- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.28.1-34.28.12
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-08
퀸크티우스가 이끄는 로마군이 에우로타스 강에 도착하여 나비스 군의 기습을 격퇴하고, 이어서 스파르타 주변 지역을 약탈하며 진군하는 과정을 서술한다.
Quinctius satis iam omnibus paratis profectus ab stativis die altero ad Sellasiam super Oenunta fluvium pervenit, quo in loco Antigonus, Macedonum rex, cum Cleomene, Lacedaemoniorum tyranno, signis conlatis dimicasse dicebatur.
퀸크티우스는 이제 모든 준비를 충분히 마친 뒤, 상설 진영에서 출발하여 이튿날 오이누스 강 상류의 셀라시아에 도착했다. 이곳은 마케도니아의 왕 안티고노스가 라케다이몬의 참주 클레오메네스와 전열을 맞추어 싸웠다고 전해지는 장소였다.
inde cum audisset descensum difficilis et artae viae esse,1 brevi per montes circuitu praemissis, qui munirent viam, lato satis et patenti limite ad Eurotam amnem, sub ipsis prope fluentem moenibus, pervenit.
그곳에서 내리막길이 험하고 좁은 길이라는 말을 듣고, 그는 산을 통과하는 짧은 우회로를 택하여 미리 길을 닦을 이들을 앞서 보냈고, 성벽 바로 아래를 흐르는 에우로타스 강까지 충분히 넓고 트인 길을 통해 도달했다.
ubi castra metantis Romanos Quinctiumque ipsum cum equitibus atque expeditis praegressum2 auxiliares tyranni adorti in terrorem ac tumultum coniecerunt nihil tale expectantis, quia nemo iis obvius toto itinere fuerat, ac velut pacato agro transierant.
그곳에서 로마인들이 진영을 구축하고 퀸크티우스 자신이 기병 및 경장병과 함께 앞서 나가고 있을 때, 참주의 보조병들이 습격하여 이런 일을 전혀 예상하지 못했던 사람들을 공포와 혼란에 빠뜨렸다. 전체 여정 동안 그들을 가로막는 자가 아무도 없었기에, 마치 평화로운 땅을 지나듯 통과해 왔기 때문이었다.
aliquamdiu peditibus equites, equitibus pedites vocantibus,3 cum in se cuique minimum fiduciae esset, trepidatum est; tandem signa legionum supervenerunt, et, cum primi agminis cohortes inductae in proelium essent, qui modo terrori fuerant, trepidantes in urbem compulsi sunt.
한동안 기병은 보병을 부르고 보병은 기병을 부르며 각자 자신에 대한 신뢰가 거의 없었기에 혼란이 있었으나, 마침내 군단의 군기들이 당도했다. 그리고 전위 부대의 코호르스들이 전투에 투입되자, 조금 전까지 공포의 대상이었던 자들이 당황하여 성 안으로 쫓겨 들어갔다.
Romani, cum tantum a muro recessissent, ut extra ictum teli essent, acie derecta paulisper steterunt; postquam nemo hostium contra exibat, redierunt in castra.
로마인들은 투척 무기의 사정거리 밖에 있을 만큼 성벽에서 물러난 뒤, 전열을 가다듬고 한동안 서 있었다. 적 중에서 대항해 나오는 이가 아무도 없자, 그들은 진영으로 돌아갔다.
postero die Quinctius prope flumen praeter urbem sub ipsas Menelai montis radices ducere copias instructas pergit; primae legionariae cohortes ibant, levis armatura et equites agmen cogebant.
이튿날 퀸크티우스는 도시 옆의 강을 따라 메넬라우스 산의 바로 그 기슭 아래로 정렬된 군대를 이끌고 행진을 계속했다. 군단의 첫 코호르스들이 맨 앞에 섰고, 경장병과 기병이 대열의 끝을 지켰다.
