들의 불법 행위를 통해 로마와의 우호를 침해했다는 자각 때문에 그가 안티오코스와 결탁하게 만들려는 것이었다.

§35.12.10

​et Philippum Nicander haud dissimili oratione incitabat; erat etiam maior orationis materia, quo ex altiore fastigio rex quam tyrannus detractus erat, quoque plures ademptae res.

니칸드로스 역시 필리포스를 이와 다르지 않은 언변으로 자극하고 있었다. 설득의 재료는 한층 더 컸는데, 왕은 찬주보다 더 높은 지위에서 끌어내려졌고, 그만큼 더 많은 것을 빼앗겼기 때문이었다.

§35.12.11

​ad hoc vetusta regum Macedoniae fama peragratusque orbis terrarum victoriis eius gentis referebatur. et tutum vel incepto vel eventu se consilium adferre:

여기에 더해 마케도니아 왕들의 옛 명성과 그 민족의 승리로 전 세계를 휩쓸었던 일이 언급되었다. 그리고 자신이 제시하는 계획은 착수함에 있어서나 그 결과에 있어서나 안전한 것이라고 그는 말했다.

§35.12.12

​nam neque, ut ante se moveat Philippus, quam Antiochus cum exercitu transient4 in Graeciam, ​suadere, et, qui sine Antiocho adversus Romanos Aetolosque tam diu sustinuerit bellum, ei5 adiuncto Antiocho, sociis Aetolis, qui tum graviores hostes quam Romani fuerint, quibus tandem viribus resistere Romanos posse?

왜냐하면 안티오코스가 군대를 거느리고 그리스로 건너가기 전에 필리포스가 먼저 움직이라고 권하는 것이 아니기 때문이었다. 또한 안티오코스 없이도 로마인들과 아이톨리아인들을 상대로 그렇게 오랫동안 전쟁을 버텨낸 필리포스에게, 안티오코스가 합류하고 당시에는 로마인보다 더 성가신 적이었던 아이톨리아인이 동맹국이 된 지금, 로마인들이 도대체 무슨 힘으로 저항할 수 있겠느냐는 논리였다.

§35.12.14

​adiciebat de duce Hannibale, nato adversus Romanos hoste, qui plures et duces et milites eorum occidisset, quam quot superessent. haec Philippo Nicander;

그는 로마인들에 맞서기 위해 태어난 적인 한니발 장군에 대해 덧붙였는데, 그는 현재 살아남은 자들보다 더 많은 로마의 장군들과 병사들을 죽였다는 것이었다. 니칸드로스가 필리포스에게 한 말은 이러했다.

§35.12.15

​alia Dicaearchus Antiocho; et omnium primum praedam de Philippo Romanorum esse dicere, victoriam Aetolorum; et aditum in Graeciam Romanis nullos alios quam Aetolos dedisse, et ad vincendum vires eosdem praebuisse.

디카이아르코스는 안티오코스에게 다른 이야기를 했다. 그리고 무엇보다도 먼저 필리포스로부터 얻은 전리품은 로마인의 몫이었으나 승리는 아이톨리아인의 것이었다고 말하며, 로마인들에게 그리스로 들어가는 길을 열어준 것은 아이톨리아인 외에는 아무도 없었으며 승리를 위한 전력을 제공한 것도 자신들이었다고 말했다.

§35.12.16

​deinde quantas peditum equitumque copias praebituri Antiocho ad bellum essent, quae loca terrestribus copiis, quos portus maritimis.

이어서 그들이 전쟁을 위해 안티오코스에게 얼마나 많은 보병과 기병 군세를 제공할 것인지, 육상 군대를 위해서는 어떤 장소를, 해상 군대를 위해서는 어떤 항구를 준비할 것인지를 설명했다.

§35.12.17

​tum de Philippo et Nabide libero mendacio abutebatur: paratum utrumque ad rebellandum esse, et primam quamque occasionem reciperandi ea, quae bello amisissent, arrepturos.

그 후 필리포스와 나비스에 관해서는 거침없는 거짓말로 기만했다. 두 사람 모두 다시 거병할 준비가 되어 있으며, 전쟁에서 잃어버린 것들을 되찾기 위해 첫 번째 기회라면 무엇이든 곧바로 붙잡을 것이라고 했다.

§35.12.18

​ita per totum simul orbem terrarum Aetoli Romanis concitabant bellum.

이와 같이 아이톨리아인들은 동시에 전 세계에 걸쳐 로마인들에 대항하는 전쟁을 부추기고 있었다.

구문 주해5건
  1. 35.12.2post deportatos ex Graecia exercitus

    이른바 'ab urbe condita'식 구조(명사+수동완료분사)로, '군대가 그리스로부터 철수한 후'라는 의미를 나타낸다.

  2. 35.12.4iniurias Romanorum

    여기서 속격 Romanorum은 주격적(행위자) 속격으로 기능하여, '로마인들이 행한 부당한 행위(아이톨리아인들이 로마인들로부터 입은 피해)'를 뜻한다.

  3. 35.12.9conscientia violatae per sociorum iniurias Romanae amicitiae

    속격 명사+완료분사 구조인 violatae ... Romanae amicitiae가 원인의 탈격인 conscientia에 걸려, '동맹국들의 불법 행위를 통해 로마와의 우호를 침해했다는 자각'을 의미한다.

  4. 35.12.12ut ante se moveat Philippus, quam Antiochus ... transient

    ante...quam(~하기 전에)이 분리(hyperbaton)되어 있으며, 그 사이에 주어 Philippus와 동사 moveat가 끼어 있다. 전체적으로 '안티오코스가 ~하기 전에 필리포스가 움직이도록 (권하는 것은 아니다)'라는 구조를 취한다. transient는 미래완료형에 상당한다.

  5. 35.12.13qui sine Antiocho adversus Romanos Aetolosque tam diu sustinuerit bellum, ei

    관계대명사 qui의 선행사는 뒤에 나오는 여격 지시대명사 ei(필리포스)이다. 접속법 sustinuerit는 선행사의 성격을 규정하거나('~했을 만큼의 인물'), 양보 혹은 이유의 뉘앙스를 담은 특징 기술의 관계절에 사용되었다.

번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.12.1-35.12.18