- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.14.1-24.14.10
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-26
집정관 파비우스가 카실리눔으로 접근하는 한편, 그라쿠스는 베네벤툼에 집결하여 휘하의 자원 노예 병사들에게 다음 날 전투에서 공을 세우면 자유를 주겠다고 약속하며 고무한다.
isdem diebus et Q. Fabius consul ad Casilinum temptandum, quod praesidio Punico tenebatur, venit, et ad Beneventum velut ex composito parte altera Hanno ex Bruttiis cum magna peditum equitumque manu, altera Ti. Gracchus ab Luceria accessit.
같은 시기, 집정관 퀸투스 파비우스가 카르타고 수비대가 장악하고 있던 카실리눔을 공략하기 위해 왔고, 베네벤툼에는 마치 짜 맞춘 듯이 한쪽에서는 한노가 브루티움 지역으로부터 보병과 기병의 대군을 이끌고, 다른 쪽에서는 티베리우스 그라쿠스가 루케리아로부터 당도했다.
qui primo oppidum intravit, deinde, ut Hannonem tria milia ferme ab urbe ad Calorem fluvium castra posuisse et inde agrum populari audivit,1 et ipse egressus moenibus mille ferme passus ab hoste castra locat.
그라쿠스가 먼저 마을에 들어갔고, 그 후 한노가 도시에서 약 3마일 떨어진 칼로르 강 근처에 진영을 치고 그곳에서 영토를 약탈하고 있다는 소식을 듣자, 자신도 성벽 밖으로 나가 적에게서 약 1마일 떨어진 곳에 진영을 구축했다.
ibi contionem militum habuit. legiones magna ex parte volonum habebat, qui iam alterum annum libertatem tacite mereri quam postulare palam maluerant.2 senserat tamen hibernis egrediens murmur in agmine esse quaerentium, en umquam liberi militaturi essent, scripseratque senatui, non tam quid desiderarent, quam quid meruissent:3 bona fortique opera eorum se ad eam diem usum, neque ad exemplum iusti militis quicquam eis praeter libertatem deesse.
그곳에서 그는 군사들의 집회를 소집했다. 그의 군단은 대부분 자원 노예들로 구성되어 있었는데, 이들은 이미 2년 동안 공개적으로 요구하기보다는 묵묵히 자유를 얻을 자격을 갖추기를 원했던 자들이었다. 그러나 그라쿠스는 겨울 병영을 나설 때, 행군 열 속에서 과연 자신들이 언제쯤 자유인으로서 군 복무를 하게 될 것인지 묻는 불만의 웅성거림이 있는 것을 감지하고 있었다. 그리하여 그는 원로원에 그들이 무엇을 갈망하는지보다는 그들이 무엇을 해냈는지(어떤 자격을 갖추었는지)를 써 보냈었다. 즉, 자신이 그날까지 그들의 훌륭하고 용감한 복무를 이용해 왔으며, 정규 병사의 모범에 비해 그들에게는 자유 외에는 부족한 것이 아무것도 없다는 내용이었다.
de eo permissum ipsi erat, faceret, quod e re publica duceret esse.4 itaque priusquam cum hoste manum consereret, pronuntiat tempus venisse eis libertatis, quam diu sperassent, potiundae.
이 일에 대해 그가 국가에 이익이 된다고 판단하는 대로 행하도록 그 자신에게 권한이 위임되어 있었다. 따라서 적과 교전을 벌이기 전에, 그는 그들이 오랫동안 바라왔던 자유를 얻을 때가 왔다고 선언한다.
postero die signis conlatis dimicaturum puro ac patenti campo, ubi sine ullo insidiarum metu vera virtute geri res posset.