Nabis intra murum instructos paratosque sub signis habebat mercennarios milites, in quibus omnis fiducia erat, ut ab tergo hostem adgrederetur.
나비스는 적을 배후에서 공격하기 위해, 자신이 온전히 신뢰하고 있던 용병 병사들을 성벽 안에서 전열을 갖추고 군기 아래 대기시켜 두었다.
postquam extremum agmen praeteriit, tum ab oppido, eodem, quo pridie eruperant, tumultu pluribus simul locis erumpunt.
행렬의 마지막 부분이 지나가자, 전날 돌격했던 것과 같은 혼란을 일으키며 읍내의 여러 곳에서 동시에 적들이 쏟아져 나왔다.
Ap. Claudius agmen cogebat; qui ad id, quod futurum erat, ne inopinatum accideret, praeparatis suorum animis signa extemplo convertit totumque in hostem agmen circumegit.
아피우스 클라우디우스가 대열의 끝을 지키고 있었다. 그는 일어날 일에 대해 부하들의 마음을 미리 준비시켜 그것이 불시에 닥치지 않도록 조치한 뒤, 즉시 군기를 돌려 전 대열을 적을 향해 회전시켰다.
itaque, velut rectae acies concurrissent, iustum aliquamdiu proelium fuit; tandem Nabidis milites in fugam inclinarunt; quae minus infesta ac trepida fuisset, ni Achaei locorum prudentes institissent.4 ii et caedem ingentem ediderunt et dispersos passim fuga plerosque armis exuerunt. Quinctius prope Amyclas posuit castra;
그리하여, 마치 정면 전열이 격돌한 것처럼 한동안 정식 전투가 벌어졌다. 마침내 나비스의 병사들이 패주하기 시작했다. 만일 지형에 밝은 아카이아인들이 끈질기게 추격하지 않았다면, 그 도주는 덜 참혹하고 덜 조급했을 것이다. 아카이아인들은 엄청난 살육을 벌였고 사방으로 흩어져 달아나던 자들 대부분의 무기를 빼앗았다. 퀸크티우스는 아미클라이 근처에 진영을 쳤다.
unde cum perpopulatus omnia circumiecta urbi frequentis et amoeni agri loca esset, nullo iam hostium porta excedente castra movit ad fluvium Eurotam. inde vallem Taygeto subiectam agrosque ad mare pertinentis evastat.
그는 그곳으로부터 도시 주변의 인구가 많고 아름다운 전원 지대를 모두 약탈한 뒤, 이제 적들 중 누구도 문 밖으로 나오지 않자 에우로타스 강으로 진영을 옮겼다. 그곳으로부터 타이게토스 산 아래에 있는 계곡과 바다에 이르는 들판을 완전히 황폐화했다.
- 34.28.2descensum difficilis et artae viae esse
대격부정사 구문. descensum은 audisset에 종속되는 간접화법의 주어 대격이며, difficilis et artae viae는 성질의 속격으로서 descensum(내리막길)을 수식한다.
- 34.28.3Quinctiumque ipsum cum equitibus atque expeditis praegressum
앞에 나오는 Romanos와 병렬을 이루어 분사 adorti(여기서는 주된 동사적 역할을 함)의 직접목적어가 된다. praegressum은 이태동사 praegredior의 완료분사로서 Quinctium과 일치한다.
- 34.28.4peditibus equites, equitibus pedites vocantibus
독립탈격 구문. 명사와 분사의 교차대구(chiasmus)를 통해 보병과 기병이 서로를 부르며 우왕좌왕하는 전장의 혼란스러운 분위기를 효과적으로 드러낸다.
- 34.28.11quae minus infesta ac trepida fuisset, ni Achaei locorum prudentes institissent
관계대명사의 연결 용법 quae(선행사는 fugam)로 유도되는 과거 사실 반대 가정법 조건문이다. 접속사 ni는 역사 서술이나 시에서 nisi 대신 사용되는 형태이다.