다음 날, 복병의 두려움이 전혀 없고 진정한 용기로써 승부를 겨룰 수 있는, 탁 트인 평원에서 군기를 맞대고 싸울 것이라고 했다.
qui caput hostis rettulisset eum se extemplo liberum iussurum esse; qui loco cessisset, in eum servili supplicio animadversurum;
적의 머리를 베어 오는 자는 즉시 자유인으로 삼을 것을 명할 것이며, 자리를 이탈하는 자는 노예에게 가해지는 형벌로 처벌할 것이라고 했다.
suam cuique fortunam in manu esse. libertatis auctorem eis non se fore solum, sed consulem M. Marcellum, sed universos patres, quos consultos ab se de libertate eorum sibi permisisse.5 litteras inde consulis ac senatus consultum recitavit.
각자의 운명은 스스로의 손안에 있다. 그들의 자유의 보증인이 될 사람은 자신뿐만 아니라 집정관 마르쿠스 마르첼루스, 그리고 원로원 전체이며, 원로원은 자신이 자문을 구했을 때 그들의 자유에 관한 권한을 자신에게 위임해 주었다는 것이었다. 이어서 그는 집정관의 서한과 원로원의 결의안을 낭독했다.
ad quae clamor cum ingenti adsensu est sublatus. pugnam poscebant, signumque ut daret, extemplo ferociter instabant.
이 말에 거대한 찬동의 함성이 일어났다. 그들은 전투를 요구했고, 즉시 신호를 보낼 것을 맹렬히 재촉했다.
Gracchus proelio in posterum diem pronuntiato contionem dimisit. milites laeti, praecipue quibus merces navatae in unum diem operae libertas futura erat,6 armis expediendis diei quod erat relicum consumunt.
그라쿠스는 다음 날의 전투를 선포하고 집회를 해산했다. 군사들은 기뻐했으며, 특히 단 하루 동안 성실히 수행한 복무의 대가로 자유를 얻게 될 자들은, 그날의 남은 시간을 무기를 정비하는 데 보냈다.
- 24.14.2ut Hannonem tria milia ferme ab urbe ad Calorem fluvium castra posuisse et inde agrum populari audivit
접속사 ut은 직설법 완료(audivit)와 함께 쓰여 '~했을 때'를 나타낸다. audivit의 목적어로 대격-부정사 구문(Hannonem ... castra posuisse et ... populari)이 쓰였으며, 완료 부정사 posuisse와 현재 부정사 populari(이태동사)의 시제 차이가 반영되어 있다.
- 24.14.3qui iam alterum annum libertatem tacite mereri quam postulare palam maluerant
접속사 quam이 비교의 대상인 두 부정사 mereri와 postulare를 연결하고 있다. mereri는 '행동을 통해 ~할 자격을 갖추다, 마땅히 얻다'라는 뜻으로, 여기서는 단순히 자유를 얻는 것이 아니라 먼저 그럴 만한 자격을 갖추는 것을 선호했다는 뜻이다.
- 24.14.4non tam quid desiderarent, quam quid meruissent
간접의문절로, 주절의 과거 시제(과거완료 scripserat)에 맞추어 접속법 미완료(desiderarent)와 접속법 과거완료(meruissent)가 사용되었다. 후자는 전자보다 이전의 일(그들이 이미 세운 공적)을 나타낸다.
- 24.14.5faceret, quod e re publica duceret esse
접속법 faceret은 permissum erat의 실질적인 보문(ut이 생략된 명사절)이다. e re publica는 '국가에 이익이 되는, 국익에 부합하는'이라는 관용적 표현으로, esse의 보어로 기능한다.
- 24.14.8quos consultos ab se de libertate eorum sibi permisisse
관계대명사 quos는 patres(원로원 의원들)를 선행사로 삼으며, 간접화법 속 대격-부정사 구문의 주어 역할을 한다. 분사 consultos는 quos를 수식하여 '그에게 자문을 받은 그들'을 뜻하고, 완료 부정사 permisisse의 주어로 쓰였다.
- 24.14.10quibus merces navatae in unum diem operae libertas futura erat
관계대명사 quibus는 여격(소유 혹은 이해관계의 여격)으로, futura erat의 주어인 libertas(자유)가 '그들에게' 보상이 될 것임을 보여준다. navatae in unum diem operae는 속격으로 merces(보상)를 수식한다.
